دایره المعارف اسلام پدیا » عدل
منوی اصلی

عدالت خداوند در روز جزا

پروردگار حکیم هر شخصی را با توجه به دانش و امکاناتی که در اختیار او قرار داده، مورد بازخواست قرار خواهد داد. بدیهی است، اگر دو نفر با شرایط کاملاً مساوی، یکی مسیر حق و دیگری مسیر باطل را در پیش گیرد، جایگاه آنان در مقام پاداش، برابر نخواهد بود. با این بیان، به طور […]

ادامه مطلب

غیر تشیع در محضر عدل خداوند

عاقبت کار غیر شیعیان و جایگاه آنان در آخرت، موضوعی است که در زمان امامان (ع) مورد سؤال قرار می گرفته و روایاتی نیز در این ارتباط نقل شده است. با بررسی آیات و روایات می توانیم، این گونه اشخاص را به سه گروه کلی تقسیم نماییم: گروه اول: اشخاصی که علاوه بر شیعه نبودن؛ […]

ادامه مطلب

عدل در مذهب اشعری

اشاعره (پیروان ابوالحسن اشعرى از اهالی بصره) معتقدند: هیچ چیزى بر خداوند ضرورى و واجب نیست و اعتقاد به وجوب چیزى بر خداوند، مستلزم تحدید او و تعیین تکلیف براى او است، در حالى که هیچ بنده اى حق تعیین تکلیف براى خدا و محدود کردن دایرۀ قدرت و اراده و فعالیت آن ذات اقدس […]

ادامه مطلب

عدل از نگاه معتزله

معتزله بر این باورند برخى از کارها در واقع عدل و برخى دیگر ظلم به شمار مى آید، به عنوان مثال پاداش دادن خداوند به افراد نیکوکار و کیفر دادن به افراد گنه کار در حقیقت مساوى با عدل است و محال است که خداوند خلاف آن عمل نماید، براى این که خداوند عادل بوده و […]

ادامه مطلب

جایگاه عدل در اعتقاد شیعه

عالمان شیعى با الهام از وحى قرآن و سخنان پیامبر اسلام (ص) و اهل بیت ایشان مسئله عدل را به عنوان اصل دوّم از اصول پنج گانه اعتقادى شیعه پذیرفته و بر این باورند: حسن و قبح افعال عقلى و ذاتى است؛ یعنى پاره اى از افعال از نظر ذاتى نیک و حسن بوده و برخى […]

ادامه مطلب

عدل الاهی و بلاهای طبیعی

با وجود این که عالم هستی بر اساس عدل تشکیل شده، در عین حال شاهد بلا و مصیبت برای انسان ها می باشیم. برای روشن شدن این موضوع ابتدا به اقسام بلا، و سپس به رابطه آنها با عدالت حاکم در نظام آفرینش می پردازیم: ۱٫ بلاهایى که نتیجۀ عملکرد انسان است؛ مثل این که […]

ادامه مطلب

عدالت در قرار دادن مسیر سعادت

بدیهی است که امکان ندارد دو ایده و تفکر متفاوت و گاهی کاملاً متضاد بتوانند هر دو ارائه دهندۀ کامل حقیقت واحد باشند و عقیده به این موضوع همانند آن است که بگوییم دو جاده و مسیر غیر هم جهت، در نهایت به یک مقصد خواهند رسید!. البته باید بدانیم که ممکن است برخی آموزه […]

ادامه مطلب

عدل و اصول دین بودن آن

اصول عقاید مکتب اهل بیت شامل توحید، عدل، معاد، نبوت و امامت است. همه مسلمانان در توحید و معاد و نبوت با هم اتفاق دارند، ولی در مسئله عدل و امامت بین مذهب شیعه اثنا عشری و سایر فرق اسلامی (غیر از معتزله که در مسئله عدل با شیعه متفق است) اختلاف وجود دارد. عدل […]

ادامه مطلب

لوازم مختلف عدل

عدل داراى لوازمى است که در فقه یا کلام، مورد استفاده و بررسى واقع شده اند. آنها عبارت اند از: الف. عدل در تکوین: هر مخلوقى متعادل و متوازن خلق شده است و اجزاى آن به گونه اى تعبیه شده ‏اند که بتوانند در مجموع، آن موجود را به کمال لایق برسانند. از آن سوى […]

ادامه مطلب

مفهوم شناسی عدل

“عدل” در لغت به معناى “میانه روى” و اجتناب از افراط و تفریط است و اگر با “عن” متعدّى شود، به معناى عدول و انصراف مى آید. این واژه به معناى مثل و هم اندازه (معادل) نیز به کار گرفته مى شود و گاه به معناى بدل و جانشین و فدیه است.[۱] اما در علم […]

ادامه مطلب