دایره المعارف اسلام پدیا » معتزله
منوی اصلی

مذهب کلامی معتزله

«معتزله»، عنوان گروهی با صبغۀ کلامی است که در نیمۀ اول قرن دوم هجری (هشتم میلادی)، توسط واصل بن عطا (۸۰ ـ ۱۳۱هـ) در بصره بنیان گذاشته شد و بعداً یکی از مهم ترین مکاتب کلامی اسلام شد.[۱] اصول اعتقادی معتزله بر پنج اصل اعتقادى ۱٫ توحید؛ ۲٫ عدل؛ ۳٫ وعد و وعید؛ ۴٫ منزلت […]

ادامه مطلب

مذاهب کلامی غیر شیعی

برخی از مذاهب کلامی غیر شیعی عبارتند از: اهل حدیث و ظاهرگرایان، معتزله، اباضیه، اشعریه، ماتریدیه و وهابیت.

ادامه مطلب

اصول دین

مفهوم شناسی اصول دین معانی عدل در اصول دین عدل از دیدگاه اشاعره عدل از دیدگاه شیعه عدل از دیدگاه معتزله عدل از دیدگاه ماتریدیه عقلی بودن اصول دین در نزد فرق اسلامی دلایل لزوم تحقیق در اصول دین تقلید در اصول دین اصول دین در ادیان الاهی اصول دین در اسلام اصول دین از […]

ادامه مطلب

گروه های معتزلی

معتزله در عین تبعیت از اصول پنج گانۀ خویش، دارای منش های متفاوتی نیز بودند و از استدلالات عقلی که بدان می رسیدند، پیروی می کردند، و این موجب بروز عقاید متفاوت و حتی گاهی متضاد می شد. این اختلافات، شروعی برای به وجود آمدن گروه های مختلف در درون معتزله شد. از جمله مهم […]

ادامه مطلب

تفاوت دیدگاه معتزله و شیعه در مسالۀ علت و معلول و افعال انسان

علامه طباطبایی در تفسیر المیزان و در بحث چگونگی ارتباط افعال انسان با خداوند، اشاره به نظریۀ معتزله می کنند.[۱] آنها معتقدند که افعال بشر هیچ گونه ارتباط و استنادی به خدای سبحان ندارد؛ زیرا انسان، آزاد و مختار است و نه مجبور. لذا پنداشته اند اگر خداوند هرگونه نسبتی با افعال بندگانش داشته باشد؛ […]

ادامه مطلب

امر به معروف و نهی از منکر در معتزله

معتزلیان مقید به مناظره با مخالفان خود، اعم از پیروان ادیان الاهی و غیر الاهی، بودند. این روش تا جایی پیش رفت که لزوم امر به معروف و نهی از منکر را به دنبال داشت. معتزلیان تنها در همان اوائل به این اصل تمایل نشان می دادند، و همین اصل باعث شد تا معتزلیان مبلغانی […]

ادامه مطلب

عدل از نگاه معتزله

معتزله بر این باورند که:برخى از کارها در واقع عدل و برخى دیگر ظلم به شمار مى آید، به عنوان مثال پاداش دادن خداوند به افراد نیکوکار و کیفر دادن به افراد گنه کار در حقیقت مساوى با عدل است و محال است که خداوند خلاف آن عمل نماید، براى این که خداوند عادل بوده و […]

ادامه مطلب

شکل گیری معتزله

تشکیل معتزله در اثر به وجود آمدن وقایعی است، که اقتضای تغییر و تحول در جامعه اسلامی را داشت. آنان با گذشت زمان؛ رشته افکاری را به وجود آوردند که می توانست با پاره ای از افکار دیگرجمع شود، می توانست معتزلی حنفی، معتزلی زیدی، معتزلی امامی، و حتی معتزلی یهودی باشد.[۱] این گروه جان […]

ادامه مطلب

مفهوم شناسی معتزله

معتزله عنوان گروهی با صبغۀ کلامی است که در نیمۀ اول قرن دوم هجری(هشتم میلادی) در بصره بنیان گذاشته شد و بعداً یکی از مهم ترین مکاتب کلامی اسلام شد.[۱] در لغت اعتزال به معنای دوری گزیدن و کناره گرفتن است.[۲] این گروه به نام های دیگری همچون اصحاب توحید و عدل نیز خوانده می […]

ادامه مطلب

علم کلام

معنای علم کلام علل نام گذاری علم کلام نحوه شکل گیری کلام اسلامی سیر مطالعاتی کلام اسلامی معیار مسائل کلامى فرقه های کلامی تفاوت یقین در علم کلام و اصول تفاوت مسائل کلامی با مسائل فقهی و اصولی معنای علم کلام در باره معنای علم کلام گفته شده که به یکی از دو معنای زیر […]

ادامه مطلب
  • صفحه 1 از 212