کپی شد
معنای توبه
«توبه» در لغت به معنای رجوع و بازگشت از گناه است.[1] راغب آنرا رجوع از گناه به بهترین صورت معنا میکند.[2] توبه در اصطلاح عبارت است از: «رجوع از طبیعت به سوی روحانیت نفس بعد از آنکه به واسطۀ معاصی و کدورت نافرمانی، نور فطرت و روحانیت، محجوب به ظلمت و طبیعت شدهاست».[3]
صاحب جامع السعادات میگوید: توبه پاک کردن قلب از گناه و بازگشت از دوری به قرب و نزدیکی است.[4]
توبه در قرآن هم به معنای «رجوع انسان گناهکار»، و هم به معنای «توفیق توبهدادن از طرف خداوند به بندۀ معصیتکار» و هم به معنای «قبول و پذیرش توبه از جانب خداوند متعال»، آمدهاست.
در نتیجه، میتوان گفت: هر توبۀ انسان، محفوف و پیچیده شده در دو توبه الهی است؛ یکی توفیقدادن به بنده برای توبه، و دیگری پذیرفتن توبه بندگان است، و ممکن است هرسه توبه را به معنای لغوی برگشت داد؛ به این معنا که توبه از انسان، رجوع از گناه و بازگشت از معاصی است، و توبه اول از خداوند، رجوع به فضل و رحمتش به سوی بنده است و توبه دوم، رجوع به قبول آن از بنده است.[5]
در آیهای از قرآن این سه معنا کنار هم جمع شدهاست؛ آنجا که میفرماید: «ثُمَّ تابَ عَلَیهِم لِیَتُوبُوا إِنَّ اللهَ هُوَ التَوّابُ الرَّحِیمُ»؛[6] سپس خداوند به آنها برگشت (توفیق توبه داد) تا توبه و برگشت کنند. خداوند بسیار توبهپذیر مهربان است.
[1]. ابن منظور، لسان العرب، ج 1، ص 233، واژه «توب».
[2]. راغب اصفهانی، المفردات في غريب القرآن، ص 169، واژه «توب».
[3] امام خمینی، شرح چهل حدیث، ص 272، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ چهل و چهارم، 1386ش.
[4]. نراقی، محمد مهدی، جامع السعادات، ج 2، ص 234، قم، اسماعیلیان، 1368ش.
[5]. قرشی، سید علی اکبر، قاموس قرآن، ج ۱، ص ۲۸۷، واژه «توب».
[6]. توبه، 118.
فرم ثبت پیشنهادات و انتقادات
شما می توانید پیشنهادات و انتقادات خود را درباره این مدخل با ما درمیان بگذارید