دایره المعارف اسلام پدیا » ت
منوی اصلی

کتاب نامه تکبر (کبر)

قرآن مجید. ‏حرانى،ابن شعبه، تحف العقول، محقق و مصحح: غفارى، على اکبر، ناشر: جامعه مدرسین، چاپ دوم، قم، ‏‏۱۴۰۴ ق / ۱۳۶۳ ش.‏ مقدس اردبیلی، احمد بن ‏محمد، زبده البیان فی احکام القرآن، قم، ۱۳۷۵ ش.   ‏ امام علی بن الحسین، سجاد (علیه السلام)،‏ الصحیفه السجادیه، ناشر: الهادى‏، چاپ اول، قم، ۱۴۱۸ ق. تمیمى آمدى‏، […]

ادامه مطلب

عبرت از تکبر ابلیس

پند آموزی و عبرت گیری از جمله اموری است که در دین اسلام و معارف دینی نسبت به آن تأکید فراوان شده است. یکی از مطالبی که عبرت گرفتن از آن در آموزه‌های دینی اشاره و تأکید شده است؛ عبرت از تکبر ابلیس است. امیرالمؤمنین علی (علیه السّلام) در کتاب شریف نهج البلاغه به کسانی […]

ادامه مطلب

عوامل درمان تکبر

در مورد راه‌های عملی درمان تکبر باید گفت: انجام چند امر در تکبر زدایی نقش بسزایی دارد: ۱٫ کارهای روزانه را خود انجام دادن: گاهی امور ساده‌ای؛ مانند سر یک سفره نشستن با زیردستان، کارهای خانه را انجام دادن، در سلام پیشی گرفتن و در راه رفتن بر کسی مقدم نشدن، می‌تواند در از بین […]

ادامه مطلب

درمان تکبر

روح انسان نیز مانند جسم وی دچار بیماری می‌گردد؛ لذا باید برای درمان بیماری خود چاره‌ای بیندیشد. یکی از بیماری‌های روحی و قلبی مهم انسان، تکبر است. دانشمندان علم اخلاق برای درمان تکبر، راه‌هکارهای بسیاری ارائه کردند که به برخی از آنها اشاره می کنیم. الف. درک عظمت خداوند در تکبر زدایی نقش به سزایی […]

ادامه مطلب

اسباب و عوامل تکبر

مرحوم فیض کاشانی اسباب تکبر را در هفت چیز خلاصه کرده و آن‌ها را به ترتیب ذیل بیان می‌دارد: ۱٫ یکی از عوامل تکبر، علم است، افرادی که خودسازی نکردند و دارای ظرفیت بالایی نیستند، علمشان موجب غرور و در نهایت موجب تکبر خواهد شد. ۲٫ یکی دیگر از عوامل تکبر، اعمال نیک و عبادات […]

ادامه مطلب

تکبر هم زمان قلبی، زبانی و عملی

اولین درجه از تکبر، تکبر قلبی، زبانی و عملی به صورت هم‌زمان است. این درجه از تکبر چنان است که این صفت خبیثه در دل آدمی جا می‌گیرد و انسان طوری می‌شود که خود را بهتر و برتر از دیگران می‌بیند و آن را در کردار و گفتار خود ظاهر می‌کند؛ مثل این که در […]

ادامه مطلب

تکبر قلبی و عملی

دومین درجه از تکبر این است که: انسان علاوه بر این که در دل خود دارای تکبر است و در قلب خود کبر می‌ورزد، در کردار و عمل هم مانند متکبرین متکبرانه عمل می‌کند، اما این را به زبان نمی‌آورد؛ در زبان اظهار تکبر نکرده، دیگران را تحقیر نمی‌کند. این درجه، یک رتبه پایین تر […]

ادامه مطلب

تکبر قلبی

سومین درجه از تکبر؛ تکبر قلبی است. این درجه از تکبر به این صورت است که: انسان در دل، خود را بالاتر از دیگران بداند، اما در کردار و گفتار مطلقاً اظهار ننماید و نهایت سعی را در تواضع و فروتنی به‌کار بندد. چنین شخصی شاخ و برگ درخت کبر را قطع کرده است، اما […]

ادامه مطلب

مراتب تکبر

علمای اخلاق برای تکبر سه درجه بیان کردند که عبارتند از: ۱٫ اولین درجه تکبر؛ تکبر قلبی، زبانی و عملی به صورت هم‌زمان است. ۲٫ دومین درجه؛ تکبر قلبی و عملی با همدیگر است. ۳٫ سومین درجه؛ تکبر قلبی تنها است.[۱] [۱]. نراقى، ملا احمد، معراج السعاده، ص ۲۰۲ – ۲۰۸؛ دستغیب شیرازى، سید عبدالحسین، […]

ادامه مطلب

تفاوت تکبر با غرور

همان‌‌گونه که در بحث مفهوم شناسی تکبر آمده است؛ تکبر در لغت به معنای تعظم (خود را بزرگ پنداشتن) آمده است.[۱] برخی کبر را امر باطنی و حالت نفسانی دانسته‌اند و تکبر را به ثمراتِ آن امرِ باطنی، که به صورت افعال و اقوال ظاهر می‌شود، اطلاق کرده‌اند.[۲] و در اصطلاح تکبر، از صفات نکوهیدۀ […]

ادامه مطلب