دایره المعارف اسلام پدیا » کلام
منوی اصلی

مقاله بداء

چکیده مقاله بداء تعریف لغوی بداء تعریف اصطلاحی بداء پیشینه بداء شباهت و تفاوت بداء با نسخ مستندات و دلایل جواز و مشروعیت بداء در اسلام بداء از دیدگاه قرآن بداء از دیدگاه روایات روایات شیعه در باره بداء روایات اهل سنت در باره بداء جواز بداء از دیدگاه علماء جواز بداء از دیدگاه علماء […]

ادامه مطلب

کتابنامه مقاله بداء

قرآن مجید ابن‌ اثیر، مبارک‌؛ النهایه فی‌ غریب‌ الحدیث‌ و الاثر؛ به‌ کوشش‌: زاوی، طاهر احمد و طناحی‌، محمود محمد؛ مؤسسه مطبوعاتی اسماعیلیان‏، چاپ چهارم، قم‏، ۱۳۶۷ ش‏. ابن حجر عسقلانی، أحمد بن علی؛ فتح الباری شرح صحیح البخاری؛ تحقیق: خطیب، محب الدین؛ دار المعرفه، بیروت، ۱۳۷۹ ق. ابن سعد، محمد بن سعد؛ الطبقات الکبرى؛ […]

ادامه مطلب

توهم بداء، در امامت سید محمد، فرزند امام هادی (علیه السلام)

روشن است که «بداء» به معناى واقعى آن هرگز نمى‌تواند در امامت سید محمد حاصل شده باشد؛ چرا که روایات فراوانى در منابع شیعه وجود دارد که ثابت مى‌کند، امام هادى (علیه السلام) در زمان حیات سید محمد، بارها و بارها فرموده بود که او امام بعد از من نیست و امام عسکرى (علیه السلام) […]

ادامه مطلب

توهم بداء در امامت اسماعیل فرزند امام صادق (علیه السلام)

برخی از اسماعیلیه که بر امامت اسماعیل فرزند امام جعفر صادق (علیه السلام) باور دارند، امامیه را به دروغگویی متهم کردند و  گفته‏اند: «دلیل بر دروغ بودن ادعای امامیه این است که عقیده دارند جعفر بن محمد (علیهما السلام) بر امامت فرزندش اسماعیل تصریح کرد و او را در زمان حیاتش به عنوان امام بعد […]

ادامه مطلب

بداء در امامت

دانشمندان شیعه بر این مطلب اجماع دارند که خداوند به «بداء» در باره امامت توصیف نمى‌شود؛ یعنی در باره امامت هیچ‌گاه براى خداوند «بداء» حاصل نمى‌شود. شیعیان براى اثبات این مطلب روایاتى از خود آن بزرگواران نقل کرده‌اند که فرموده‌اند: «در هرچیزى ممکن است «بداء» حاصل شود؛ اما در نقل نبوت از پیامبر و امامت […]

ادامه مطلب

بداء و تهمت ناروا به شیعه

مخالفان شیعه و پیروان اهل بیت (علیهم السلام)، با تفسیرهای مغرضانه و نادرست از اعتقاد شیعه به «بداء» نسبت‌های ناروایی به آنها داده‌اند که به برخی از آنها اشاره می‌شود: خیاط، یکی از سران معتزله اقوالی را به شیعه نسبت داده، آن گاه می گوید: اِنّ جمیعهم یقول بالبداء و هو ان اللّه یخبر بأنّه […]

ادامه مطلب

بداء و علم خدا

اختلاف بین شیعه و اهل سنت و دیگر مخالفان بداء، ناشی از اعتقاد به تغییرناپذیری علم خداوند است که این اعتقاد در ظاهر با بداء در تعارض است. برخی اندیشمندان امامیه با تفکیک علم الهی به علم ذاتی، که ازلی و ابدی است و تغییر در آن راه ندارد و علم فعلی که عین فعل […]

ادامه مطلب

نسبت بداء به خداوند

چرا در بیان اصل بداء، از جمله «بدا للّه» بهره گرفته مى شود؟ در این مورد دو مطلب قابل ذکر است: این نوع کاربرد واژگان، از باب مشاکله و سخن گفتن به لسان قوم است. در عرف معمول است که وقتى فردى تصمیمش تغییر مى کند، مى گوید: «بدا لى» براى من بداء رخ داد. […]

ادامه مطلب

چالش‌ها در مسئله بداء

برخی از مخالفان بداء اشکالاتی بر آن اقامه کرده‌اند که ضمن بیان برخی از اشکال‌ها به نقد آن‌ها می‌پردازیم: اشکال اول: منکران بداء برای رد بداء می‌گویند: بداء در احکام خدا مستلزم یکی از دو امر محال است؛ زیرا شارع که امر اولی را تغییر می‌دهد یا به این جهت است که حکمت و مصلحت […]

ادامه مطلب

آثار اعتقاد به بداء

عالمان شیعه برای اعتقاد به بداء آثاری اعتقادی و عملی ذکر کرده‌اند. بنابر آنچه در منابع آمده مهم‌ترین اثر اعتقاد به بَداء، اثبات قدرت مطلق خداوند است. همچنین با اعتقاد به بَداء، تفاوت‌های بین علم خالق و مخلوق – حتی انبیا و اوصیا – ظاهر می‌شود؛ چرا که احتمال وقوع بَداء از طرف خداوند، در […]

ادامه مطلب