دایره المعارف اسلام پدیا » شوخی
منوی اصلی

کتابنامه مفهوم شناسی شوخی

قرآن کریم. ابو هلال عسکری، حسن بن عبد الله؛ الفروق فی اللغه؛ ناشر: دار الآفاق الجدیده، بیروت، بی تا. جوهرى، اسماعیل بن حماد‌؛ الصحاح – تاج اللغه و صحاح العربیه؛ محقق: عطار، احمد عبدالغفور؛ ناشر: دارالعلم للملایین‌، ‌چاپ اول،‌ بیروت‌، ۱۴۱۰ق. حمیرى، نشوان بن سعید‌؛ شمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم؛ محقق/ مصحح: […]

ادامه مطلب

مقایسه اصطلاح شوخی با اصطلاحات متشابه

اصطلاحاتی در زبان فارسی و عربی، مشابه اصطلاح شوخی و مزاح وجود دارد که ممکن است با آن، از لحاظ معنایی خلط شود، ولی در واقع با آن متفاوت است. این اصطلاحات عبارتند از: ۱٫ استهزاء: در مزاح و شوخی، تحقیر شخص مقابل وجود ندارد و شوخی کننده نیز به این مطلب معتقد نیست، بلکه […]

ادامه مطلب

اصطلاحات مترادف شوخی

اصطلاح مترادف شوخی، «فُکاهی» است. «فکاهی»، به نوشته‌ها و گفته‌هایی اطلاق می‌شود که بر اساس شوخی پرداخته شده و سبب خنداندن دیگران شود.[۱] [۱]. فرهنگ‌های فارسی دهخدا، معین و عمید.

ادامه مطلب

مفهوم اصطلاحی شوخی در عرف

«شوخی» در عرف، نوعی از گفتار و نوشتار است که شنیدن یا مطالعه آن، باعث انبساط خاطر و ایجاد لبخند می‌شود.[۱] البته شوخی در عرف، گاهی همراه با کنایه، طعنه و انتقاد نیز هست. [۱]. ر.ک: انجمن طنز.

ادامه مطلب

مفهوم اصطلاحی شوخی در قرآن و روایات

در قرآن کریم، تعابیری آمده که در کلام مفسران قرآن، به شوخی و مزاح، معنا شده است. ۱٫ هَزل: خداوند سبحان در آیه «إِنَّهُ لَقَوْلٌ فَصْلٌ وَ ما هُوَ بِالْهَزْلِ»[۱] از قرآن کریم به عنوان سخن جدا کننده حق و باطل و نه سخن شوخى بردار، یاد می‌کند. هزل در تفاسیر قرآن کریم به مقابل […]

ادامه مطلب

تعریف اصطلاحی شوخی

«شوخی» در اصطلاح ادبیات، به معنای نوعی از گفتار و نوشتار است که شنیدن یا مطالعه آن، باعث انبساط خاطر و ایجاد لبخند ‌شده و همراه با ملاحت، ملاطفت، مهربانی و بدون اذیت و حقارت است. [۱] [۱]. ر.ک: حمیرى، نشوان بن سعید‌، شمس العلوم و دواء کلام العرب من الکلوم، محقق/ مصحح: العمرى، حسین […]

ادامه مطلب

پیشینه مفهوم لغوی شوخی

شوخی هرچند در محاورات امروزی، به معنای: مزاح، مطایبه، مفاکهه، خوش طبعی و مقابل جدی است،[۱] ولی در معانی و مفاهیم دیگری نیز به کار رفته که یا نسخ شده و یا کاربرد آنها کم شده ‌است؛ به عنوان نمونه: ۱٫ گستاخی، بی شرمی. ۲٫ خوشی، عشرت.[۲] ۴٫ چرکی، پلیدی. ۵٫ سماجت و وقاحت. ۶٫ […]

ادامه مطلب

لغات مترادف و معادل شوخی

در کتاب‌های لغت، واژه‌هایی به عنوان مترادف و معادل شوخی ذکر شده است. واژه‌های مترادف شوخی: ۱٫ مزاح: اصل این کلمه، عربی و مصدر «مَازَحَهُ» است و در لغت‌نامه‌های فارسی، به شوخی معنا شده است.[۱] ۲٫ دُعابه: اصل این کلمه، عربی، مصدر و به معنای شوخی و شوخی کردن می‌باشد.[۲] ۳٫ مُطایبه: اصل این کلمه، […]

ادامه مطلب

تعریف لغوی شوخی

در کتاب‌های لغت و در منظر لغت‌شناسان،[۱] چند معنا و مفهوم لغوی برای «شوخی» ذکر شده است که عبارتند از: ۱٫ گستاخی، بی شرمی. ۲٫ خوشی، عشرت. ۳٫ مزاح، هزل، مقابل جدی.[۲] ۴٫ چرکی، پلیدی. ۵٫ سماجت و وقاحت. ۶٫ تهور و بی باکی. ۷٫ شیطنت و بازی بیش از حد طفل. ۸٫ ناز، دلربایی […]

ادامه مطلب

مفهوم شناسی شوخی

واژه «شوخی» هم دارای مفهوم لغوی و هم دارای مفهوم اصطلاحی می‌باشد.

ادامه مطلب
  • صفحه 1 از 212