دایره المعارف اسلام پدیا » عقل
منوی اصلی

سعادت و کمال انسان

تصویر دقیق و جامع این مسئله در پرتو تبیین صحیح و روشن مفهوم سعادت و شناخت درست از انسان و اهدافش، میسر مى‏شود. عده‏اى همچون کانت عقیده به جدایى کمال و سعادت دارند و این گونه مى‏گویند که در همۀ دنیا فقط یک کمال و خوبى وجود دارد و آن ارادۀ نیک است و ارادۀ […]

ادامه مطلب

عقل زن در کلام امیر المؤمنین (ع)

در خطبه هشتاد نهج البلاغه، در مورد عقل زنان، امیر المؤمنین مطلبی فرموده است که از جهاتی قابل بررسی است. الف. بر فرض صحت انتساب این روایت به امام علی (ع)، این یک حکم کلی و عمومی درباره تمام زنان نیست. از تاریخ استفاده می شود که این خطبه به بعد از جنگ جمل مربوط […]

ادامه مطلب

عقل

مفهوم شناسی عقل ماهیت و چیستی عقل مراتب عقل عقل، برترین موجود اقسام عقل عقل اول از دیدگاه حکمای الهی عقل اول از دیدگاه عرفا تفاوت (عقل انسان) با عقل اول صادر نخستین عقل نظری عقل عملی عقل عرفی عقل و گسترۀ فعالیت آن میزان توان و ناتوانی عقل عقل و ادراک نعمت ‏ها و […]

ادامه مطلب

حکمت حرمت خودکشی

در زندگی هر انسان، مسلماً ناراحتی ها و یا شکست هایی پیش می آید که امید را از انسان سلب کرده و دنیا را  در چشم وی تیره و تار می کند. در این حالت انسان ها دو گونه اند؛ عده ای از میان این غرقاب مشکلات، سربلند بیرون می آیند و با همۀ سختی […]

ادامه مطلب

ایمان گرایی از دیدگاه محی الدین عربی

برخى از عرفاى اسلامى دارای دیدگاه ایمان گرایی افراطی، یا این که دارای نشانه های ایمان گرایی افراطی هستند، که از جمله آنها می توان به “محى الدین عربى” اشاره کرد. ایشان در کتاب فتوحات مکیه، نشانه‏هایى از ایمان گرایى افراطى دارد. به عقیده وى هرگاه کسى بر مبناى تعقل ایمان آورد، به واقع ایمان […]

ادامه مطلب

ایمان گرایی از دیدگاه مولوی

از جمله کسانی که تا اندازه ای ایمان گرایی افراطی دارند، “جلال الدین محمد مولوى” است. ایشان گرایش صرف به عقل و تکیه بر برهان را چون راه رفتن با پاى چوبین مى‏داند و عقل را پست تر از عشق و ایمان قرار می دهد. از دیدگاه وى، ایمان بر آمده از مفاهیم و براهین، […]

ادامه مطلب

علم کلام

معنای علم کلام علل نام گذاری علم کلام نحوه شکل گیری کلام اسلامی سیر مطالعاتی کلام اسلامی معیار مسائل کلامى فرقه های کلامی تفاوت یقین در علم کلام و اصول تفاوت مسائل کلامی با مسائل فقهی و اصولی معنای علم کلام در باره معنای علم کلام گفته شده که به یکی از دو معنای زیر […]

ادامه مطلب

دین و علم

تعریف دین و علم رابطۀ علم و دین تناسبت ادیان با علم علوم مورد تأیید دین نقش دین در پیشرفت علم سازگاری اکتشافات علمی با دین تعریف دین و علم معنای واژه های دین و علم به شرح زیر است: واژۀ دین: دین به معناى انقیاد، خضوع، پیروى، اطاعت، تسلیم و جزا است. در قرآن، […]

ادامه مطلب

علم

مفهوم شناسی علم علم حقیقی اقسام علم و جهل فلسفه علم علم حضوری معلولات مادی نسبت به علت مفهوم شناسی علم قبل از ارائه تعریف علم، سه نظریه در مورد امکان تعریف علم را در این جا بیان می کنیم: یکم: قول رازی: علم بدیهی است و قابل تعریف نیست؛ چون چیزی روشن تر از […]

ادامه مطلب

معیار مسائل کلامى

مهم‏ترین ویژگى یک بحث کلامى عقلى بودن آن است. امّا آیا هر مسئله عقلى، غیر مرتبط با عمل خارجى، مسئله‏اى کلامى است؟ و آیا هر مسئله‏ کلامى، ضرورتاً عقلى است؟ و اصولاً مقصود از عقل در این مباحث چیست؟ براى پاسخ به این پرسش‏ها باید به سه نکته توجه داشت: ۱٫ صرف عقلى بودن یک […]

ادامه مطلب
  • صفحه 1 از 41234