دایره المعارف اسلام پدیا » فقه شیعه
منوی اصلی

آیه الله خامنه ای و فقه شیعه

آیه الله خامنه ای، رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران، از دانش آموختگان حوزه مشهد و قم می باشند و اساتید برجسته ای؛ همچون آیه الله سید جواد خامنه ای،[۱] آیه الله میلانی، آیه الله بروجردی، امام خمینی و آیت‌الله حاج شیخ مرتضی حایری یزدی[۲]  در مقدمات و فقه و اصول و علامه سید محمد حسین […]

ادامه مطلب

امام خمینی و فقه شیعه

امام خمینی، معمار بزرگ انقلاب اسلامی ایران، طلایه دار دوره دهم فقه شیعه است. ایشان از شاگردان برجسته مرحوم آیه الله شیخ عبد الکریم حائری، مؤسس حوزه علمیه قم بود که به همراه استاد، در سال ۱۳۴۰ قمری به قم آمد و پس از طی کردن سطوح عالی، در زمره مجتهدان و مدرسان برجسته حوزه […]

ادامه مطلب

دورۀ دهم فقه شیعه

دورۀ دهم فقه شیعه، از تدوین قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (۱۳۹۹ق) تا زمان حاضر می باشد. این دوره را می توان عصر حاکمیت فقه یا عصر ورود فقه به عرصه‌هاى گوناگون اجتماعى‌ دانست. هر چند فقه با حکومت و سیاست پیوند عمیق دارد،[۱] ولى فقهاى شیعه به سبب کنار زده شدن از حکومت، بیشتر […]

ادامه مطلب

مراکز علمی فعال فقه شیعه در دوره نهم

در دوره نهم، مراکز و حوزه‌هایی در فقه شیعه فعالیت داشتند که از قرار ذیل می باشند: ۱٫ حوزه نجف: حوزه نجف تا زمان آیه الله خویی به بالاترین درجه رشد و شکوفایی خود رسیده بود و ایشان، آخرین مرجع قدرتمند این حوزه محسوب می شد، ولی پس از شهادت سید محمدباقر صدر، شاگرد برجسته […]

ادامه مطلب

ویژگى‌هاى دورۀ نهم‌ فقه شیعه

دوره نهم فقه شیعه، ویژگی‌هایی دارد که در ذیل به آنها اشاره می شود: ۱٫ تنظیم ویژۀ مباحث اصولى:‌ هر چند در واقع بخش قابل توجهى از این دوره، ثمره‌اى است که شیخ انصارى و شاگردانش، از محقّق بهبهانى به ارث برده‌اند و از این رو، بیشتر مطالبى که علماى این دوره نوشته‌اند ریشۀ آنها […]

ادامه مطلب

فقهای دوره نهم فقه شیعه

برخی از فقهای دوره نهم فقه عبارتند از: ۱٫ سید حسین کوه کمرى (م ۱۲۹۹ق): از شاگردان شیخ انصاری و صاحب رساله‌ای در استصحاب.[۱] ‌ ۲٫ میرزا محمّدحسن شیرازى (م ۱۳۱۲ق): وى از مشهورترین شاگردان شیخ انصارى بود که پس از رحلت شیخ، زعیم شیعه گردید و پس از مشکلاتى که در نجف پیش آمد، […]

ادامه مطلب

دورۀ نهم فقه شیعه

دوره نهم فقه شیعه، از نیمۀ قرن سیزدهم؛ یعنی زمان مرجعیت شیخ انصاری (۱۲۶۶ق) آغاز و تا تدوین قانون اساسی ایران اسلامی (۱۳۹۹ق) ادامه می یابد. این دوره را می توان عصر نوآورى‌ هاى فقهى‌ یا عصر تعمیق و توسعه اجتهاد نامید. در این دوره بر اثر بالندگى و رشد خطّ فکرى محقّق‌ بهبهانى، زمینه […]

ادامه مطلب

مراکز علمی فعال فقه شیعه در دوره هشتم

مراکز فعال علمی در دوره هشتم فقه شیعه، عبارتند از: ۱٫ حوزه عراق: در عراق، دو حوزه نجف و کربلا بیش از همه جا فعال و پایگاه وحید بهبهانی و شاگردان او شده بود و حوزه کاظمین نیز شاهد حضور محقّق اعرجی[۱] بود.[۲] ۲٫ حوزه ایران: در ایران، حوزه اصفهان از دوره قبل فعال بود […]

ادامه مطلب

ویژگى‌هاى دورۀ هشتم فقه شیعه

مهم‌ترین آثار و ویژگی­هاى این دوره از این قرار است: ۱٫ ایجاد شور و شوق مجدّد فقهى و شکست جمود و تحجّر و بازگشت عقل به میدان استدلال و استنباط فقهى.[۱] ۲٫ غلبه منطق اصولیان و مجتهدان بر منطق اخباریان که سبب از رونق افتادن بازار اخبارى‌گرى در همه حوزه‌ها، به خصوص در حوزه کربلا […]

ادامه مطلب

فقهای دوره هشتم فقه شیعه

فقهای دوره هشتم فقه شیعه، در واقع شاگردان محقّق بهبهانى هستند. علّامه وحید بهبهانى افزون بر پاسخ‌گویى و نقد مبانى اخباریان، شاگردان ارزشمند و بزرگى را تربیت نمود که پس از رحلت ایشان در سال ۱۲۰۶ قمری، خطّ فکرى استاد را با مهارت تمام ادامه دادند که مهم‌ترین آنان عبارتند از: ۱٫ ملّا مهدى نراقى […]

ادامه مطلب