دایره المعارف اسلام پدیا » علم
منوی اصلی

حدیث عنوان بصری

“حدیث عنوان بصری”،[۱]دستور العملی ارزشمند برای پیروان طریق ائمه (ع) است تا با درک مفاهیم و عمل به محتوای آن از هواهای نفسانی پیراسته شوند و به علم و معرفت حقیقی دست یابند. این دستور العمل بازگو کننده داستان مردی است که از علوم متداول زمان خود بهره‌مند شده و می خواست تا از علوم […]

ادامه مطلب

انواع ادراک (علم)

مسائل مربوط به علم چه در فلسفه قدیم و چه در فلسفه و علوم جدید، بسیار حائز اهمیت است. درباره علم، مباحث مختلفى قابل طرح است که اکثر آنها مربوط به شناخت شناسى[۱] است. امّا بحث هاى دیگرى از نقطه نظر هستى شناسى، طرح مى شود و فلاسفه به مناسبت هایى آنها را در ابواب […]

ادامه مطلب

سیرۀ علمی امام کاظم (ع)

دربارۀ گسترۀ علم امام (ع) در علوم مختلف، روایات فراوانی وجود دارد. چگونه آن حضرت جامع علوم مختلف نباشد، در حالی که پرورش یافته خانۀ نبوت، معدن رسالت و مهبط ملائکه و  وارث علم پیامبر است. روایات در این زمینه فراوان است، در این جا تنها به یک نمونه از آنها اشاره می شود: ۱٫ […]

ادامه مطلب

علم، رزق معنوی

علامه طباطبایی (ره) دربارۀ توسعه معنای رزق از نظر قرآن می گوید: «معناى رزق روشن و واضح است و آنچه از موارد استعمال آن به دست مى‏آید این است که در معناى این کلمه نوعى بخشش و عطا هم خوابیده؛ مثلا مى‏گویند پادشاه به لشگریان رزق مى‏دهد، که این جمله تنها شامل مواد غذایى لشگر […]

ادامه مطلب

تمجید و تکریم مجتهد

نوشته حاضر بیان مختصری از مورد ستایش قرار گرفتن مجتهدین غیر معصوم از زبان قرآن و روایات است. قرآن می فرماید: “و شایسته نیست مؤمنان همگی ­{برای جهاد} ­کوچ­ کنند. پس چرا از هر فرقه از آنان دسته ای کوچ نمی کنند تا ­{دسته ای بمانند و} ­در دین آگاهی پیدا کنند و قوم خود […]

ادامه مطلب

علم فرشتگان

علم فرشتگان فرا زمانی است و تنها محدودیتی که دارد محدودیت رتبی است به این معنا که تنها چیزهایی را می دانند که در حد وجودشان است نه بیشتر. با این توضیح، علم به خون ریز بودن انسان، علم آنها به مرتبه پایین انسان است و مرتبه پایین انسان از مقام ملائکه پایین تر است؛ […]

ادامه مطلب

فاطمه (س)

معنا و مفهوم فاطمه (س) اسامی و القاب حضرت فاطمه (س) امّ أبیها و بتول بودن فاطمه(س) ابعاد شخصیت حضرت فاطمه (س) معنای حدیث لولا فاطمه مقام حضرت زهرا (س) در سن جوانی برتری بر بسیاری از مردان پیامبر(ص) و بوسیدن فاطمه(س) تاریخ تولّد حضرت زهرا (س) میزان مهر حضرت فاطمه (س) فرزندان حضرت زهرا […]

ادامه مطلب

دین و علم

تعریف دین و علم رابطۀ علم و دین تناسبت ادیان با علم علوم مورد تأیید دین نقش دین در پیشرفت علم سازگاری اکتشافات علمی با دین تعریف دین و علم معنای واژه های دین و علم به شرح زیر است: واژۀ دین: دین به معناى انقیاد، خضوع، پیروى، اطاعت، تسلیم و جزا است. در قرآن، […]

ادامه مطلب

علم

مفهوم شناسی علم علم حقیقی اقسام علم و جهل فلسفه علم علم حضوری معلولات مادی نسبت به علت مفهوم شناسی علم قبل از ارائه تعریف علم، سه نظریه در مورد امکان تعریف علم را در این جا بیان می کنیم: یکم: قول رازی: علم بدیهی است و قابل تعریف نیست؛ چون چیزی روشن تر از […]

ادامه مطلب

سازگاری اکتشافات علمی با دین

در بحث علم و دین در رابطه با اکتشافات علمی نیز لازم است ابتدا نکاتی بیان شود: ۱٫ در برخورد با مباحث علمی باید بین تئوری ها و فرضیه هایی که هنوز به اثبات نرسیده، با قوانین قطعی علوم فرق گذاشت، یک فرضیه و یا حتی نظریه علمی تا به قطعیت صددرصد نرسیده و به […]

ادامه مطلب