کپی شد
حاضران در غدیر
در بین روایاتی که در آنها به جمعیت غدیر اشاره شد؛ به نظر میرسد روایت عیاشى از امام صادق (علیه السلام) که خارجشوندگان از مدینه را پنج هزار نفر دانسته، مدرک و سندى براى رسیدن به عدد نزدیک به واقع است، البته با ذکر این نکته که براى ما مشخص نیست پنج هزار نفر دیگر اهل کجا بودند؛ زیرا آمدن مکیها تا فاصلهی 180 کیلومترى، هیچ توجیهى ندارد. اهالى یمن نیز میبایست به سمت جنوب بروند. پس میتوان گفت که احتمال داده میشود که عدهاى از مناطق شمالى شبهجزیره و شاید اهالى جنوب عراق، پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله) را همراهى کردند. شواهدى که ما را در انتخاب روایت عیّاشى کمک میکند از این قرارند:
- منبع روایت: تفسیر عیاشى به عنوان منبعى کهن و پذیرفتهشده نزد شیعه است. نیز در مقایسه با منابع دیگر، مانند جامع الاخبار (قرن ششم)، الاحتجاج (قرن ششم)، مناقب آل ابیطالب (قرن ششم)، تذکرة الخواص (قرن ششم)، نهج الایمان (قرن هفتم) و سمط النجوم العوالى (قرن دوازدهم) از لحاظ زمانى مقدمتر است.
- تأیید روایت: ابن شهرآشوب و شیخ حرّ عاملى نیز همین روایت را نقل کردهاند.
- شأن نزول: عیاشى این روایت را ذیل آیه ابلاغ آورده که نزد شیعه کاملاً پذیرفته شدهاست.
- منطق شمارش: در این روایت، پنج هزار نفر از مدینه و پنج هزار نفر از مکه دانسته شدهاست. اگرچه دلیلى بر حضور مکیها نیست. اما از آنجا که خارجشوندگان از مدینه پنج هزار شمرده شدهاند؛ لذا میتواند سند و مدرکى براى ما باشد.
- جمعیت کل حجگزاران در مکه که چهل هزار نفر بودند. حال اگر حجگزاران اهالى مکه، یمن و طائف و قبایل مسلمان بادیهنشین را از این چهل هزار نفر کسر کنیم؛ چیزى حدود پنج هزار نفر براى مدینه و حدود پنج هزار نفر براى قبایل شمالى نجد و نیز قبایلى که حد فاصل مدینه تا جحفه بوده و احتمالاً پیامبر را همراهى کردهاند، عده قابل قبولى است.
فرم ثبت پیشنهادات و انتقادات
شما می توانید پیشنهادات و انتقادات خود را درباره این مدخل با ما درمیان بگذارید