دایره المعارف اسلام پدیا » کلام
منوی اصلی

دلایل جواز و مشروعیت تقیه

تقیه یکی از آموزه های دینی اسلام است که علاوه بر دلیل‌های قرآنی و حدیثی، حکم عقل و سیره و روش عقلا نیز بر آن دلالت دارد؛[۱] چرا که عقل حکم می کند سخن و عملی که به دین، جان، آبرو و مال انسان ضرر می رساند، پرهیز و خودداری نماید. پس مسلمان می تواند […]

ادامه مطلب

پیشینه تقیه

با نگاهی به احادیث و روایات، در می یابیم که تقیّه پیشینه و گذشته ای طولانی دارد. به عنوان مثال می توان گفت: اوّلین باری که در روی زمین تقیّه صورت گرفت، تقیّه حضرت شیث هبه اللّه (علیه السلام) وصی حضرت آدم (علیه السلام) و دومین پیامبر الهی از برادرش قابیل بود. او پس از […]

ادامه مطلب

شباهت و تفاوت تقیه با نفاق

در ابتدای این مقال اشاره ای به معنای نفاق و تقیه می شود: نفاق در لغت به معنای سوراخ هایی است که موش صحرایی برای گول زدن دشمن خود ایجاد می کند و اصطلاحاً منافق کسی است در ظاهر مسلمان، ولی در باطن کافر است. به تعبیر ساده منافق همان شخص دو رو و دو […]

ادامه مطلب

شباهت و تفاوت تقیه با دروغ

بنا بر تعریف، دروغ وصف گفتاری و از اوصاف خبر است که به صورت جمله خبری بیان شده است. در حالی که تقیه همیشه به صورت اظهار زبانی نیست بلکه گاهی به شکل عملی است که موافق با وظیفه مکلّف و حکم ثانوى است، هرچند مخالف با حکم اوّلى باشد.[۱] بر این اساس تقیّه، از […]

ادامه مطلب

شباهت و تفاوت تقیه با توریه

در تعریف لغوی تقیه آمده که تقیه عبارت است از: صیانت، خودنگهداری و محافظت از خویش.[۱] اما تقیه در اصطلاح عبارت است از: «مخفی کردن حق از دیگران یا اظهار خلاف آن به جهت مصلحتی که مهم‌تر از مصلحت اظهار آن باشد».[۲] برخی به همین مصلحت مهم اشاره کرده و آن را بالاتر از حفظ […]

ادامه مطلب

تعریف اصطلاحی تقیه

تقیه در اصطلاح عبارت است از: ابراز یا کتمان عقیده برخلاف نظر قلبى خود براى اجتناب از ضرر دینی یا دنیایی.[۱] برخی دیگر، گفته اند: تقیه؛ یعنی نگاهدارى خویش از آسیب فردی دیگرى با ابراز موافقت در گفتار یا کردار مخالف حق[۲] یا با اظهار چیزى که خود گوینده به آن اعتقاد ندارد.[۳] [۱]. مفید، […]

ادامه مطلب

تعریف لغوی تقیه

عده‌ای از لغت شناسان و فقیهان، تقیه را به معنای «حفظ و صیانت» دانسته‌اند. برخی گفته اند: «تقیه به معنای پرهیز، نگاه داری و پنهان کردن است»؛[۱] بعضی دیگر: «حفظ و نگهداری چیزی از آنچه که برای آن ضرر داشته و موجب آزار آن چیز باشد؛[۲] برخی نیز گفته اند: معنای تقیه؛ صیانت، خودنگهداری و […]

ادامه مطلب

چکیده مقاله تقیه

واژه تقیه را به معنای «حفظ و صیانت، پرهیز، نگاه داری، پنهان کردن، خودنگهداری و محافظت از خویش گفته‌اند. برخی گفته‌اند: تقیه همان توریه است، ولی حق این است که این دو با هم تفاوت دارند. برخی نیز گفته‌ا‌ند که تقیه نوعی دروغگویی مذموم است و حال این‌که ماهیت دروغ با تقیه، کاملا متفاوت است. […]

ادامه مطلب

مفهوم شناسی تقیه

چکیده مقاله مفهوم شناسی تقیه مفهوم لغوی تقیه واژه های مترادف تقیه تعریف اصطلاحی تقیه ‏ مفهوم اصطلاحی تقیه در قرآن مفهوم اصطلاحی تقیه در روایات مفهوم اصطلاحی تقیه از دیدگاه دانشمندان اسلامی مفهوم اصطلاحی تقیه از دیدگاه علمای شیعه مفهوم اصطلاحی تقیه از دیدگاه علمای اهل سنت تفاوت تقیه با دروغ تفاوت تقیه با […]

ادامه مطلب

کتابنامه مقاله مفهوم تقیه

قرآن کریم. ابن اثیر، مبارک بن محمد؛ النهایه فی غریب الحدیث و الأثر؛ محقق / مصحح: طناحى، محمود محمد و زاوى، طاهر احمد؛ موسسه مطبوعاتی اسماعیلیان‏، چاپ چهارم، قم، ۱۳۶۷ ش‏. ابن تیمیه، احمد بن عبدالحلیم؛ مختصر منهاج السنه؛ مختصر کننده: الغنیمان، عبد الله بن محمد؛ دار الصدیق للنشر والتوزیع، صنعاء، چاپ دوم، جمهوری یمن، […]

ادامه مطلب