دایره المعارف اسلام پدیا » عقل
منوی اصلی

عقل و شناخت حقایق

از آن جا که شناخت حقایق و رسیدن به واقعیت با ابزارهاى گوناگونى صورت مى‏پذیرد که از جمله ‏آنها، عقل مى‏باشد، از این رو اشاره ‏اى مختصر به ابزار و راه ‏هاى نیل به واقع و نیز ادراک عقل مى‏کنیم. راه ‏هاى شناخت چهار راه براى شناخت وجود دارد: الف. راه حس: این راه براى […]

ادامه مطلب

عقل و گستره فعالیت آن

بر اساس دلایل عقلی و نقلی، عقل در برخی از حوزه ها نمی تواند فعالیت کند و به نتیجه برسد؛ مثلا عقل انسان توان شناخت ذات خداوند و درک آن را ندارد؛ زیرا که هر پدیده‌ای به دلیل پدیده و حادث بودن نمی‌تواند نامحدود و بی‌نهایت باشد، عقل بشری چون پدیده و مخلوق خداست، ‌بنابراین، […]

ادامه مطلب

جایگاه عقل در اسلام

اسلام بیش از هر دینی انسان را دعوت به تفکر و تعقل کرده است. این حقیقت را به راحتی می توان با رجوع به ظواهر قرآن و روایات اسلامی بی نیاز از هر تأویل و تفسیری دریافت. بسیاری از آیات قرآن و روایات بطور صریح انسان را دعوت به تفکر در آیات و نشانه های […]

ادامه مطلب

اقسام عقل

عقل دارای اقسام و مراتب مختلفی است: در اصطلاح حکما دارای دو قسم است: ۱٫ عقل نظری: عقل نظری کارش درک و شناخت واقعیت‌ها و قضاوت در باره آنها است.[۱] ۲٫ عقل عملی: عقل عملی همان قوه ای است که کنش و رفتار آدمی را کنترل می کند.[۲] یا کارش درک باید ها و نباید […]

ادامه مطلب

معنا و حقیقت عقل

در بارۀ معنای لغوی عقل گفته شده است که عقل از «عقال» گرفته شده است؛ و «عقال» به معنای طنابی است که به وسیلۀ آن زانوی شتر سرکش را می بندند و به این دلیل به عقل، عقل می گویند که این نیروی باطنی، شهوات و هواها و خواسته های شیطانی درون انسان را به […]

ادامه مطلب

مرجعیت

معنای تقلید اجتهاد در شیعه منابع فهم دین لزوم تقلید از مجتهد شرایط مرجع تقلید زن و مرجع تقلید شدن راههای شناخت مرجع تقلید تعیین مرجعیت در شیعه تبعیض در تقلید عدول از مرجع تقلید معنای تقلید برای تقلید دو معنا متصوّر است: ۱٫ معنای منفی: گاهی تصوّر معنای منفی تقلید در عرف فارسی زبان، […]

ادامه مطلب

منابع فهم دین

عقل اگر چه یک منبع معرفتی برای فهم دین محسوب می شود اما در حوزه جزئیات نیازمند یک منبع معرفتی دیگری است زیرا عقل یک سری کلیات را می تواند درک کند و توانایی وارد شدن در خصوصیات و جزئیات را ندارد. آن منبع معرفتی دیگر، وحی است و در اسلام، تجلّی وحی در دو […]

ادامه مطلب

دین

مفهوم شناسی دین مراحل و کاربردهای مختلف دین ویژگی های دین مرسل دین خاتم اسلام و انسان دین و تحوّل دین، ثبات و تغیّر دین و علم رابطه دین و فرهنگ دین مسیحیت مفهوم شناسی دین در تفسیر «دین» آرا و مطالب گوناگونى از سوى غربیان مطرح شده است. به عنوان نمونه، «جان هیک» در […]

ادامه مطلب

ویژگی های دین مرسل

ویژگی های دین مرسل به شرح زیر است: ۱٫ واقعیت تاریخى ادیان، به شهادت تاریخ و قرآن،گواه صادقى بر تعدد ادیان مُرسَل به تعداد رسولان الهى است. در اینجا مراد از رسول، «نبىّ صاحب شریعت و مأمور به ابلاغ آن» مى‏باشد.[۱] ۲٫ دین مُرسَل، معلول نیازمندى بشر به پیام الهى است. از این رو، در […]

ادامه مطلب

بهشت

بهشت بهشت های هفت گانه تعداد درهای بهشت اختصاص بعضی از درهای بهشت به اهل قم ملال آور نبودن نعمت های بهشتی توصیف بهشت با مادیات حور العین بهشتی و ازدواج غلمان و خدمتگزاران بهشتی انسان و تعقل در بهشت خوابیدن در بهشت سخن گفتن بهشتیان بهشت حضرت آدم بهشت و غیر مسلمانان بهشت بهشت […]

ادامه مطلب