دایره المعارف اسلام پدیا » کلام
منوی اصلی

روایات شیعه درباره بداء

به سبب نقشى که «بداء» از جهات تربیتى و تشویق به سرعت گرفتن در کارهاى خیر دارد، در روایات شیعه با اهمیت فراوان تلقى شده است. در اهمیت مبحث بداء از دیدگاه شیعه همین بس که در بیشتر کتاب‌های کلامی مطرح شده و به گفته مؤلف الذّریعه بیست و پنج کتاب و رساله مستقل در […]

ادامه مطلب

بداء از دیدگاه روایات

در روایات امامان شیعه (علیهم السلام) به بداء و حاصل شدن آن از جانب خداوند اشاره شده، علاوه بر این، تفسیر و معنای صحیح این اعتقاد نیز در این احادیث، تبیین شده است. از امام صادق (علیه السلام) روایت شده: «هیچ یک از انبیاء به نبوت نرسیدند، مگر این‌که برای خداوند عزوجل به پنج خصلت […]

ادامه مطلب

بداء از دیدگاه قرآن

برخلاف پندار یهود که بر این باور هستند که خداوند پس از خلقت از تدبیر امور عالم دست کشیده است: «یهود گفتند: دست (قدرت) خدا بسته است! به واسطه این گفتار (دروغ) دست آنها بسته شده و به لعن خدا گرفتار گردیدند، بلکه دو دست (قدرت) خدا گشاده است و هرگونه بخواهد (بر خلق) انفاق […]

ادامه مطلب

مستندات و دلایل جواز و مشروعیت بداء در اسلام

به رغم تصریح صحیح بخاری به مسئله بداء[۱] و نیز گزارش برخى روایات در این زمینه از سوى برخى از مفسران اهل سنت،[۲] برخى از ایشان بداء را ملازم با جهل خدا دانسته‌اند،[۳] در حالى که در روایات امامان معصوم (علیهم السلام) آمده که «بداء» به هیچ وجه علم الهى را محدود نمى‌کند و ناشى […]

ادامه مطلب

شباهت و تفاوت بداء با نسخ

از آنجایی که دو واژه‌ نسخ و بداء در ریشه معنای لغوی و اصطلاحی وجه اشتراک داشته و هر دو به معنای ظهور و آشکار شدن بعد از خفا می باشند و به دلیل تناسخی که بین آن دو وجود دارد و در بسیاری از موارد در طول تاریخ تدوین اسلامی در نوشتارهای مسلمانان در […]

ادامه مطلب

پیشینه بداء

مسئله بداء نسبت به خدا در تاریخ اسلام همواره یکی از مسائل مشکل و معرکه آراء و معضلات بوده است. بدین بهانه گروهی دانسته یا ندانسته شیعه را به کفر متهم نموده و بداء را برگرفته از افکار یهود و نتیجه آن را نسبت دادن جهل به خدا شمرده اند؛ از این رو بسیاری از […]

ادامه مطلب

تعریف اصطلاحی بداء

در اصطلاح دانشمندان، محدّثان و متکلّمان شیعه، بداء به معنای حکم به وجود اشیاء و اراده ایجاد آن طبق مصلحت، محو حکم و ایجاد چیزی در شرایط خاص و زمان معینی است که زیاده و نقصان در صورتی است که قضای حتمی و اراده قطعی الهی بر آن تعلق نگرفته باشد.[۱]علماى «عقاید اسلامى» گفته‏اند: «بداء» […]

ادامه مطلب

تعریف لغوی بداء

بداء به فتح باء و الفِ کشیده، به معنای ظهور و انکشاف پس از خفا، و علم و آگاهی بعد از جهل و ناآگاهی است. همچنین به معنای تغییر رأی هم آمده است.[۱] [۱]. راغب اصفهانی، حسین بن محمّد، المفردات فی غریب القرآن، ص ‌۱۱۳، ماده «بدا»؛ ر ک: اسلام پدیا.

ادامه مطلب

چکیده مقاله بداء

بداء به معنای محو حکم و ایجاد چیزی در شرایط خاص و زمان معینی است که قضای حتمی و اراده قطعی الهی بر آن تعلق نگرفته باشد. بداء در تکوینیات مانند نسخ در تشریعیات است و دارای ۲ معنا می‌باشد: بداء در حق خداوند جایز است و هیچ محظور عقلی و یا نقلی ندارد که […]

ادامه مطلب

مفهوم شناسی بداء

چکیده مقاله مفهوم شناسی بداء تعریف لغوی بداء لغت‌های مترادف بداء تعریف اصطلاحی بداء مفهوم اصطلاحی بداء در قرآن مفهوم اصطلاحی بداء در روایات مفهوم اصطلاحی بداء از دیدگاه علمای اسلام مفهوم اصطلاحی بداء از دیدگاه علمای شیعه مفهوم اصطلاحی بداء از دیدگاه علمای اهل سنت ارتباط معنای اصطلاحی بداء با معنای لغوی آن کتابنامه […]

ادامه مطلب