searchicon

کپی شد

بازگشت علوم فقهای چهارگانه اهل سنت به امام صادق (علیه السلام)

علوم فقهاى چهارگانه اهل سنت، به امام صادق (عليه السّلام) و در نهایت به امام علی (علیه السلام) منتهى مى‏شود.

علّامه حِلّى در باب برگشت همه علوم به حضرت أمير المؤمنين (عليه أفضل صلوات المصلّين الى يوم الدِّين) مى‏فرمايد:

«و امّا راجع به فقه، جميع فقهاء رجوعشان به آن‌حضرت مى‏باشد. امَّا طائفه اماميّه پس اين امر درباره ايشان ظاهر است؛ زيرا علمشان را از وى و از اولاد وى، گرفتند و غير اماميّه نيز چنين مى‏باشند؛ زيرا اصحاب ابوحنيفه؛ مانند ابويوسف، و محمد بن حسن شيبانى، و زُفَر، علمشان را از ابوحنيفه گرفته‌اند (و ابوحنيفه شاگرد حضرت صادق (علیه السلام) بوده است).

و شافعى بر محمد بن حسن شيبانى، و بر مالک بن أنس قرائت كرده است و در فقهش به آن دو نفر رجوع مى‏كند.

و اما احمد بن حنبل، پس بر شافعى قرائت نموده است و فقهش به وى برمی‌گردد، و فقه شافعى به ابوحنيفه برمى‏گردد، و ابوحنيفه بر حضرت صادق (عليه السّلام) قرائت نموده ‌است و امام صادق (عليه السّلام) بر امام باقر (عليه السّلام)، و امام باقر (عليه السّلام) بر امام زين العابدين (عليه السّلام) و زين العابدين (عليه السّلام) بر پدرش (عليه السّلام)، و پدرش (عليه السّلام) بر على (عليه السّلام) قرائت نموده است.

و اما مالِک، او بر ربيعة الرَّأى قرائت كرده، و ربيعه بر عِكْرِمه، و عكرمه بر عبدالله بن عباس، و عبدالله بن عباس شاگرد على (عليه و آله الصّلوة و السّلام) بوده است.

و اما علم كلام پس على (علیه السلام)، اصل آن است و از خطبه‏هاى وى مردم استفاده كرده‏اند و جميع مردم تلامذه او مى‏باشند؛ به جهت آن‌كه معتزله، به واصِل بن عطاء منتسب مى‏شوند؛ زيرا كه وى أرشد و اكبر گروه معتزله است و او شاگرد ابوهاشم عبدالله بن محمد بن حَنَفِيَّه بوده است و ابوهاشم شاگرد پدرش، و پدرش شاگرد على (عليه السّلام) بوده است.

و اشاعره؛ شاگردان ابوالحسن على بن أبى بِشر أشْعَرى مى‏باشند، و او شاگرد ابوعلى جُبّائى است كه او شيخى از مشايخ معتزله است».[1]

 

[1]. حلی، حسن بن یوسف، منهاج الكرامة في معرفة الإمامة، ص 162.