دایره المعارف اسلام پدیا » فقه اهل سنت
منوی اصلی

مذهب فقهی حنبلى

مؤسّس این مذهب، أبو عبد اللّٰه، احمد بن حنبل بن هلال شیبانى است. وى در سال ۱۶۴ هجری در بغداد متولّد شد و در سال ۲۴۱، در همان شهر، وفات یافت. او سفرهاى علمى‌اش را به کوفه، بصره، مکه، مدینه، یمن و شام انجام داد و از دانش دانشمندان عصر خویش بهره گرفت. هر چند […]

ادامه مطلب

مذهب فقهی شافعى

این مذهب منتسب به أبو عبد اللّٰه، محمّد بن ادریس بن عباس بن عثمان بن شافع، معروف به «شافعى» است. وى در سال ۱۵۰ هجرى در «غزّه» متولّد شد و در سال ۲۰۴ هجرى در مصر وفات یافت. از سویى شاگرد زعیم مدرسۀ حدیث، «مالک بن انس» و از سوى دیگر شاگرد ابراهیم بن محمّد […]

ادامه مطلب

مذهب فقهی مالکى

این مذهب منتسب به مالک بن انس بن ابى عامر اصبحى، (متولّد سال ۹۳ هجرى در مدینه و متوفّاى ۱۷۹ هجرى در همان شهر است). وى بخشى از عمرش را در دولت اموى و بخشى از آن را در دولت عباسى گذراند. مالک، فقه را نزد امام جعفر بن محمّد الصادق (علیهما السلام)، ربیعه بن […]

ادامه مطلب

مذهب فقهی حنفى

مؤسّس این مذهب، ابو حنیفه نعمان بن ثابت است. وى در کوفه متولّد شده و در همان جا رشد و پرورش یافت. معروف آن است که تولّد وى در سال ۸۰ هجرى و وفاتش در سال ۱۵۰ هجرى در بغداد بود. ابو حنیفه، شاگرد حمّاد بن ابى سلیمان کوفى (م ۱۲۰) بود. خطیب بغدادى از […]

ادامه مطلب

مذاهب موجود اهل سنت

در حال حاضر  مذاهب فقهى ای که نزد اهل سنّت موجود است، چهار مذهب می­باشد و در میان گروه زیادى از مسلمانان پیرو داشته و مورد عمل قرار می‌گیرد، که عبارتند از: حنفى، مالکى، شافعى و حنبلى.[۱] [۱]. مکارم شیرازى، ناصر، دائره المعارف فقه مقارن، ص ۱۳۸، مدرسه امام على بن ابى طالب علیه السلام، […]

ادامه مطلب

مذاهب منقرض شده اهل سنت

در دورۀ دوم فقه اهل سنت که از اوایل قرن دوم آغاز و تا اوایل قرن چهارم ادامه یافت، مذاهب فقهى فراوانی پدید آمد. گروهی از این مذاهب، به مذاهب منقرض‌شدۀ فقهى یا مذاهب بائده مشهور شدند. مقصود از مذاهب منقرض‌شدۀ فقهى، مذاهبى است که دوام چندانى نیافت و پس از مدتى- کم یا زیاد- […]

ادامه مطلب

سدّ و فتح ذرائع، منبع فقه اهل سنت

بعضی از اهل سنت (مالکیه و حنابله)، “سد و فتح ذرایع” را در کنار دیگر ادله و منابع فقهی معتبر می دانند.[۱] مالک (رهبر فرقۀ مالکیّه) این قاعده را در اکثر ابواب فقه قابل اجرا مى‌داند. معروف است که وى گفته است: یک چهارم تکالیف شرعى با قاعدۀ سدّ و فتح ذرایع استخراج مى‌شود.[۲] «سدّ» […]

ادامه مطلب

استصلاح (مصالح مرسله)، منبع فقه اهل سنت

یکی از منابع اختصاصی و فرعی فقه اهل سنت، «استصلاح» است. در آثار مکتوب اهل سنت به وفور به جای تعبیر به استصلاح از واژۀ ترکیبی «مصالح مرسله» استفاده می شود و مراد ایشان از آن، استصلاح و به تعبیر دقیق­تر «استدلال به مصالح مرسله در استنباط حکم» است.‌[۱] این اصطلاح در مورد مصالح و […]

ادامه مطلب

نقد استحسان

عده‌اى از اهل سنّت خصوصاً شافعى[۱] و همچنین برخى از حنفیه (مثل شاطبى و طحاوى) حجیّت استحسان را انکار کرده‌اند[۲] و از نظر امامیّه، زیدیّه و ظاهریّه نیز، باطل و بى‌اعتبار است.[۳] در حجیت استحسان به دو آیه، یک روایت و اجماع استدلال شده بود که اشکالاتی بر این استدلال وارد است که به برخی […]

ادامه مطلب

استحسان، منبع فقه اهل سنت

استحسان، به عنوان یکی از ادلّۀ اجتهاد در فقه اهل سنت از نظر ابو حنیفه و مالک و حنبل حجّت است. این جمله از مالک معروف است که، نُه دهم فقه استحسان است.[۱]  تعاریف مختلف و گوناگونی از استحسان شده که به طور اختصار، به آن اشاره می شود: الف. تعریف لغوی: استحسان در لغت […]

ادامه مطلب
  • صفحه 1 از 3123