کپی شد

سببیت بدون تفویض

در عقاید اسلامی و در مکتب اهل بیت (علیهم السلام)، عقیده به تفویض امور به اسباب طبیعی، امری باطل است و هر سببی از اسباب عالم، صرفاً طریقی برای تحقق ارادۀ خداوند است و حتی افعال ارادی انسان هم در طول ارادۀ خداوند است و هیچ احدی در اعمال خود خارج از قدرت خداوند عمل نمی‌کند و در حقیقت هیچ مؤثری جز خداوند نیست و هرکس در هر مرتبه‌ای قائل به چنین قولی باشد بنابر معتقدات اسلامی مشرک محسوب می‌شود.

بنابراین افعال خداوند همگی از طریق اسباب انجام می‌پذیرد و در عین حال خود این اسباب در سبیّت مستقل نیستند و تحت اراده و قدرت الهی واقع شده‌اند. در این قاعدۀ کلی تفاوتی بین اسباب مادی مثل تأثیر آتش در سوزاندن و اسباب غیبی مثل سببیت فرشتگان در تدبیر عالم، هم‌چنین بین افعال اختیاری انسان و پدیده‌های خارج از حیطۀ اختیارات انسان وجود ندارد و منظور از توحید کامل، همین عقیده است نه ابطال قانون سببیت و علیت و اختیار و … .