دایره المعارف اسلام پدیا » نفس
منوی اصلی

نظر فیلسوفان در بارۀ نفس

علاوه بر دلایل نقلی در بارۀ بقای نفس و روح، این موضوع در فلسفه اسلامی جایگاه ویژه ای دارد و فیلسوفان  اسلامی نظرات متفاوتی در باب کیفیت نفس ارائه کرده اند.در این جا نظر بعضى از بزرگان فلسفه نقل مى‏شود: ۱٫ ابن سینا در بقاى نفس مى‏فرماید: چون نفس منطبع در جسم نیست و تنها  […]

ادامه مطلب

منافات نداشتن عالم ذر و جسمانیه الحدوث بودن نفس از نگاه علامه طباطبائی

پیش از پرداختن به موضوع، فهم جسمانیه الحدوث بودن نفس و نظر علامه پیرامون عالم ذر از ضروریات شمرده می شود. ۱٫ طبق دیدگاه حکمت متعالیه، ذوات ابتدا به صورت جمعی، یعنی به صورت نامتعین وجود داشته، سپس با تکون مادی تشخص می یابند و از این به بعد به صورت فردی باقی می مانند؛ […]

ادامه مطلب

رابطۀ عرفان و شناخت نفس

عرفان به دو شاخه نظری و عملی تقسیم می شود. مباحث هر دو شاخه با شناخت نفس ارتباط تنگاتنگ دارند. در عرفان نظری عارف به تفسیر هستی می پردازد؛ درباره خدا و جهان  و انسان بحث و تصور خود را از هریک از آن ها ارائه می دهد در واقع عرفان نظری پایه های علمی […]

ادامه مطلب

رابطۀ میان نفس، روح، جان، عقل، ذهن و فطرت

گاهی منظور از این واژگان یک چیز است و همه اشاره به یک حقیقت، یعنی همان وجود و حقیقت انسان دارند؛ چنان که حکیمان می گویند آن گوهری که با لفظ “من” و مانند آن به وی اشاره می شود نام های گوناگون دارد؛ مثل نفس، نفس ناطقه، روح، عقل، قوه عاقله، قوه ممیزه، روان، […]

ادامه مطلب

مفهوم شناسی نفس

نَفْس در لغت به معنای جان، روح، روان و نشان دهنده زنده بودن است.[۱] در اصطلاح گفته اند: «نفس، جوهری است بسیط و روحانی و زنده به ذات و دانا است به قوت و فاعل به طبع و او صورتی است از صورت های عقل فعّال».[۲] حقیقت انسان (نفس) لطیفه ربانی است؛ که جنبه جسمانی […]

ادامه مطلب

ابلیس

تعریف ابلیس شیطان، فرشته یا جن(حقیقت ابلیس)؟ تفاوت ابلیس و شیطان فلسفه آفرینش شیطان فرق شیطان با نفس اماره شیطان و نسل او اهداف و برنامه های شیطان شیطان پرستی راه های نفوذ شیطان در انسان مادی بودن شیطان و حضور او در بارگاه الاهی ابدی بودن شیطان سوختن شیطان در آتش ناله و شیون […]

ادامه مطلب

مرگ

معنا و حقیقت مرگ دلایل تجرد نفس و روح بقاى نفس بعد از موت بدن اختیار انسان در بقاء و مرگ ماهیت و گستره مرگ به هنگام قیامت کسانی که از نفخه صور در امانند مرگ و تأخیر آن مرگ و آگاهى پس از آن عدم آگاهی از زمان مرگ مرگِ معادل شهادت معنا و […]

ادامه مطلب

خواب

چیستی خواب و انواع آن خواب و مرگ ماهیت رؤیا حکمت رؤیا دیدن تعبیر خواب و توانایی بر آن باز گو کردن رؤیا ها خواب شیطانی بیداری ارادی از خواب در خواب دیدن حضرت رسول الله (ص) میزان خواب طبیعی خوابیدن رو به قبله حکم خوابیدن در حرم امامان، مساجد و اماکن مذهبی خواب در […]

ادامه مطلب

باز گو کردن رؤیا ها

قبل از ورود به بحث، لازم به ذکر است که از لحاظ بازگو کردن و افشا کردن رؤیاها می توان آنها را به چند سطح تقسیم بندی کرد. برخی از رؤیاها  چه راست باشند و چه دروغین، در سطحی عادی بوده و به گونه ای هستند که شامل امری با اهمیت و قضاوتی تأثیر گذار […]

ادامه مطلب

ماهیت رؤیا

خواب و رؤیا یکی از مسائلی است که حکما و متکلمین و عرفا دربارۀ آن مطالب زیادی مطرح کرده اند. به عقیدۀ حکما خواب حالتی است که در آن حواس ظاهری به تدریج از عالم خارج منقطع می گردد، امّا حواس باطنی همچنان فعال است.[۱] در زمان خواب، نفس انسان در اثر فراغت از پرداختن […]

ادامه مطلب
  • صفحه 1 از 3123