دایره المعارف اسلام پدیا » اسماعیلیه
منوی اصلی

قرمطیان و مهدویت

قرمطیان از شاخه‌های مهم اسماعیلی‌اند، دعوت آنان تا زمان عبیدالله مهدی هدف واحدی را دنبال می‌کرد. رئیس این فرقه «حمدان بن اشعث»، ملقب به قرمط،[۱] جایگاه خاصی در بین پیروانش داشت. وی که در سال ۲۸۷ هـ در کوفه مشهور شد، به زهد و پارسایی تظاهر کرد و گروهی گرد او فراهم آمدند. او در […]

ادامه مطلب

مهدویت محمد بن اسماعیل

پس از شهادت امام جعفر صادق (علیه السلام)، عده بسیاری از اسماعیلیان به امامت و مهدویت «محمد بن اسماعیل» معتقد شدند؛ با این توجیه که امام صادق (علیه السلام) پسرش اسماعیل را نامزد امامت نمود و چون وی وفات کرد، امامت به پسرش محمد می رسد؛ بنابراین امام جعفر صادق (علیه السلام) محمد بن اسماعیل […]

ادامه مطلب

مهدویت اسماعیل بن جعفر

نخستین فردی که برخی از اسماعیلیان به عنوان مهدی معرفی کردند، اسماعیل بوده است. منابع اسماعیلی او را متولد سال ۱۱۰هـ در شهر مدینه و پسر بزرگ امام صادق علیه السلام دانسته اند.[۱] اسماعیل از ترس عباسیان به شام، بصره، کوفه و بلاد فارس سفر می کرد.[۲] به هر حال، اسماعیل به مثابه نخستین امام […]

ادامه مطلب

مهدویت از دیدگاه اسماعیلیان

مهدویت از جمله موضوعاتی است که از همان سده نخست هجری مورد توجه مسلمانان به ویژه شیعیان قرار داشته است. فرقه‌های اسلامی درباره مهدی موعود به اختلاف سخن رانده‌اند. محمد بن حنفیه نخستین فردی بود که کیسانیه او را مهدی موعود خواندند.[۱] ابوهاشم عبدالله بن محمد بن حنفیه،[۲] عبدالله بن معاویه،[۳] امام محمد باقر(علیه السلام)،[۴] […]

ادامه مطلب

تداوم امامت در فرزندان محمد بن اسماعیل

به اعتقاد اسماعیلیان، پس از وفات محمد بن اسماعیل، سه نفر از ذراری وی جانشین او شدند که به آنها «ائمه مستور» اطلاق شده است. در منابع، نام ائمه مستور به اختلاف آمده است، اما در آثار اسماعیلی این گونه ذکر شده است: عبدالله بن محمد بن اسماعیل، ملقب به الرضی؛ احمد بن عبدالله،[۱] حسین […]

ادامه مطلب

امامت اسماعیل از دیدگاه روایات شیعه

در این باره لازم است نخست روایاتی را که در این مورد رسیده بیان نموده، سپس به بررسی آن پرداخته شود: روى الکلینی و المفید و الطوسی عن أبی هاشم داود بن القاسم الجعفری قال : کنت عند أبی الحسن العسکری[۱] وقت وفاه ابنه أبی جعفر و قد کان أشار إلیه و دل علیه، و […]

ادامه مطلب

امامان نزاریه

فرقه نزاریه بعد از وفات المستنصر، به امامت «نزار بن معد» معتقد باقى ماندند و هرگز برادرش مستعلى را، به امامت نپذیرفتند، و سرانجام (بعد از امام شمس الدین)، به دو گروه به نام‌هاى «مؤمنیه» و «قاسمیه» (آغاخان) تقسیم شدند. نزاریه مؤمنیه قائل به امامت مؤمن شاه (فرزند بزرگ‌تر امام شمس الدین) شدند. نزاریه قاسمیه […]

ادامه مطلب

امامان مستعلیه

«اسماعیلیه» بعد از مرگ المستنصربالله (امام سیزدهم) به دو فرقه مستعلیه و نزاریه تقسیم شدند. مستعلیه، «احمد مستعلی»؛ فرزند مستنصر را امام خود قرار دادند، امّا نزاریه بعد از مستنصر به مستعلی پشت کرده و به امامت «نزار بن معد»؛ فرزند دیگر مستنصر قائل شدند. طبق نظر «عارف تامر»، فرقه مستعلیه معتقد است: امام قائم […]

ادامه مطلب

امامان مشترک، مستور و ظاهر فرقه اسماعیلیه

امامان مشترک اسماعیلیه مذهب اسماعیلى از روز اوّل، به سان دیگر مذاهب، داراى فرق مختلف نبود، ولى بعدها به سه فرقه اصلى تقسیم شد که عبارتند از: ۱٫ مستعلیه؛ ۲٫ نزاریه مؤمنیه؛ ۳٫ نزاریه قاسمیه (معروف به آغاخانیه). همه این سه فرقه، امامان یاد شده در زیر را، به امامت پذیرفته‌اند و آنان عبارتند از: […]

ادامه مطلب

سلسله امامان فرقه اسماعیلیه

اسماعیلیه، آغاز امامت را از هبوط حضرت آدم (علیه السلام) به زمین گرفته‌اند، نه از اسماعیل بن جعفر صادق (علیه السلام) و معتقدند که از آغاز خلقت تا به امروز، جریان امامت ادامه داشته است. آنان براى این سلسله، ادوار و اکوارى قائل شده‌اند که هر دور آن از یک امام مقیم، رسول ناطق و […]

ادامه مطلب