دایره المعارف اسلام پدیا » فلسفه علم فلسفه
منوی اصلی

کتابنامه مقاله فلسفه علم فلسفه

قرآن کریم. ابن أبی جمهور، محمد بن زین الدین؛ عوالی اللئالی العزیزیه فی الأحادیث الدینیه؛ محقق و مصحح: عراقى، مجتبى؛ ناشر: دار سید الشهداء للنشر، چاپ اول، قم، ۱۴۰۵ ق. ابن خلدون؛ تاریخ ابن خلدون؛ تحقیق: شحاده، خلیل؛ ناشر: دار الفکر، چاپ دوم، بیروت، ۱۴۰۸ق/ ۱۹۸۸م. ابن سینا، حسین بن عبدالله؛ رسائل ابن سینا، ناشر: […]

ادامه مطلب

مسائل علم فلسفه

پرداختن به مسائل همه مکاتب فلسفی، مجال وسیع تری را می طلبد؛ لذا در این نوشتار فقط به مسائل فلسفه اسلامی به طور اشاره و فهرست وار پرداخته می شود. مسائل فلسفى بر محور موضوع فلسفه؛ یعنی «موجود بما هو موجود» (به طور اختصار: موجود)، دور مى‏زند؛ به عبارت دیگر همه بحث هاى فلسفى در […]

ادامه مطلب

‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کمک ‌های علوم به فلسفه

مهم‌ترین کمک‌ های علوم به فلسفه، به دو صورت انجام می‌ گیرد: الف. اثبات مقدمهٔ بعضی از براهین: گاهی برای اثبات پاره‌ ای از مسائل علوم فلسفی، می‌ توان از مقدمات تجربی استفاده کرد؛ به عنوان نمونه: از عدم تحقق ادراک با وجود شرایط مادی آن، می ‌توان نتیجه گرفت که ادراک، پدیده ای مادی […]

ادامه مطلب

کمک ‌های فلسفه به علوم دیگر

کمک ‌های بنیادی فلسفه به علوم دیگر، در تبیین مبادی تصدیقی آنها؛ یعنی اثبات موضوعات غیربدیهی و اثبات کلی‌ ترین اصول موضوعه، خلاصه می‌ شود: الف. اثبات موضوع علم: محور مسائل هر علمی را موضوع جامع بین موضوعات مسائل آن علم تشکیل می‌ دهد، و هنگامی که وجود چنین موضوعی بدیهی نباشد، احتیاج به اثبات […]

ادامه مطلب

رابطه علم فلسفه با سایر علوم

علوم به معنای مجموعه‏هایی از مسائل متناسب، هر چند با معیارهای مختلفی از قبیل موضوعات، اهداف و روش های تحقیق، از یکدیگر جدا و متمایز می‏شوند، ولی در عین حال، ارتباطاتی میان آنها وجود دارد و هر کدام می‏توانند تا حدودی به حلّ مسائل علم دیگر، کمک کنند. میان فلسفه و سایر علوم نیز ارتباطاتی […]

ادامه مطلب

فیلسوفان مسلمان معاصر (۴)

استاد علامه عبدالله جوادی آملی (تولد: ۱۳۱۲ ش): ایشان پس از اتمام دوره ابتدایی مدارس دولتی، دروس مقدماتی و سطوح علوم اسلامی را تا سال ۱۳۲۹ ش در مدرسه علوم دینی آمل آموزش دید. سپس عازم تهران شد و در مدرسه مروی سکونت گزید. در تهران نزد استادان برجسته آن زمان، سطوح عالی علوم دینی […]

ادامه مطلب

فیلسوفان مسلمان معاصر (۳)

استاد شهید علامه مرتضی مطهری (۱۲۹۸ – ۱۳۵۸ ش): استاد مطهری در حدود سال ۱۳۲۳ ش در درس ‌های شرح منظومه و اسفار امام خمینی شرکت کرده و به مدت دوازده سال از درس‌های اخلاق، فلسفه و فقه و اصول ایشان بهره برد. پس از آشنایی با علامه طباطبایی در سال ۱۳۲۹ ش به حلقه […]

ادامه مطلب

فیلسوفان مسلمان معاصر (۲)

دکتر مهدی حائری یزدی (۱۳۰۲ – ۱۳۷۸ ش): وی فرزند آیت الله شیخ عبدالکریم حائری، مؤسس حوزه علمیه قم، است. پس از اتمام تحصیلات مقدماتی در علوم دینی، همراه با آموختن فقه و اصول، به یادگیری حکمت و فلسفه پرداخت. حائری، فلسفه اسلامی را نزد میرزا مهدی آشتیانی، آیت الله سید احمد خوانساری، سیف‌ الله […]

ادامه مطلب

فیلسوفان مسلمان معاصر (۱)

سید محمد حسین طباطبایی، معروف به علامه طباطبایی (۱۳۲۱ – ۱۴۰۲ ق؛ ۱۲۸۲ – ۱۳۶۰ ش): علامه طباطبایی بعد از گذراندن مقدمات علوم اسلامی در زادگاه خویش؛ تبریز، برای فراگیری بیشتر به نجف اشرف رفت و دوره‌های عالی علوم مختلف اسلامی را از برجسته‌ترین اساتید آن عصر فراگرفت. در فلسفه از فیلسوف عصر خود سید […]

ادامه مطلب

فیلسوفان مسلمان معاصر

با مطالعه تاریخ ایران می توان دریافت که این کشور همواره مهد حکمت و اندیشه‌ورزی بوده است. حکیمان و عارفان این دیار ـ از فارابی و ابن‌سینا و مولوی تا سهروردی و حیدر آملی و صدرای شیرازی ـ در همه‌ جای دنیا به عنوان ستارگان درخشان معرفت و معنویت شناخته شده‌اند؛ از این رو، از دیرباز […]

ادامه مطلب