دایره المعارف اسلام پدیا » مرگ
منوی اصلی

مرگِ معادل شهادت

بالاترین ارزش و مقام برای انسان شهادت در راه خدا است؛ زیرا انسان با شهادت، به جایگاهی بسیار بلند در نزد خدا می رسد. قرآن کریم در این باره می فرماید: “گمان نبرید کسانی که در راه خدا کشته شده اند مردگان اند، آنان زنده اند و در نزد خدا روزی می خورند”.[۱] در بسیاری […]

ادامه مطلب

عدم آگاهی از زمان مرگ

یکی از نعمت های بزرگ خداوند بر انسان ها این است که آنها از زمان وقوع مرگ خود خبر ندارند؛ زیرا اکثر افراد این گونه اند که اگر خبر داشته باشند که در آیندۀ نزدیکی از دنیا خواهند رفت زندگی بر آنان بسیار تلخ خواهد شد و دیگر هیچ گونه سعی و تلاش و کوشش […]

ادامه مطلب

مرگ و آگاهى پس از آن

انسان داراى مراحل تکوین و سیر مختلفى است: در دورانى جماد است و سپس به شکل نبات یا حیوان در آمده و پس از این که به شکل نطفه‏اى در رحمى مستقر گردید و مراحل تکوین بدن او به حد لازم رسید، روح الاهى در او دمیده مى‏شود و حیات انسانى مى‏یابد. این انسان پس […]

ادامه مطلب

مرگ و تأخیر آن

مى‏توان گفت که در آیات و روایات با دوگونه اجل آشنا مى‏شویم: اجل معلق و اجل حتمى که با اسامى دیگرى هم در نصوص دینى از آنان یاد شده است. قرآن مى‏فرماید: “… قضى اجلاً و اجلٌ مسمى عنده”[۱]؛ … سپس مدتى مقرر داشت و اجل حتمى نزد او است؛ یعنى انسان یک اجل مبهم […]

ادامه مطلب

کسانی که از نفخه صور در امانند

شرح و توصیف عده‏اى که از نفخه صور در امانند، در قرآن کریم و روایات این گونه است: الف. در دو آیه (۶۷ سوره زمر و ۸۷ سوره‏ نمل) مربوط به”نفخه‏ اول” (میراندان)، بعداز بیان این که هر کس در آسمان‏ها و زمین است، در اثر دمیده شدن در صور، دچار “فزع” و “صعق” مى‏شوند، […]

ادامه مطلب

ماهیت و گستره مرگ به هنگام قیامت

از نظر قرآن کریم، مرگ هر چیزى هنگامى است که “اجل” آن شى‏ء فرا برسد، و همه موجودات – چه انسان و چه غیر انسان داراى چنین اجلى هستند.[۱] همه موجودات در سیر و حرکت خود به نقطه‏اى خواهند رسید که در آن نقطه خاتمه یافته و در آن ساکن گشته و استقرار مى‏یابند. این […]

ادامه مطلب

اختیار انسان در بقاء و مرگ

انسان ها در خلقت خود هیچ گونه اختیاری از خود ندارند؛یعنی در حقیقت انسان در خلقت و در اختیار داشتن خود مجبور است و هیچ نقش و تأثیری در آن ندارد. هم چنین بعد از خلقت و ورود به این دنیا ، اقامت در این جا نیز به اختیار وی نیست؛ چرا که به طور […]

ادامه مطلب

بقاى نفس بعد از موت بدن

به طور اختصار به چند دلیلِ بقاى نفس اشاره مى‏شود: ۱٫ اگر موجودى سیر صعودى کرد و از طبیعت خارج شد، دیگر فنا و زوال بر او عارض نمى‏شود. ماده تا نهایت درجه امکان صعود، سیر مى‏کند و پس از آن، صورت که همان نفس است بدن را رها مى‏کند و موجود مجرد و بى […]

ادامه مطلب

دلایل تجرد نفس و روح

در این جا بهتر است برای روشن شدن موضوع به مقدمه آن بپردازیم . انسان داراى دو نوع ادراک است: ۱- ادراکى که نیازمند به اندام هاى حسى مانند حجم و رنگ اجسام است. ۲- ادراکى که نیازى به اندام هاى حسى ندارد مثل حالات درونى و روانى مانند خشم و ترس و از جمله […]

ادامه مطلب

معنا و حقیقت مرگ

در متون اسلامى، تعبیرات مختلفى پیرامون مرگ و واقعیت آن به کار رفته است که هر یک گویاى جهتى از حقیقت مرگ است. اما قبل از بررسى قرآن و روایات، به عنوان پیش درآمد، به بیان سخنان برخی از فلاسفه مى‏پردازیم. بوعلى سینا مى‏گوید: مرگ بیش از این نیست که نفس آدمى آلات و ابزار […]

ادامه مطلب