دایره المعارف اسلام پدیا » ت
منوی اصلی

تکبر در برابر سایر بندگان خدا ‏‎

‎قسم سوم از اقسام تکبر مذموم، تکبر در برابر بندگان خدا است؛ به ‌گونه‌ای که خود را بزرگ و دیگران را کوچک و خوار و بى‌مقدار بشمارد، خود را از همه برتر ببیند و حق هیچ صاحب حقى را محترم نشمرد و دائما منتظر باشد که دیگران ‏براى او عظمت قائل شوند. این نوع از […]

ادامه مطلب

تکبر در برابر پیامبران و اولیاء الهی (علیهم السلام)‏‎

‎قسم دوم از تکبر مذموم، تکبر در برابر انبیا و پیامبران (علیهم السلام) است که در میان امت‌هاى پیشین بسیار دیده شده است؛ مانند: ابوجهل‌ها و امثال آن‏ها. گروهى از ‏مستکبران در این امت‌ها، از اطاعت و پیروی پیامبران الهى (علیهم السّلام) سرباز مى‌زدند. سبب این تکبر آن است که انسان خود را ‏بالاتر و […]

ادامه مطلب

تکبر در برابر خدا ‏‎

یکی از اقسام تکبر ورزیدن و کبر که آن را کفر می‌دانند، تکبر در برابر خداوند قادر متعال است و این خود دارای انواعی است. ۱٫ گاهی به انسان جاهل و مغرور حالتی دست می‌دهد که در آن حال، خود را ‏مستقل دانسته، هستی و تمام شئون خود را از خودش می‌داند و حاضر نیست […]

ادامه مطلب

تکبر مذموم

مرحوم ملا مهدی نراقی (قده) در این زمینه می‌گوید: بدان که تکبر بر سه قسم است: قسم اول: این‌که انسان نسبت به خداوند تعالی تکبر ورزد، همچنان که نمرود و فرعون کردند و این بدترین انواع تکبر، بلکه اعظم افراد کفر است و سبب آن، نادانی محض و طغیان است. خدای تعالی در قرآن کریم […]

ادامه مطلب

اقسام تکبر

تکبر بر دو قسم کلی تقسیم می‌شود: ۱٫ مذموم. ۲٫ ممدوح. برای تکبر مذموم اقسامی ذکر شده‌است که عبارتند از: ۱٫ تکبر در برابر خداوند، مثل تکبر فرعون و نمرود. ۲٫ تکبر در برابر پیامبران و اولیاء الهی (علیهم السّلام)، مثل تکبر کفار. ۳٫ تکبر در برابر ‏سایر بندگان خدا‎. مرحوم نراقی می‌گوید: در این […]

ادامه مطلب

تکبر در روایات

در منابع حدیثی، روایات زیادى دربارهٔ مذمت تکبر و علاج و آثار آن آمده است، که به دلیل فراوانی روایات تنها به تعداد بسیار محدودی از آن‌ها اشاره مى‏شود: در حدیثى از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) آمده است که فرمود: «از تکبر بپرهیزید که ابلیس به خاطر تکبر از سجده کردن بر […]

ادامه مطلب

تکبر در قرآن کریم

نخستین صفت از صفات رذیله که در داستان انبیاء و آغاز خلقت انسان به چشم مى‏خورد و اتفاقاً به اعتقاد بسیارى از علماى اخلاق، ریشه همه مفاسد و مادر همه رذایل اخلاقى و منشأ تمام بدبختی‌ها و صفات زشت انسانى است، تکبر و استکبار مى‏باشد. دراین زمینه، داستان شیطان به هنگام آفرینش آدم (ع) و […]

ادامه مطلب

تکبر در قرآن و روایات

در قرآن کریم تکبر از صفات بسیار نکوهیده بشر شمرده شده است. در برخی آیات به کلمه متکبر تصریح شده است؛ مانند آیاتی که دوزخ را جایگاه متکبران معرفی می‌کنند.[۱] در برخی آیات نیز با کلمات مستکبر[۲] و استکبار[۳] و مُختالٍ فَخور (خرامنده فخرفروش)،[۴] به این معنا اشاره شده است. در آیه ۷۲ سوره زمر، […]

ادامه مطلب

مفهوم شناسی تَکَبُّر

تکبر در لغت به معنای تَعَظُّم؛ (خود را بزرگ پنداشتن) آمده است.[۱] برخی، کبر، استکبار و تکبر را برای اشاره به همین معنا به صورت یکسان به کار برده‌اند،[۲] ولی برخی میان کبر و تکبّر فرق گذاشته‌اند؛ یعنی کبر را امر باطنی و حالت نفسانی دانسته‌ و تکبر را به ثمراتِ آن امرِ باطنی، که […]

ادامه مطلب

چکیده مطالب تکبر

یکی از خطرناک‌ترین صفات رذیله‌ای که ممکن است انسان را به خود مشغول کند؛ تکبر است. تکبر دارای آفات بسیار و گزند بی‏شمار است. تکبر در لغت به معنای تَعَظُّم (خود را بزرگ پنداشتن) آمده است. تکبر، صفتی است که از خود بزرگ بینی حاصل شود. تکبر سبب ایجاد بسیاری از اخلاق فاسد و مانع […]

ادامه مطلب