دایره المعارف اسلام پدیا » کلام
منوی اصلی

چکیده مقاله مفهوم شناسی بداء

«بداء» در لغت به معناى ظاهر شدن است و در اصطلاح آشکار نمودن امرى براى مردم که در گذشته بر ایشان پنهان بوده، امّا این امر را خداوند از ازل مى‏دانسته است. مفهوم معنای اصطلاحی بداء بارها در قرآن و روایات به کار گرفته شده است. امام صادق (علیه السلام) فرمود: «خداوند از همۀ انبیا، […]

ادامه مطلب

تقیه

چکیده مقاله تقیه تعریف لغوی تقیه تعریف اصطلاحی تقیه شباهت و تفاوت تقیه با توریه شباهت و تفاوت تقیه با دروغ شباهت و تفاوت تقیه با نفاق پیشینه تقیه دلایل جواز و مشروعیت تقیه جواز تقیه از دیدگاه قرآن جواز تقیه از دیدگاه احادیث روایات شیعه در باره تقیه دلایل تقیه در سیره معصومان (علیهم […]

ادامه مطلب

کتابنامه مقاله تقیه

قرآن کریم. ابن ابی الحدید، عبد الحمید بن هبه الله؛ شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید؛ محقق / مصحح: ابراهیم، محمد ابوالفضل؛ ‏ناشر: مکتبه آیه الله المرعشی النجفی‏، چاپ اول، قم‏، ۱۴۰۴ ق‏. ابن ابى حاتم، عبدالرحمن بن محمد؛ تفسیر القرآن العظیم؛ تحقیق: اسعد محمد الطیب؛ مکتبه نزار مصطفى الباز، چاپ سوم، عربستان سعودى، ۱۴۱۹ […]

ادامه مطلب

تقیه مسلمان از مسلمان

یکی از مسائلی که مخالفان شیعه به واسطه آن بر شیعیان طعن و اشکال وارد می کنند، مسئله تقیه است. این در حالی است که بسیاری از صحابه و علمای عامه تقیه کرده‌اند. نکته قابل توجه این است که عده ای از اهل سنت اصل تقیه کردن را قبول دارند، ولی معتقد هستند که تقیه […]

ادامه مطلب

شبهات وارده بر تقیه و پاسخ آن

به دلیل درک نادرست از تقیه، شرایط آن و موارد استثناء، در طول تاریخ اسلام شبهات بسیاری از سوی مخالفان پیرامون مسئله تقیه مطرح شده است. نقدهایی که به تقیه وارد شده عمدتا از سوی اهل سنت می باشد. آنها تقیه را از ویژگی‌های مذهب شیعه می دانند. در این گفتار مختصر به برخی از […]

ادامه مطلب

آثار تقیه

با نگاهی به روایات وارده از امامان معصوم (علیهم السلام) در مورد تقیه، در می‌یابیم تقیه دارای آثار متعددی است. در این مقال مختصر به برخی از آثار تقیه اشاره می شود: یکی از آثار و فواید تقیه، حفظ جان تقیه کننده و نیز اقلیّت صالح (مؤمنان) برای پیشبرد هدف‌های سازنده است. امیر المؤمنین (علیه […]

ادامه مطلب

ضرورت و اهداف تقیه

باید دانست تقیه دارای اهدافی متعددی؛ مانند جلوگیری از هدررفتن نیروی انسانی، ایجاد اتحاد در مواردی که نیاز به وحدت احساس می شود و همچنین جلوگیری از خطر احتمالی نسبت به دیگران است. بر این اساس می‌توان گفت: تقیه یک مسئله صرفاً مذهبی و اعتقادی نیست، بلکه امری عقلانی است. به عبارت دیگر در موارد […]

ادامه مطلب

مستثنیات تقیه

تقیه ـ به ویژه تقیه خوفى ـ اصلِ ثانوىه ای است که غرض عمده آن حفظ جان، شرف، مال و نیز حفظ دین و شریعت است. حال اگر حفظ امور یادشده متوقف بر تقیه باشد، تقیه واجب است و اگر تقیه نتیجه‌اى برخلاف غرض مزبور داشته باشد، حرام خواهد بود. این گونه موارد را به […]

ادامه مطلب

حکم وضعی تقیه

از نظر حکم وضعی، می‌توان گفت: فعل تقیه کننده همان است که مورد رضایت شارع بوده و به آن امر کرده است. پس عملی را که متقی انجام می دهد، از امر واقعی شارع کفایت می کند. به عنوان مثال؛ خداوند یک جا می‌فرماید: نماز بخوانید (نماز واقعی) و در جای دیگر می فرماید وقتی […]

ادامه مطلب

حکم تکلیفی تقیه

از حیث حکم تکلیفی، مشروعیت تقیه از نظر کتاب و سنّت فی الجمله روشن است، حتی آنان که به دلیل جواز تقیه بر عالمان شیعه در مواردی تاخته‌اند نیز در این زمینه توافق دارند. آن چه آیه ۱۰۶ سوره نحل دلالت دارد نیز همین است و همه اینها به دلیل ضرورتی است که ایجاب می […]

ادامه مطلب