دایره المعارف اسلام پدیا » اجتهاد
منوی اصلی

نقد و بررسی اخباری‌گری

مبانی اخباری را می توان به دو دسته تقسیم کرد: ۱٫ مبانی معرفتی ۲٫ روش دست یابی به آموزه های دینی در گروه اول، آنها تنها سنت منقول از امامان را منبع معرفتی می شمارند و کتاب و عقل و اجماع را مصدر معرفت نمی دانند. در محدوده روش نیز، روش اجتهادی را نقد، و […]

ادامه مطلب

رد قاعده تصویب و ترغیب به اجتهاد در بیان امام علی(ع)

در این مقال به بیان اختلاف در فتاوای مراجع می پردازیم که آیا از مصادیق اختلافاتی که حضرت علی(ع) در خطبه ۱۸ نهج البلاغه از آن نهی فرموده اند، هست یا خیر؟ به عقیده بعضی از محققان، خطبه ۱۸ نهج البلاغه جزئی از خطبه ۱۷ بوده است که در کلام سید رضی(ره) از آن جدا […]

ادامه مطلب

اختلاف مجتهدان در برخی مسائل

در این گفتار با توجه به اشتراک منابع اجتهاد، علت اختلاف نظر بعضی مجتهدان در برخی مسائل مشترک بیان می شو د. ابتدا اشاره کوتاهی به ریشه لغوی اجتهاد می کنیم. اجتهاد، از ریشه “جهد” به فتح جیم،[۱] در لغت به معنای تحمل سختی ها و همچنین از ریشه جهد به ضم جیم[۲] به معنای […]

ادامه مطلب

اولین مجتهد در تاریخ اسلام

موضوع مورد بحث در این مقاله معرفی اولین مجتهد و تاریخ شروع اجتهاد در مذهب شیعه می باشد. شیعه، اجتهاد به معناى استنباط احکام از نصوص و ظواهر کتاب و سنت را پذیرفته و این نوع اجتهاد از عصر معصومین(ع) در میان اصحاب ایشان رواج داشته است. رسول اکرم (ص) برخی از صحابه را برای […]

ادامه مطلب

مفهوم شناسی مجتهد

با توجه به معنای اجتهاد که در لغت به معنای نهایت سعی و تلاش در کار است،[۱] و همچنین معنای آن در اصطلاح فقهی، که عبارت است از: به کار بردن توانایی های علمی و تلاش و کوشش فکری برای استنباط احکام شرعی از منابع آن (قرآن، سنت، عقل و اجماع)، مجتهد همان متخصص در […]

ادامه مطلب

اجتهاد

تعریف اجتهاد اهمیت اجتهاد پیشینه اجتهاد در مذهب شیعه اجتهاد در قرآن و روایات قرآن منبع اصلی اجتهاد اجتهاد و قیاس قاعده لطف و تصحیح اجتهاد فقها نقش تکنولوژی در تسهیل رسیدن به درجۀ اجتهاد تعریف اجتهاد اجتهاد در لغت به معنای نهایت سعی و تلاش در کاری است،[۱] اما در اصطلاح فقهی، عبارت است […]

ادامه مطلب

نقش تکنولوژی در تسهیل رسیدن به درجۀ اجتهاد

بدون تردید با پیشرفت تکنولوژی، کار برای دانشمندان و دانش پژوهان از جمله برای فقها و مجتهدینی که در جهت استنباط احکام تلاش می نمایند، آسان شده ؛ به عنوان نمونه اگر در گذشته فقیهی برای یافتن حدیثی مجبور بود ساعت ها بلکه روزهای زیادی از وقتش را در مطالعۀ کتاب ها صرف نماید، امروز […]

ادامه مطلب

قاعده لطف و تصحیح اجتهاد فقها

قاعدۀ لطف، قاعده ای کلامی است در اثبات امامت، به این معنا که لطف الاهی بر این تعلّق دارد که راه هدایت بسته نباشد؛ زیرا دین مجموعه و دستگاه فنی و به هم پیوسته ای است که لاجرم برای فهم و درک و عمل به دستوراتش کارشناس آن نیز باید همراهش باشد. اسلام نیز یک […]

ادامه مطلب

اجتهاد و قیاس

قیاس از نظر لغت به معنای اندازه گیری، سنجش و برابری است و در اصطلاح علم اصول عبارت است از این که در دو موضوع مشابه، که حکم یکی معلوم و حکم دیگری مجهول است؛ با مقایسه کردن آنها حکم شرعی مجهول مشخص گردد. به سخن دیگر قیاس آن است که شخصى حکم یکى را […]

ادامه مطلب

قرآن منبع اصلی اجتهاد

از نگاه همه فرق و مذاهب اسلامى، قرآن به عنوان اوّلین و مهم ترین منبع در اسلام شناخته شده است و همگان نسبت به این امر اذعان و اعتراف دارند که اوّلین منبع شریعت و نخستین جایى که براى به دست آوردن رأى دین در زمینه ‏هاى مختلف به آن رجوع مى شود، قرآن؛ معجزه […]

ادامه مطلب
  • صفحه 1 از 212