دایره المعارف اسلام پدیا » کلام قدیم
منوی اصلی

مفهوم اصطلاحی تقیه در روایات

آنچه از بررسی روایات در باب معنای اصطلاحی تقیه می توان استنباط کرد این است که، روایاتی که مؤمنان را تشویق به تقیه نموده اند، این واژه را با کلماتی مانند؛ «تُرس»؛ به معنای «سپر»، «حرز»؛ به معنای « حفظ کردن و نگه‌داشتن»[۱] و «جُنَّه»؛[۲] به معنای «سپر» معرفی کرده‌اند. از این رو می توان […]

ادامه مطلب

مفهوم اصطلاحی تقیه در قرآن

در باره لفظ «تقیه» در قرآن، گفتنی است غیر از یک مورد که در برخی از قرائت های قرآنی به جای واژه «تقاه» در آیه «… الا ان تتقوا منهم تقاه …»؛ «… مگر اینکه از آنها بپرهیزید (و برای هدف هاى مهم ترى تقیه کنید) …»،[۱] واژه «تقیه» قرائت شده،[۲] هیچ مورد دیگری یافت […]

ادامه مطلب

تعریف اصطلاحی تقیه ‏

از تقیه تعاریف زیادی شده است که هر کدام ممکن است دارای ایراداتی باشد؛ به این صورت که جامع افراد یا مانع اغیار نباشد. به عنوان مثال؛ محقق کرکی تقیه را این‌گونه تعریف کرده است: «مراد از تقیه، اظهار موافقت با مخالفان به جهت ترس از آنان در چیزی است که آنان تحت عنوان دین، […]

ادامه مطلب

واژه های مترادف تقیه

با توجه به معنای اصطلاحی تقیه، که همان «مخفی کردن حق از دیگران یا اظهار خلاف آن به جهت مصلحتی مهم‌تر است، شاید بتوان کلماتی؛ نظیر «کتمان»، «پرده پوشی»، «پنهان کاری»، «مخفی کاری»، «رازپوشی» و «نهان کاری» را از جمله لغت های مترادف آن دانست که البته در عین مرادف بودن تفاوت‌های دقیقی نیز میان […]

ادامه مطلب

مفهوم لغوی تقیه

در باب تعریف لغوی تقیه ابتدا به واژه تقیه اشاره می شود. واژه «تقیه» از جهت ماده؛ یعنی حروف اصلی کلمه، «و»، «ق» و «ی» است. حرف «واو» در آن تبدیل به حرف «تا» شده است. در واقع کلمه «تقیه» در اصل، «وقیه» است. کلمه «تقیه» هم‌ریشه با واژه «تقوا» و از مصدر ثلاثی مجرد، […]

ادامه مطلب

چکیده مقاله مفهوم شناسی تقیه

یکی از واژه‌هایی که در دین اسلام مورد بحث قرار گرفته، واژه تقیه است. در این میان از جمله مطالبی که در باره این واژه مطرح است، مبحث مفهوم شناسی این واژه می باشد. گفته شده این واژه از جهت ماده؛ یعنی حروف اصلی کلمه، «و»، «ق» و «ی» و هم‌ریشه با واژه «تقوا» و […]

ادامه مطلب

مفهوم شناسی سنت (روشها)

چکیده مطالب مفهوم شناسی سنت (روش ها) تعریف لغوی سنت (روش ها) لغات مترادف و هم معنای سنت (روش ها) تعریف اصطلاحی سنت (روش ها) مفهوم اصطلاحی سنت (روش ها) در قرآن و روایات مفهوم اصطلاحی سنت در علوم مختلف بیان اصطلاح مترادف با سنت (روش ها)، اخص، اعم و وابسته مقایسه مفهوم اصطلاحی سنت […]

ادامه مطلب

امام علی (علیه السلام)

چکیده مدخل امام علی (علیه السلام) زندگی نامه امام علی (علیه السلام) ولادت امام علی (علیه السّلام) ولادت در کعبه، منحصر به امام علی (علیه السلام) راویان متعدد در داستان تولد امام علی (علیه السلام) آگاهی ابوطالب از ولادت امام علی (علیه السلام) ولادت حضرت علی (علیه السلام) و شکاف کعبه قرآن خواندن امام علی […]

ادامه مطلب

خوارج

مفهوم شناسی خوارج خوارج در لغت معنای اصطلاحی خوارج اسامی دیگر خوارج شراه نام دیگر خوارج حروریه نام دیگرخوارج مُحَکِّمه (خوارج) مارقین (خوارج) خوارج شاخصه های خوارج شاخصه های فکری خوارج تنگ نظری خوارج تهور و بی باکی جهل و کج فهمی خوارج شاخصه های ظاهری خوارج عوامل پیدایش خوارج تندروی و قرائت نادرست از […]

ادامه مطلب

اصول دین

مفهوم شناسی اصول دین معانی عدل در اصول دین عدل از دیدگاه اشاعره عدل از دیدگاه شیعه عدل از دیدگاه معتزله عدل از دیدگاه ماتریدیه عقلی بودن اصول دین در نزد فرق اسلامی دلایل لزوم تحقیق در اصول دین تقلید در اصول دین اصول دین در ادیان الاهی اصول دین در اسلام اصول دین از […]

ادامه مطلب