دایره المعارف اسلام پدیا » ادیان
منوی اصلی

روش معرفتی مکتب تفکیک

نظر به این‌که میرزا مهدی اصفهانی مؤسس و بنیان‌گذار این مکتب شناخته می‌شود؛ برای دستیابی به روش معرفتی این مکتب در ابتدا می‎توان به مبانی معرفت‎شناسی میرزا و اختلافش با فیلسوفان اشاره کرد. میرزا به عقل اعتبار می‎دهد و معتقد است عقلی که فیلسوفان بر آن تکیه می‎کنند، بر اساس مفاهیم و گزاره‎های ذهنی است؛ […]

ادامه مطلب

علل پیدایش مکتب تفکیک

تفکّر اسلامی، بسیاری از مواریث گرانباری را که فکر فلسفی در قلمرو عقاید و تفسیر برجای گذاشته بود، بر دوش خود تحمّل کرد و آماده پذیرش سلطه تفکّر فلسفی در مقولاتی شد که برای آنها دلیل صریح شرعی وجود نداشت؛ مفاهیمی مانند: عقول ده‏گانه، عقل فعّال. علاوه بر این نزاع‌هایی که محور آن فلاسفه و […]

ادامه مطلب

چهره‌های شاخص مکتب تفکیک

برخی از صاحب نظران مکتب تفکیک، سه رکن عمده برای این مکتب ذکر کرده اند که عبارتند از: میرزا مهدی اصفهانی که مؤسس آن بوده و این جریان فکری برگرفته از اندیشه‌های او است،[۱] سید موسی زرآبادی و مجتبی قزوینی. دیگر چهره‌های شاخص مکتب تفکیک عبارتند از: علی‌اکبر الهیان تنکابنی، سید ابوالحسن حافظیان، هاشم قزوینی، […]

ادامه مطلب

بنیان‌گذار مکتب تفکیک

بنیان‌گذار مکتب تفکیک میرزا مهدی اصفهانی است. وی فرزند میرزا اسماعیل اصفهانی، در اوایل سال ۱۳۰۳ هجری قمری در محله بیدآباد اصفهان در خانه علم و معنویت دیده به جهان گشود. میرزای اصفهانی دروس حوزوی خود را در اصفهان آغاز نموده سپس به کربلا، سامراء و نجف رفته از اساتید بزرگی بهره برد. وی پس از گذراندن […]

ادامه مطلب

سیر تحول و تطور تاریخی مکتب تفکیک

برخی[۱] مکتب تفکیک را دارای سه دوره دانسته اند: الف) دوره نخست، دوره مؤسسان و متقدمان؛ یعنی میرزا مهدی اصفهانی و شیخ محمود حلبی که فلسفه و اسلام را ناسازگار می‌دانسته‌اند، می باشد. برخی از مهمترین دیدگاه‌های دوره اول مکتب تفکیک بدین شرح است: عقل، عبارت از نور صریح و خارج از حقیقت انسان و […]

ادامه مطلب

پیشینه مکتب تفکیک

اصطلاح مکتب تفکیک به معنایی که طرفداران این مکتب از آن سخن می‌گویند، جدید و بی سابقه است. در میان مکتب های فکری و در کتب ملل و نحل و فرقه های مذهبی، اصطلاحی به عنوان «مکتب تفکیک» دیده نمی‌شود، ولی اگر از ویژگی های این جریان فکری و خصوصیات کسانی که آن را به وجود آورده […]

ادامه مطلب

تاریخ تأسیس مکتب تفکیک

سابقه تفکر تفکیکی به صدر اسلام می‌رسد و در طول تاریخ اسلام همیشه علمای زیادی بوده‌اند که از مبانی قران و عترت دفاع نموده و خطاهای مبانی فلسفی و عرفانی را آشکار می‌نموده‌اند و در هر قرنی این بزرگان وجود داشته‌اند. تا این‌که در قرن ۱۴ ق عده ای که  از ارکان مکتب تفکیک محسوب […]

ادامه مطلب

وجه نام‌گذاری مکتب تفکیک به مکتب معارفی خراسان

گرچه پیشینه این مکتب به صدر اسلام برمی‌گردد، امّا نظر به این‌که احیای مجدد و نظام‌مند شدن آن از سوی میرزا مهدی اصفهانیدر خراسان صورت گرفته، از این رو برخی آن را مکتب معرفتی خراسان نامیده‌اند.

ادامه مطلب

وجه نام‌گذاری مکتب تفکیک

نظر به این‌که مکتب تفکیک، مکتب جداسازی سه روش معرفتی قرآن، فلسفه و عرفان است؛[۱] لذا به آن مکتب تفکیک گفته شده است. اصطلاح مکتب تفکیک را نخستین بار محمدرضا حکیمی[۲] در مجله کیهان فرهنگی برای مکتب معارفی خراسان پیشنهاد کرد و پس از آن، این اصطلاح رواج یافت.[۳] با این حال، سید جعفر سیدان،[۴] […]

ادامه مطلب

چکیده مطالب مقاله مکتب تفکیک

مکتب تفکیک، مکتب جداسازی سه روش معرفتی، یعنی قرآن، فلسفه و عرفان است؛ لذا به آن مکتب تفکیک گفته شده است. گرچه پیشینه این مکتب به صدر اسلام برمی‌گردد، امّا نظر به این‌که احیای مجدد و نظام‌مند شدن آن از سوی میرزا مهدی در خراسان صورت گرفته، از این رو برخی آن را به مکتب […]

ادامه مطلب