دایره المعارف اسلام پدیا » علم منطق
منوی اصلی

تغییر در ترتیب کتب منطقی توسط ابن سینا

برای درک بهتر علت تغییر در ترتیب ابواب کتب منطق توسط ابن سینا باید نکاتی را یادآور شد. ابن سینا در منطق دو گونه نوآوری دارد: ۱٫ نوآوری در مسائل منطقی ۲٫ نوآوری در ساختار منطق نگاری نوآوری دوم او محصول دو تأمل در ساختار منطق نگاری است، تأمل نخست در حذف برخی از مباحث […]

ادامه مطلب

معرفی کتاب های منطق

اگر منظور از یادگیری منطق در حد اطلاعات عمومی باشد، در این رابطه می توان به کتاب های زیر مراجعه نمود: منطق صوری، دکتر محمد خوانساری و منطق و فلسفه شهید مطهری . اما اگر منظور از یادگیری منطق فقط در حد اطلاعات عمومی نباشد، بلکه قصد داشته باشیم به طور دقیق و عمیق آن […]

ادامه مطلب

تفاوت منطق ارسطویی و دیالکتیک

تفاوت منطق ارسطویی و دیالکتیک به طور کلی وقتی کلمۀ منطق و علم منطق بدون قید به کار می رود منظور منطق ارسطویی است که همان قوانین درست فکر کردن را به ما می آموزد. منطق ارسطویی از دو بخش تشکیل یافته است، بخش اول: منطق صوری است. در این بخش محتوای فکر مورد نظر […]

ادامه مطلب

اقسام منطق

منطق دارای اقسامی است. قسم اول: منطق قدیم، همان منطقی است که ارسطو آن را تدوین نموده و قسم دیگر: منطق جدید است که خود دارای انواعی است، از جمله منطق ریاضی، منطق پراگماتیسم، منطق دیالکتیک.[۱] [۱] غرویان، محسن، آموزش منطق، ص ۲۸، چاپ یازدهم، انتشارات دارالعلم، قم، ۱۳۷۸٫

ادامه مطلب

مباحث استدلال در علم منطق

استدلال را به سه قسم تقسیم کرده اند:  استدلال تمثیلی، استدلال قیاسی و استدلال استقرائی. ۱٫ استدلال تمثیلی استدلالی است که در آن به دلیل اشتراک دو امر در یک صفت؛ حکم امر اوّل را به امر دوم هم تعمیم مى‏دهند، این نوع استدلال را در فقه؛ اصطلاحاً قیاس می گویند؛ باید دقت داشته باشیم […]

ادامه مطلب

فایده علم منطق

از تعریفى که براى منطق ذکر کردیم[۱] فایده منطق نیز روشن می شود، بنابراین؛ فایده منطق جلوگیرى ذهن است از خطاى در تفکر، ولى از تعریف نامبرده روشن نشد که منطق چگونه جلوى خطاى در تفکر را می گیرد. توضیح کامل این مطلب موقوف به این است که ما قبلاً اگر چه به طور اجمال، […]

ادامه مطلب

موضوع علم منطق

هر علم دارای مبادی است، یکی از مبادی مهم هر علم “موضوع علم” است. قبل از این که به گفتگو پیرامون موضوع منطق و علت تغییر موضوع منطق توسط ابن سینا بپردازیم. سزاوار است خود موضوع را در چشم اندازی وسیع نظاره کرده، تعریف، تقسیمات، جایگاه آن را در یک دانش و ضرورت آن را […]

ادامه مطلب

پیشینۀ علم منطق در اسلام

دانشمندان مسلمان علم منطق را از طریق انتقال آثار ارسطو و شارحان یونانی زبان وی، به دست آوردند. آثار ارسطو پس از مرگ او به تدریج گردآوری شد. جمع آوری آثار منطقی وی قرن ها پس از مرگ او و تقریباً پس از تدوین سایر آثارش، در دوره بیزانسی انجام شد. در این گردآوری در […]

ادامه مطلب

پیشینه علم منطق

نخستین کاشف صریح و ثبت‌شدهٔ منطق صوری (formal logic) در تاریخ، ارسطو فیلسوف مشهورِ یونانی است. نوشته‌هایِ ارسطو دربارهٔ منطق در دوره بیزانسی به صورت مجموعه‌ای یگانه تدوین و به نامِ ارگانون[۱] (ارغنون) گردآوری شد. این مجموعه شامل شش بخش است به نام‌های: «مقولات»، «عبارت(قضایا)»، «قیاس»، «برهان»، «جدل» و «مغالطه». بعدها برخی از شارحین ارسطو، […]

ادامه مطلب

تعریف علم منطق

منطق دانان؛ منطق را این گونه تعریف می کنند: منطق عبارت است از مجموعه قوانینی که رعایت آنها ذهن شخص را از خطای در فکر حفظ می کند.[۱] به عبارت دیگر منطق روش درست فکر کردن را به ما یاد می دهد. درباره تعریف منطق؛ اگر چه اتفاق نظر نبوده و تعاریف متعددی برای منطق […]

ادامه مطلب