دایره المعارف اسلام پدیا » ق
منوی اصلی

شانس و قضا و قدر

در میان مردم شانس عموماً از رویدادی تعبیر می شود که علت آن معلوم نبوده، لذا وقوع آن رویداد به شانس نسبت داده می شود. پس اگر مقصود از شانس تحقق پدیده ای بدون علت است، بی شک در فلسفۀ اسلامی و بر اساس دلایل قطعی مردود است.[۱] اگر چه ما این علل را نمی […]

ادامه مطلب

اطلاع از سرنوشت (قضا و قدر)

قضا و قدر هرچند منشأی الاهی دارد، اما متأثر از اختیار و سوء اختیار خود فرد بوده و به عنوان بستری محسوب می شود که فرصت و شرایط لازم را برای انسان فراهم می کند تا با خودشناسی به تکامل نهایی خود نزدیک شود. در واقع ابتلائات و موهبت ها و امور مختلفی که در […]

ادامه مطلب

خودکشی و تغییر در سرنوشت

از جمله مواردی که ذات اقدس اله نهی کرده اند خودکشی است، لذا کاری است مخالف خواست خدا، در اینجا این شبهه به ذهن خطور می کند که آیا این کار برخلاف قضای الهی است و مخالف آن سرنوشتی است که برای انسان رقم خورده است، در جواب این شبهه گفته شده است: قضا و […]

ادامه مطلب

تأثیر صدقه در سرنوشت

باتوجه به روایت پیامبر تغییر سرنوشت توسط صدقه فهمیده می شود: «الصَّدَقَهُ تَرُدُّ الْقَضَاءَ الَّذِی قَدْ أُبْرِمَ إِبْرَاماً».[۱] [۱].  شیخ صدوق، من‏لایحضره‏ الفقیه، ج۴، ص۳۶۸، مؤسسه الوفاءبیروت، چاپ دوم، قم، ۱۴۰۴ق.

ادامه مطلب

تأثیر نذر در سرنوشت

نذر آن است که انسان در قالب این عبارت و صیغه بگوید نذر کردم که اگر مثلا مریض من خوب شد برای خدا بر من است که صد تومان به فقیر بدهم.[۱] این نذر علاوه بر این که خود کار خوبی است و از این جهت می تواند در تغییر سرنوشت انسان نقش داشته باشد، […]

ادامه مطلب

تأثیر دعا در سرنوشت

در روایات آمده است: دعا ردّ می کند قضا را بعد از آن که محکم شده باشد، پس زیاد دعا کن که دعا کلید هر رحمت و رسیدن به هر حاجت است و نیل بآنچه نزد خداست حاصل نشود مگر به دعا و محققاً هیچ درى بسیار کوبیده نشود جز این که بر وى کوبنده‏اش […]

ادامه مطلب

لوح محفوظ و لوح محو و اثبات

آنچه در جهان آفرینش از کوچک و بزرگ پدید مى‏آید، همگى نمودهایى از قدرت و علم بى‏پایان الاهى است و همۀ این پدیده‏ها بر اساس اراده و مشیت‏ خداوند و مطابق با برنامه‏هایى است که از پیش تعیین شده و در کتاب تکوینى الاهى نوشته شده است. در متون اسلامى از چندین کتاب که مربوط […]

ادامه مطلب

رابطۀ قضا و قدر با اختیار انسان

تقدیر الاهی یا سرنوشت، دو حوزه دارد: ۱٫ حوزه ای که خارج از اختیار آدمی است؛ مانند وقوع حوادثی چون سیل، زلزله، طوفان و … در زندگی انسان، که وظیفۀ انسان دین باور در برخورد با حوادثی که به وقوع پیوسته، چیزی جز تسلیم و رضایت نیست. البته بدیهی است که تسلیم بودن در برابر […]

ادامه مطلب

قضا و قدر در روایات

در روایات بسیارى، از تاثیر اعمال خوب یا بد مانند حسن خلق، صلۀ رحم، دعا، صدقه دادن[۱] و یا گناهان ویژه در سرنوشت انسان و فراخى و تنگى روزى و بلندى و کوتاهى عمر مطالب روشن گری آمده است. جایگاه این تغییرات که در قضاى الاهى صورت مى‏گیرد، همان لوح محو و اثبات است. از […]

ادامه مطلب

قضا و قدر در آیات

علاوه بر این که در چندین آیه از قرآن به طور کلى تغییر قضاى الاهى و سرنوشت مردم به وسیلۀ کارهاى خوب یا بد آنها مورد تاکید واقع شده است.[۱]از مواردی که قضای الاهی تغییر کرده است جریان حضرت یونس است که قرآن هم دربارۀ شخص او و هم دربارۀ قوم او از چنین تغییرى […]

ادامه مطلب