دایره المعارف اسلام پدیا » فقه شیعه
منوی اصلی

ایقاعات در فقه شیعه

«ایقاع»؛ در مقابل عقد است. عقد در تمامیت خود نیاز به قبول دارد، ولی ایقاع در تمامیت خود نیاز به قبول ندارد.[۱] معرفی اجمالی ابواب و رئوس مسائل فقهى بخش ایقاعات به ترتیب کتاب شرایع محقق حلّى، به قرار ذیل است: ۱٫ کتاب الطلاق: «طلاق» عبارت است از برهم زدن پیمان ازدواج. ارکان طلاق چهار […]

ادامه مطلب

عقود در فقه شیعه

معرفی اجمالی ابواب و رئوس مسائل فقهى بخش عقود به ترتیب کتاب شرایع محقق حلّى، به قرار ذیل است: ۱٫ کتاب التجاره: در این کتاب درباره خرید و فروش، شرایط طرفین معامله (خریدار و فروشنده) و شرایط عوضین (ثمن و مثمن)، شرایط عقد؛ یعنى صیغه معامله و همچنین درباره انواع خرید و فروش‌ها: معامله نقد،[۱] […]

ادامه مطلب

عبادات در فقه شیعه

معرفی اجمالی ابواب و رئوس مسائل فقهى بخش عبادات به ترتیب کتاب شرایع محقق حلّى، به قرار ذیل است: ‏۱٫ کتاب الطهاره: طهارت بر دو قسم است: طهارت از خَبَث یا آلودگی‌هاى ظاهرى و جسمى، و طهارت از حَدَث یا آلودگى‌های معنوى و باطنى. طهارت از خبث عبارت است از تطهیر بدن یا لباس یا […]

ادامه مطلب

تبویب فقه شیعه به وسیله محقق حلّی

از مهم‌ترین و معروف‌ترین تقسیمات برای مباحث علم فقه، تقسیم «محقّق حلّى» در کتاب «شرایع الاسلام» است که تا زمان ما همچنان مورد توجه و تأسّی است. محقق حلّی فقه را به چهار بخش اصلی عبادات، عقود، ایقاعات و احکام تقسیم کرده است. مرحوم محمّد بن مکى عاملى معروف به شهید اوّل، متوفّاى قرن هشتم، […]

ادامه مطلب

تبویب فقه شیعه پیش از محقق حلّی

فقهای شیعی پیش از محقق حلّی، صاحب شرائع الاسلام (م ۶۷۶ق)، تقسیم بندی‌هایی پیرامون ابواب فقهی ارائه نموده اند که درخور توجه است: الف: مرحوم کلینى در کتاب الکافى: یکی از کهن‌ترین دسته‌بندى‌ها در فقه امامیّه، مربوط به «مرحوم کلینى در کتاب معروف الکافى» است. کتاب الکافی، گرچه کتاب حدیث است، ولی از آن جا […]

ادامه مطلب

ابواب فقه شیعه

علم فقه مشتمل بر مسائل مختلف و متنوعی است. گاه کیفیت رابطۀ انسان با خدا را توضیح می دهد و گاه نحوۀ تعامل مردم با یک‌دیگر را مشخص می سازد و گاه به مباحث مالی و اقتصادی و گاه به مسائل قضایی و حلّ دعاوی و اقسام جرم و جزا می پردازد. البته این بدان […]

ادامه مطلب

ویژگی‌های فقه شیعه

ویژگى‌های فقه شیعه (فقه اهل بیت (علیهم السلام))، عبارت است از: ۱٫ غناى فقه اهل بیت (علیهم السلام‌): فقه اهل بیت (علیهم السلام) که برگرفته از قرآن و سنّت است، فقهى ریشه‌دار و غنى است که شجرۀ طیّبۀ آن در هیچ برهه‌اى از تاریخ، از ریشه جدا نشده است. فقهاى شیعه افزون بر تمسّک به […]

ادامه مطلب

نتایج بررسی ادوار فقه شیعه از دیدگاه شهید مطهری

شهید مطهری معتقد است: از بررسی ادوار فقه شیعه، چند نکته معلوم مى‏گردد: الف: از قرن سوم[۱] تاکنون، فقه شیعه یک حیات مستمر داشته و هرگز قطع نشده است. حوزه‏هاى فقهى بدون وقفه در این یازده قرن و نیم، دایر بوده است. رابطه استاد و شاگردى در همه این مدت هرگز قطع نشده است. اگر […]

ادامه مطلب

مراکز علمی فعال فقه شیعه در دوره دهم

۱٫ حوزه علمیه قم: مهم‌ترین مرکز علمی شیعه در دوره دهم، «حوزه علمیه قم» می باشد که پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران درخشش آن بیشتر شد. این حوزه در حال حاضر بزرگ‌ترین پایگاه تشیع و معارف امامان اهل بیت (علیهم السلام) می باشد و از جهت وسعت امکانات و آزادی فعالیت فقیهان در هیچ […]

ادامه مطلب

ویژگى‌هاى دورۀ دهم فقه شیعه

دورۀ دهم فقه شیعه به جهت شرایط خاص زمانی و مکانی آن دارای ویژگى‌هایى خاص می باشد که در ذیل به بعضی از آنها اشاره می شود: ۱٫ جامعه‌نگرى به جاى فردنگرى در عرصۀ فقاهت.[۱] ۲٫ ورود فقاهت به عرصۀ رهبرى اجتماعى مسلمانان و ابتلای فقه و فقها به حکومت و مدیریت کشور در حد […]

ادامه مطلب