دایره المعارف اسلام پدیا » فقه شیعه
منوی اصلی

فقهای دوره پنجم فقه شیعه

هر چند دوره پنجم، دوره رکود فقه شیعه بوده است، ولى در این دوره نیز جمعى از فقها -هر چند اندک-، مشعل فروزان فقه اهل بیت (علیهم السلام) را روشن نگاه داشتند. برخى از فقهاى این دوره عبارتند از: ۱٫ قاضى عبد العزیز بن برّاج حلبی طرابلسى (م ۴۸۱ق): قاضى ابن برّاج، از خصّیصان شیخ […]

ادامه مطلب

دورۀ پنجم فقه شیعه

دوره پنجم فقه شیعه از وفات شیخ طوسی در سال ۴۶۰ قمری آغاز و تا ظهور ابن ادریس و تألیف کتاب «السرائر» در سال ۵۸۸ قمری ادامه می یابد. این دوره، بر خلاف دوره قبل که دوره تحول در علم فقه بود، دوره رکود و توقف و تقلید در علم فقه، نامگذاری شده است. علل […]

ادامه مطلب

ویژگى‌هاى دوره چهارم فقه شیعه

دوره چهارم فقه شیعه، دارای ویژگی­هایی است که آن را از دوره­های قبل از خود متمایز نموده است. این ویژگی ها عبارتند از: ۱٫ نگارش جدید مسائل فقهى: مرحوم شیخ طوسى، سنّت گذشتگان را در تدوین کتب فقهى کنار گذاشت و با استفاده از قواعد و اصول کلى به تفریع فروعات پرداخت و از تقیّد […]

ادامه مطلب

فقهای دوره چهارم فقه شیعه

در دوره چهارم، علاوه بر شیخ طوسی، فقیهان برجسته دیگری نیز حضور داشتند که در این جا به اختصار به معرفی آنان می پردازیم که در زمان حیات شیخ، وفات یافتند، امّا فقهایی که پس از وفات شیخ در قید حیات بودند در دوره بعد معرفی می شوند؛ زیرا نقش آفرینی آنها بعد از شیخ […]

ادامه مطلب

دورۀ چهارم فقه شیعه

دوره مرجعیت «شیخ طوسى»، چهارمین دوره از ادوار فقه محسوب می شود. این دوره، از سال ۴۳۶ قمری تا سال ۴۶۰ قمری (سال رحلت شیخ) به مدت ۲۴ سال ادامه داشت. محمّد بن حسن طوسى، معروف به شیخ الطّائفه، در سال ۳۸۵ قمری متولد و در سال ۴۰۸ قمری؛ یعنی در ۲۳ سالگی از خراسان […]

ادامه مطلب

مراکز علمی فعال فقه شیعه در دوره سوم

مراکز علمی فعال فقه شیعه در دوره سوم، عبارتند از: ۱٫ حوزه قم و ری: حوزه قم و ری، پایگاه اهل حدیث بود.[۱] از بزرگان این مدرسه مى‌توان به «شیخ صدوق» اشاره کرد. این مدرسه، مدرسه‌اى توانا و مورد اعتماد اصحاب بود، تا آن جا که سفیر ناحیۀ مقدّسه امام زمان (علیه السلام)، جناب حسین […]

ادامه مطلب

ویژگى‌هاى دوره سوم فقه شیعه

دوره سوم فقه شیعه ویژگی­هایی دارد که در ذیل ذکر می شود: ۱٫ شکوفایی اجتهاد شیعه همزمان با پایان یافتن دوره نصوص یا دوره حضور امام.[۱] ۲٫ ظهور سه گرایش مختلف در میان فقهای امامیه: الف: گرایش اهل حدیث که نمایندۀ آن کسانی؛ مانند شیخ کلینی و شیخ صدوق بودند؛ ب: گرایش اهل کلام و […]

ادامه مطلب

دوره سوم فقه شیعه

دوره سوم فقه شیعه از ابتداى غیبت صغری در سال ۲۶۰ هجرى آغاز و تا زمان ظهور شیخ طوسى در سال ۴۳۶ هجرى ادامه یافت.[۱] شکی نیست که فقه شیعه پس از پایان دورۀ حضور ائمه (علیهم السلام) به مرحلۀ جدیدی وارد شد. دوره­ای که از دیدگاه اهل سنت و برخی مستشرقان، دورۀ آغاز اجتهاد […]

ادامه مطلب

مراکز علمی فعال فقه شیعه در دوره دوم

مراکز علمی فعال فقه شیعه در دوره دوم، عبارتند از: ۱٫ مدرسه مدینه منوره: که جایگاه اصحاب و تابعین بود و تا زمان امام صادق (علیه السلام) فعّال بود و می توان آن را نخستین مدرسه اسلامی نامید. ابن عباس، سلمان فارسی، ابوذر غفاری، ابورافع، قاسم بن محمد و ابوخالد، از اَعلام و بزرگان مدرسه […]

ادامه مطلب

ویژگی­های دوره دوم فقه شیعه

ویژگى‌هاى دوره دوم فقه شیعه؛ یعنی عصر حضور امامان (علیهم السلام)، عبارت است از: ۱٫ این دوره عصر حضور ائمّۀ اهل بیت (علیهم السلام) است که نقش عمدۀ آنان تبیین شریعت و صیانت آن از تحریف بوده است؛ از این رو مردم موظف بودند به آنها مراجعه کرده و به طور کامل از آنان پیروى […]

ادامه مطلب