دایره المعارف اسلام پدیا » دیدگاه فرقه بهائیت در باره امامت
منوی اصلی

دیدگاه فرقه بهائیت در باره امامت

تاریخ: ۰۸ تیر ۱۳۹۹ در باب: ادیان, ادیان, ادیان و مذاهب, فرق, فرقه بهائیت

نظریه‌پردازان فرقه بهائیت، در راستای توجیه عدم ختم نبوت به‌وسیله پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آٔله) و ادعای نبوت علی‌محمد باب، عقیده شیعیان به موضوع امامت (با این ویژگی که نباید صاحب شریعت باشد و تنها در راه ترویج و اجرای آیات قرآن و فرائض اسلامی بکوشد) را مانعی بزرگ بر سر راه ادعای پیامبری پیشوایان خود دیدند؛[۱] ازاین‌رو اعتقاد شیعیان به موضوع امامت (و امامی که صاحب شریعت نیست) را زیر سؤال برده و مدعی می‌شوند که در قرآن کریم، به کتاب الهی[۲] و پیامبر صاحب شریعت[۳] نیز «امام» اطلاق شده است. برای همین بهائیان از این گفته‌های خود این‌گونه نتیجه می‌گیرند: «در حالی‌که قرآن مجید پیامبر مستقل را امام خوانده، چگونه می‌گویند امام نمی‌تواند کتاب داشته باشد؟ پس معلوم می‌شود امام هم می‌تواند کتاب داشته باشد و تشریع شریعت جدید نماید؛ زیرا لفظ «امام» به پیامبران نیز اطلاق گردید».[۴]

در پاسخ به این ادعای مبلّغان بهائی باید گفت:

اولاً: هرچند لفظ «امام» کاربردهای گوناگونی داشته و منحصر به دوازده امام شیعیان نیست، ولی اهل‌بیت (علیهم السلام) جانشینان واقعی پیامبر اسلام هستند و تمام مسئولیت‌های انبیاء را بر عهده دارند، با این تفاوت که بر آن‌ها وحی نمی‌شود و شریعت جدیدی نمی‌آورند؛[۵] لذا در حقیقت معصومان (علیهم السلام)، بزرگ‌ترین پاسداران حریم اسلام و کامل‌ترین پیشوایان و رهبران جامعه هستند و چون جنبه نبوت از ایشان نفی گردیده، لفظ امام در فرهنگ شیعه، در مورد ایشان به کار رفته است.

ثانیاً: این استدلال بهائیان از ریشه با خدشه مواجه است؛ چرا که بر اساس آیه ۴۰ سوره احزاب، سلسله ارسال پیامبران و شرایع پایان پذیرفته است: «مَا کَانَ مُحَمَّدٌ أَبَا أَحَدٍ مِنْ رِجَالِکُمْ وَلَٰکِنْ رَسُولَ اللَّهِ وَخَاتَمَ النَّبِیِّینَ …»؛ «محمّد (صلّی الله علیه و آله) پدر هیچ‌یک از مردان شما نبوده و نیست، ولی فرستاده خدا، ختم‌کننده و آخرین پیامبران است …». از سویی دیگر نیز اجماع مسلمانان بر این امر و احادیث بسیاری که از طریق معصومان (علیهم السلام) مبنی بر خاتمیت پیامبر گرامی اسلام به دست ما رسیده، دیگر مجالی برای آمدن شریعتی جدید باقی نمی‌گذارد تا عده‌ای بخواهند معانی مختلف امام را مطرح کرده و از آن، نتیجه‌ای خلاف واقع بگیرند.[۶]

از طرف دیگر بر اساس قرآنی که بهائیان نیز بدان استناد می‌کنند، پیامبر گرامی اسلام، پایان دهنده شریعت‌ها است و خداوند دین اسلام را به عنوان دین جاودانه بشر برگزیده است: «… الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دِینَکُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتِی وَرَضِیتُ لَکُمُ الْإِسْلَامَ دِینًا»؛ «امروز، دین شما را کامل کردم و نعمت خود را بر شما تمام نمودم و اسلام را به‌عنوان آیین (جاودان) شما پذیرفتم».[۷] بر همین اساس حضرت محمّد (صلّی الله علیه و آله) فرمود: «… أیُّها النَّاس إنَّهُ لا نَبیَّ بَعدی و لا سُنَّهَ بَعدَ سُنَّتی فَمَن إدَعی ذلِکَ فَاقتُلُوهُ وَ مَن تَبعَهُ فَإنَّهُ فِی النَّار وَ مَنِ اتَّبَعَهُ فَإِنَّهُ فِی النَّارِ  …»؛ «مردم بدانید که پس از من پیامبری نخواهد آمد و بعد از سنّت، شریعت و احکام دین من، سنت و شریعت دیگری نخواهد بود. هرکس پس از من ادعای پیامبری کند، ادعا و بدعت او در آتش خواهد بود (مردم را به سوی جهنم دعوت می‌کند)، در این صورت او را بُکُشید و نگذارید مردم را گمراه کند و نیز بدانید که هرکس از چنین مدعیانی پیروی کند، اهل آتش و جهنم خواهد بود»؛[۸]

بنابراین هرچند لفظ امام در معانی دیگر نیز به کار رفته، اما قراین بسیاری بر تعیین جایگاه امامان شیعه به عنوان حافظان دین مبین اسلام و نه ناسخ آن، وجود دارد؛ هم‌چنان که هیچ سندی بر ادعای پیامبری امامان شیعه (علیهم السلام) وجود ندارد.[۹]

[۱]. روحی روشنی، خاتمیت، ص ۲۹٫

[۲]. هود، ۱۷٫

[۳]. بقره، ۱۲۴٫

[۴]. خاتمیت، ص ۳۲٫

[۵]. سبحانی، جعفر، محاضرات فی الإلهیات، ترجمه: گلپایگانی، علی ربانی، ص ۳۵۸٫

[۶]. جهت مطالعه بیشتر، ر. ک. مقاله: خاتمیت در قرآن و حدیث؛ سایت ویکی فقه.

[۷]. مائده، ۳٫

[۸]. صدوق، محمد بن علی، من لا یحضره الفقیه، ج ۴، ص ۱۶۳٫

[۹]. برگرفته از پایگاه جامع فرق، ادیان و مذاهب.




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


+ 8 = 9