دایره المعارف اسلام پدیا » اسماعیلیه
منوی اصلی

علل پیدایش فرقه اسماعیلیه

در بررسی تاریخ شکل‌گیری و رشد و رواج هریک از فرقه‌های اسلامی و شیعی بایست به مجموعه‌ای از عوامل و زمینه‌های سیاسی، کلامی، و اجتماعی توجه کرد. همچنین به تأثیر برجسته حال و هوای سیاست و رخدادهای مربوط به امامت و خلافت در پیدایش انشعابات شیعی نباید بی توجه بود. بررسی عوامل ظهور اسماعیلیه نیز […]

ادامه مطلب

مبارکیه

پس از مرگ اسماعیل، اکثریت طرفداران امامت اسماعیل، قایل به امامت محمد بن اسماعیل بن جعفر شدند. محمد بن اسماعیل که در زمان رحلت امام صادق (علیه السلام) کمى بزرگ‌تر از امام موسى کاظم (علیه السلام) بود، به همراهى «مبارک»، غلام اسماعیل بن جعفر و مربّى محمد بن اسماعیل، طرح امامت خویش را پایه‌ریزى کرده […]

ادامه مطلب

محمد بن اسماعیل نوه امام صادق (علیه السلام)

از زندگانى محمد بن اسماعیل اطلاعات چندانى در دست نیست. در کتب تاریخى از او نام برده نشده، ولى در علم انساب،[۱] اطلاعاتى کوتاه درباره زندگانى وى وجود دارد. در کتب اسماعیلیان همراه با اشتباهات تاریخى فراوان، از او اطلاعات نه چندان صحیح موجود است. مهم‌ترین منبع اسماعیلى در باب زندگانى او، کتاب «عیون الأخبار» […]

ادامه مطلب

اسماعیل فرزند امام صادق (علیه السلام)

این که اسماعیل؛ فرزند بزرگ امام صادق (علیه السلام) در تأسیس فرقه اسماعیلیه نقشی داشته باشد، خیلی واضح نیست، گرچه برخی از گزارش‌ها حاکی از فعالیت‌های وی می‌باشد. با مراجعه به منابع رجالی امامیه، مطالب فراوانی درباره اسماعیل نمی یابیم. رجالی معروف؛ «کشّی» در شرح حال «بسام»، با نقل روایتی از امام صادق (علیه السلام)، […]

ادامه مطلب

بنیان‌گذار یا بنیان‌گذاران فرقه اسماعیلیه

پیرامون بنیان‌گذار یا بنیان‌گذاران اسماعیلیه اتفاق نظری وجود ندارد. برخی شخص «اسماعیل» را که این فرقه نیز منتسب به آن است، مؤسس این فرقه می‌دانند، بعضی نیز فرزند وی «محمد» را فرد مؤثر در پدید آمدن این فرقه دانسته‌اند. عده‌ای نیز «مبارکیه» را دست‌کم در رشد این فرقه تأثیر گذار می‌دانند.

ادامه مطلب

سیر تحول و تطور تاریخی فرقه اسماعیلیه

سیر تحول و تطور تاریخی فرقه اسماعیلیه را می‌توان در چند عنوان مطرح کرد: اسماعیلیه نخستین به گفته بعضی محققان، دو گروه اسماعیلیه «خالصه یا واقفه»، و اسماعیلیه «مبارکیه» جزو اسماعیلیه نخستین محسوب می شوند [۱]. معاصران‌ اسماعیلیان‌ِ نخستین‌، غالباً آنان‌ را باطنیه‌ یا ملاحده‌، و سپس‌ از اواسط قرن‌ ۳ق‌/۹م‌، قرامطه‌ نیز خطاب‌ می‌کردند، […]

ادامه مطلب

تاریخ و نحوه شکل گیری فرقه اسماعیلیه

فرقه اسماعیلیه در سال ۱۴۸ هـ در کوفه، در زمان حکومت بنی عباس و بعد از شهادت امام صادق (علیه السلام) تشکیل شد. بنی عباس از طرفی، با شعار حمایت از اهل بیت پیامبر (صلی الله علیه و آله)، قدرت را به دست گرفته بودند و نمی‌توانستند برخورد بسیار خشنی با ائمه (علیهم السلام) داشته […]

ادامه مطلب

وجه نام‌گذاری فرقه اسماعیلیه

«اسماعیلیه»، نام عمومی فرقه‌هایی است که پس از امام جعفر صادق (علیه السلام)، به امامت فرزند مهترش؛ اسماعیل یا نوه‌اش؛ محمد بن اسماعیل اعتقاد دارند.[۱] به زعم این فرقه، امام صادق (علیه السلام)  ابتدا بر امامت فرزند ارشد و بزرگ خود؛ اسماعیل تصریح کرده بود و از آن جایی که اسماعیل در زمان حیات امام […]

ادامه مطلب

چکیده مقاله فرقه اسماعیلیه

«اسماعیلیه» یکی از فرقه‌های شیعی است که در سال ۱۴۸ هـ در کوفه، پس از رحلت امام صادق (علیه السلام) بر سر جانشینی آن حضرت، از امامیه (شیعیان ۱۲ امامی) جدا شدند. فرقه اسماعیلیه از امام علی (علیه السلام) تا امام جعفر صادق (علیه السلام) را قبول دارند، امّا بعد از آن حضرت، فرزندش «اسماعیل» […]

ادامه مطلب