دایره المعارف اسلام پدیا » کلام قدیم
منوی اصلی

تعریف لغوی بداء

«بداء» از ماده «ب ـ د ـ و» و در لغت به معناى ظاهر شدنى آشکار است.[۱] به گفته برخى به صحرانشین از آن رو «بادى» گفته مى‌شود که وى هنگام سکونت در شهر و قریه، در ساختمان‌ها و محیط اجتماع پنهان است؛ ولى هنگامى که به بیابان مى‌رود در فضایى باز و گسترده که […]

ادامه مطلب

چکیده مقاله مفهوم شناسی بداء

«بداء» در لغت به معناى ظاهر شدن است و در اصطلاح آشکار نمودن امرى براى مردم که در گذشته بر ایشان پنهان بوده، امّا این امر را خداوند از ازل مى‏دانسته است. مفهوم معنای اصطلاحی بداء بارها در قرآن و روایات به کار گرفته شده است. امام صادق (علیه السلام) فرمود: «خداوند از همۀ انبیا، […]

ادامه مطلب

مفهوم شناسی تقیه

چکیده مقاله مفهوم شناسی تقیه مفهوم لغوی تقیه واژه های مترادف تقیه تعریف اصطلاحی تقیه ‏ مفهوم اصطلاحی تقیه در قرآن مفهوم اصطلاحی تقیه در روایات مفهوم اصطلاحی تقیه از دیدگاه دانشمندان اسلامی مفهوم اصطلاحی تقیه از دیدگاه علمای شیعه مفهوم اصطلاحی تقیه از دیدگاه علمای اهل سنت تفاوت تقیه با دروغ تفاوت تقیه با […]

ادامه مطلب

کتابنامه مقاله مفهوم تقیه

قرآن کریم. ابن اثیر، مبارک بن محمد؛ النهایه فی غریب الحدیث و الأثر؛ محقق / مصحح: طناحى، محمود محمد و زاوى، طاهر احمد؛ موسسه مطبوعاتی اسماعیلیان‏، چاپ چهارم، قم، ۱۳۶۷ ش‏. ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم؛ مختصر منهاج السنه؛ مختصر کننده: الغنیمان، عبد الله بن محمد؛ دار الصدیق للنشر والتوزیع، صنعاء، چاپ دوم، جمهوری یمن، […]

ادامه مطلب

ارتباط معنای اصطلاحی تقیه با معنای لغوی آن

همان طور که در بحث معنای لغوی تقیه اشاره شده است، چند تعریف بسیار نزدیک به هم برای آن ذکر شده که عبارتند از:«تقیه به معنای؛ پرهیز، نگاه داری و پنهان کردن است».[۱] «تقیه به معنای؛ حفظ و نگهداری چیزی از آنچه که برای آن ضرر داشته و موجب آزار آن چیز باشد».[۲] «تقیه به […]

ادامه مطلب

تفاوت تقیه با توریه

در باب معنای لغوی توریه گفته شده: توریه، در لغت به معنای پنهان کردن، پوشانیدن و افشا نکردن راز است.[۱] «توریه» (بر وزن توصیه) که گاهى از آن تعبیر به «معاریض» نیز مى شود، این است: سخنى بگویند که ظاهرى دارد، اما منظورِ گوینده، چیز دیگرى غیر از ظاهر آن است، هر چند شنونده نظرش […]

ادامه مطلب

تفاوت تقیه با دروغ

برخی به غلط یا از روی غرض ورزی تصور می کنند که تقیه مانند دروغ، اظهار امری بر خلاف واقع است. لذا این گونه استدلال می کنند که چون دروغ ناپسند و حرام است، پس تقیه نیز که نوعی دروغ است، مذموم و نکوهیده است.[۱] اما حقیقت این است که دروغ از اوصاف خبر است؛ […]

ادامه مطلب

مفهوم اصطلاحی تقیه از دیدگاه علمای اهل سنت

دراین مقال مختصر برخی از نظرات دانشمندان و علمای اهل سنت در باره مفهوم اصطلاحی تقیه اشاره می شود: برخی از مفسران اهل سنت در تفسیر خود نوشته اند: «مدارا نمودن با کافران، ظالمان و فاسقان و نرمش با آنان و تبسم (خوش رویی) و بخشیدن مال به آنها برای جلوگیری از آزار آنها و […]

ادامه مطلب

مفهوم اصطلاحی تقیه از دیدگاه علمای شیعه

دراین گفتار کوتاه به برخی از نظرات دانشمندان و علمای شیعه در باره مفهوم اصطلاحی تقیه اشاره می شود: شیخ مفید در باره معنای اصطلاحی «تقیه» می گوید: «تقیه؛ یعنی مخفی نمودن حق و پوشاندن اعتقاد در آن و (همچنین) کتمان و پوشانیدن (اعتقاد) در برابر مخالفان و ترک اظهار حق در برابر مخالفان؛ به […]

ادامه مطلب

مفهوم اصطلاحی تقیه از دیدگاه دانشمندان اسلامی

با بررسی مفهوم اصطلاحی تقیه، از دیدگاه دانشمندان اسلامی؛ (اعم از شیعه و اهل سنت)، معلوم می شود مضمون دیدگاه ها بسیار به هم نزدیک هستند. به طور کلی می توان دیدگاه های دانشمندان شیعه و برخی از اهل اهل سنت را این گونه جمع بندی نمود: «تقیه؛ یعنی اینکه انسان به دلیل خوف از […]

ادامه مطلب