دایره المعارف اسلام پدیا » فلسفه
منوی اصلی

کتابنامه فلسفه

ابن سینا، الشفاء الطبیعیات، منشورات مکتبه آیه الله العظمی المرعشی النجفی، قم، ۱۴۰۵ ق. ابن سینا، النفس من کتاب الشفاء، تصحیح آیه الله حسن زاده آملی، مکتبه آیه الله المرعشى‏، بی چا، قم‏، ۱۴۰۴ ق. ابن سینا، الاشارات و التنبیهات، نشر البلاغه، چاپ اول، قم، ۱۳۷۵ش. ابن سینا، النجاه من الغرق فى بحر الضلالات، انتشارات […]

ادامه مطلب

معرفی منابع

برخی از کتاب هایی که پیرامون فلسفه، مورد مطالعه قرار می گیرد در ذیل بیان می شود: آموزش فلسفه و پاسداری از سنگرهای ایدئولوژیک، ج ۱۷، محمد تقی مصباح یزدی؛ تئوری شناخت در فلسفۀ ما و جهان بینی در فلسفۀ ما، شهید سید محمد باقر صدر؛ علل گرایش به مادیگری و مقالات فلسفی، شهید مطهری، […]

ادامه مطلب

دیگر براهین اثبات وجود خدا

براهین دیگری برای اثبات وجود خدا ذکر  شده است برخی از این براهین به شرح ذیل است: برهان حدوث: ۱٫ جهان حادث (نوپدید) است؛ چرا که جهان، مرکّب از موجوداتی است که همگی سابقه عدم دارند. بنا بر این، کلّ جهان نیز سابقه عدم داشته و حادث است. ۲٫  هر حادثی (پدیده ای) محتاج محدثی […]

ادامه مطلب

برهان نظم

در تعریف نظم گفته شده: «نظم، گرد آمدن اجزای متفاوت با کیفیت و کمیت ویژه­ای در یک مجموعه به گونه­ای است که همکاری و هماهنگی آنها، یک هدف معین را تامین کند».[۱] با توجه به این تعریف وجود چند عنصر برای تحقق نظم لازم و ضروری است: ۱٫ مجموعه­ای از چند جزء. ۲٫ آرایش و […]

ادامه مطلب

برهان وجوب و امکان

برهان وجوب و امکان، یکی از براهین معروف و متقن عقلی در باب اثبات وجود خداست، که در آثار ابن سینا‌ به طور جدّی مطرح شده، لذا نام دیگر آن، «برهان سینوی» است. این برهان از ابتکارات فارابی بوده و ابن سینا این برهان را از فارابی اقتباس کرده است. برهان وجوب و امکان بر […]

ادامه مطلب

تقریر برهان صدیقین ملاصدرا

ملا صدرا برهان خویش را چنین تقریر می کند: وجود یک حقیقت عینی و مشکک و بسیط است و شدید ترین درجه کمال وجود، آن است که از آن درجه، درجه ای تام و تمام تر نبوده و به چیزی غیر خودش متعلق و وابسته نباشد؛ بنابر این، وجود یا از غیر خودش مستغنی است […]

ادامه مطلب

مقدمات تقریر برهان صدیقین ملاصدرا

این برهان را صدرالمتألهین بر اساس اصول حکمت متعالیه که خود آنها را بیان کرده است اقامه فرموده و آن را استوارترین براهین و طریقه صدیقین دانسته است،[۱] برهان وی بر اصولی مبتنی است که ابتدا آنها را باید در نظر داشت و سپس برهان تقریر شود: ۱- اصالت وجود و اعتباری بودن ماهیت. ۲- […]

ادامه مطلب

تقریرات برهان صدیقین

فلاسفه اسلامی از زمان های گذشته تا کنون، تقریرهای متفاوت و گوناگونی از این برهان ارائه کرده اند، که با رعایت اختصار به برخی از مهم ترین آنها اشاره می شود: ۱٫ برهان صدیقین از نظر ابن سینا: اصطلاح برهان صدیقین را نخستین بار ابن سینا بر برهان اختصاصی خود برای اثبات وجود خدا اطلاق […]

ادامه مطلب

امتیازات برهان صدیقین بر سایر براهین خداشناسی

صدرالمتألهین در اسفار امتیازات برهان صدیقین[۱] را این گونه بیان می کند: ۱٫ برهان صدیقین محکم ترین برهان بوده و در نهایت متانت و استواری است و عالی ترین درجۀ جزم و یقین را افاده می کند. ۲٫ این برهان شریف ترین راه خداشناسی است؛ زیرا که با تکیه بر حقیقت وجود به واجب متعال […]

ادامه مطلب

برهان صدیقین

برهان صدیقین (که از نوع دوم برهان انٌی می باشد)، برهانی است که برای اثبات حق تعالی از خود ذات حق به ذات حق استدلال می شود و از چیزی غیر از حق تعالی بر ذات او استدلال نمی شود، با توجه به مفهوم واژۀ صدیق، شاید علت نامگذاری این برهان به صدیقین، یکی از […]

ادامه مطلب