دایره المعارف اسلام پدیا » ه
منوی اصلی

منابع جهت مطالعۀ بیشتر

برای مطالعۀ بیشتر مراجعه شود به: ۱٫ مبانی کلامی اجتهاد، هادوی تهرانی، مهدی، ص ۱۱۹- ۲۸۸٫ ۲٫ مبانی معرفت دینی، حسین زاده، محمد، ص۱۶۰- ۱۷۳٫ ۳٫ مجموعه آثار، مطهری، مرتضی، ج ۱۳، ص ۳۴۳، ج ۱۵، ص ۴۱۹٫ ۴٫ اصول فلسفه و روش رئالیسم، علامه طباطبایی، ج ۱، ص ۹۸، ۱۱۱-۱۱۴٫ ۵٫ مجله ذهن، ش […]

ادامه مطلب

ارتباط نسبی گرایی و هرمنوتیک

ارتباط نسبی گرایی و هرمنوتیک در دست آورد آن روشن می شود؛ زیرا همان طور که نسبی گرایی می گوید معرفت حقیقی و مطلق وجود ندارد و راهی به واقع مطلق نیست، هرمنوتیک نیز می گوید فهم متون، نسبی است و قرائت های مختلفی نسبت به هر متنی وجود دارد و چون نمی توان گفت […]

ادامه مطلب

علت اختلاف مفسرین وفقها

به نظر عالمان اسلامى، از دیرباز اختلاف نظر در برداشت از بسیارى از گزاره‏هاى دینى امرى مسلم و قطعى بوده است، اما این اختلاف، اختلافى “ضابطه‏مند” است، که حتى بسیارى از این ضوابط، به نحوى توسط خود متون دینى تبیین شده است. بنابراین، “اجتهاد در فهم” یا “قرائت دین” به معناى “تفسیر به رأى” و […]

ادامه مطلب

ملاحظاتی بر آثار هرمنوتیک

پیامدهای هرمنوتیک نمی توانند مورد پذیرش قرار گیرند؛ زیرا اولا: ادیان الاهی هر تفسیری از دین را نمی پذیرند.[۱] ثانیاً: لغویت در کلام خالق و پیامبران لازم می آید؛ زیرا پیامبران برای هدایت مردم از ضلالت و ارایه طریق حق و رسیدن به کمال واقعی فرستاده شده اند و اگر هر نوع تفسیری از دین […]

ادامه مطلب

آثار و نتایج هرمنوتیک

هرمنوتیک که نتیجۀ نسبی گرایی و زاییدۀ مکتب سوفسطایی است، دارای پیامدهای متعددی است که برخی از آنها بیان می گردد: ۱٫ امکان قرائت های مختلف و عدم وجود معیار برای تشخیص برتری یک تفسیر بر تفسیر دیگر. ۲٫ اعتبار بخشیدن به تمام فرقه های انحرافی، به دلیل این که تمام فرقه ها مدعی برتری […]

ادامه مطلب

علایم روش مند بودن فهم دین

با توجه به این که امکان دسترسی به معرفت حقیقی وجود دارد و مفسر می تواند با رعایت شرایط و قواعد تفسیر صحیحی از متون داشته باشد.[۱] برخی برای روش مند بودن فهم دین علایمی ذکر نموده اند؛ مانند: ۱٫ گستردگی در میان تمام انسان ها ۲٫ ریشه داشتن در آفرینش ۳٫ تابع اوضاع سیاسی […]

ادامه مطلب

اصول و قواعد (معیار) فهم معارف دینی

فهم معارف دینی قانون و ضوابطی دارد و هر کس که بخواهد اظهار نظر کند باید از اصول و قواعد آن اطلاع کافی داشته باشد و این اختصاصی به متون دینی ندارد، بلکه در تمام علوم جاری و ساری است. معیارهای زیر بعضی از قواعد و اصول است: ۱٫ آگاهی کامل داشتن نسبت به قواعد […]

ادامه مطلب

مقدمات و مقومات(بایسته های) تفسیر

تفسیر متن بر این پیش فرض مبتنی است که خواندن و شنیدن یک متن یا گفتار، گرچه مدلولات کلمات و جملات آنها معلوم باشد، آنچه را متن و گفتار در خود پنهان دارد آشکار نمی گرداند و این امر پنهان را تنها با تفسیر می توان آفتابی و روشن نمود.[۱] معنای هر متن یک واقعیت […]

ادامه مطلب

نقد ادلۀ هرمنوتیک درجهان اسلام

در دیدگاه‏هاى بسیارى از متفکران جهان اسلام که قائل به هرمنوتیک هستند، بهاى لازم به ضوابط و معیارهایى که مى‏تواند میان قرائت‏هاى متکثر ارزیابى و داورى نماید، داده نمى‏شود، و کوشش بایسته‏اى براى جدا کردن قرائت درست از نادرست، و روا از ناروا، صورت نمى‏گیرد. به عبارت دیگر: در این گرایش‏ها تمامى فهم‏ها از ارزش […]

ادامه مطلب

دعاوی قائلین به هرمنوتیک درجهان اسلام

گزیدۀ دعاوى قائلین به هرمنوتیک درجهان اسلام را مى‏توان در این موارد خلاصه کرد:        ۱٫ شریعت و متون دینى صامت و خاموش اند. ۲٫ پیش فرض‏هاى ذهنى و خارجى مفسران و مخاطبان، در تفسیر متون تأثیر مى‏گذارد. ۳٫ حقیقت و گوهر دین در تور هیچ مفسرى نمى‏افتد. ۴٫ هیچ قرائت ناب و سره‏اى وجود ندارد، […]

ادامه مطلب
  • صفحه 1 از 212