دایره المعارف اسلام پدیا » ت
منوی اصلی

روش و سبک تفسیر المنار

این تفسیر در میان تفسیرهاى قرآن کریم داراى رویکردى سیاسى، اجتماعى و تربیتى است به طوری که مؤلّف آن به مفسّرى مجدّد با روشی نوین در تفسیر شهرت دارد و یکى از پیشگامان و متفکران حرکت اسلامى معاصر است. بنابراین تکرار مکررات فراوانى که در سایر تفاسیر ملاحظه مى‏شود، در این تفسیر جایى ندارد و […]

ادامه مطلب

دیدگاه‌های عرفانی و تفسیر قرآن

این که هر تفسیری را که کمی از مرزهای الفاظ و درک عقل بالاتر رود، متهم به کلمات درویشی و … کنیم، کاری بس نادرست و سبب دوری ما از معارف قرآن است. امام علی (ع) در پاسخ به زندیقی که می‌گفت: اگر در قرآن تناقض نبود من در دین شما داخل می‌شدم، فرمودند: “بخشی […]

ادامه مطلب

فهم عمومی از قرآن

در این جا به چهار مسئلۀ مهم؛ پیرامون تفسیر و تحریف قرآن می پردازیم که توجه به آن ها به فهم ما در تفسیر قرآن بسیار کمک می کند: ۱٫ در مورد تحریف قرآن باید گفت که از دیرباز، گفت و گوهای فراوانی میان مفسران، در این زمینه وجود داشته و اکثریت دانشمندان شیعه و […]

ادامه مطلب

تفکر در قرآن

یکی از اصول تعلیمات قرآن کریم دعوت به تفکر و تدبر است. انسان متفکر از راه مشخصی مجهول خود را معلوم می‌کند؛ یعنی در گام نخست، مطلوب خود را بررسی می‌کند و می‌بیند برای او مجهول است، سپس سراغ مقدماتش می‌رود و آنها را از نظر ماده و صورت تنظیم می‌کند و از راه مقدمات […]

ادامه مطلب

تفصیل قرآن

فهم عادى ما از کتاب خدا مستلزم آن است که آیاتش را جدا جدا تدبر کنیم، البته قرآن هم جدا جدا و به تدریج نازل شده است. اگرچه قرآن حقیقت دیگرى دارد که به لحاظ آن حقیقت، امرى واحد و غیر تدریجى است، و نزولش به انزال- یک دفعه- است، نه تنزیل (نزول بتدریج). معنای […]

ادامه مطلب

معیار تفسیر قرآن

تفسیر نیز مانند سایر علوم برای ورود و فهم و درک درست آن، معیارها و ملاک هایی وجود دارد که عبارت اند از: ۱٫ برداشت درست و صحیح آن است که مفسر دارای شرایط، آن تفسیر را بیان کند؛ یعنی فرد متخصص در علم تفسیر می‌تواند نظر دهد که مراد هر آیه از قرآن چیست. […]

ادامه مطلب

جایگاه عقل در درک قرآن

آیات قرآن کریم را می توان از دو دیدگاه تقسیم بندی کرد. در دیدگاه اول، موضوعات ارائه شده در دو ردۀ محکم و متشابه تقسیم بندی می شوند. این تفکیک در آیۀ هفتم سورۀ آل عمران صریحاً با این تعبیر بیان شده است: “مِنْهُ آیاتٌ مُحْکَماتٌ هُنَّ أُمُّ الْکِتابِ وَ أُخَرُ مُتَشابِهات‏”. تفکیک دیگری نیز […]

ادامه مطلب

جایگاه شأن نزول در تفسیر قرآن

آیات و سوره های قران کریم بر دو قسم است؛ الف: دسته ای از آنها بدون این که رویدادی رخ داده و پرسشی مطرح شده باشد نازل شده اند، مانند برخی از آیات که مردم را به اندیشۀ توحیدی و اعتقاد به مبداء و معاد و نبوّت و اصول عالی اخلاقی و رفتار مطبوع انسانی […]

ادامه مطلب

تاریخچه تفسیر قرآن

تفسیر از قدیمى ترین اشتغالات علمى است که دانشمندان اسلامى را به خود جلب و مشغول کرده و تاریخ آن از عصر نزول قرآن شروع شده است. این معنا(تبیین و تفسیر آیات) از آیه “کَما أَرْسَلْنا فِیکُمْ رَسُولًا مِنْکُمْ، یتْلُوا عَلَیکُمْ آیاتِنا، وَ یزَکِّیکُمْ وَ یعَلِّمُکُمُ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَهَ”[۱] به خوبى استفاده می شود، چون […]

ادامه مطلب

اهمیت تفسیر قرآن

تفسیر قرآن همانند دیگر علوم اسلامی در حرکت از سرمنزل وحی تا به امروز، به پیشرفت و سیر تکاملی خود ادامه داده و به صورت دانشی روشمند و گسترده درآمده است. یکی از مهم ترین وظایفی که از جانب خداوند متعال به پیامبر اکرم (ص) واگذار شده، براساس آیه “و أنزلنا الیک الذکر لتبین للناس […]

ادامه مطلب