دایره المعارف اسلام پدیا » بنیان‌گذار فرقه بهائیت
منوی اصلی

بنیان‌گذار فرقه بهائیت

تاریخ: ۲۷ خرداد ۱۳۹۹ در باب: ادیان, ادیان, ادیان و مذاهب, فرق, فرقه بهائیت

بنیان‌گذار فرقه بهائیت، میرزا حسین‌علی نوری معروف به بهاءاللّه است. پدرش، میرزاعباس نوری معروف به میرزابزرگ، از منشیان عهد محمدشاه قاجار و مورد توجه خاص قائم مقام فراهانی بود که بعد از قتل قائم مقام از مناصب خود برکنار و به نور رفت. خاندان او از دهکدۀ‏ کوهستانى کوچکى به نام «تاکر» از نور مازندران مى‏باشند. میرزاحسین‌علی در ۱۲۳۳ ق در تهران به دنیا آمد و مانند برادرانش آموزش‌های مقدماتی ادب فارسی و عربی را زیر نظر پدر و معلمان و مربیان گذراند. او بعد از تحصیلات مقدّماتى مانند پدرش که در دستگاه «امام وردى میرزا» از قاجاریه، سمت منشى‌گرى داشت و به خدمت دیوان درآمد و چون شوهر خواهرش هم منشى کنسول روس بود، با ساز و کارهاى ایجاد ارتباط با سفارت‌خانه‏ها هم آشنایى پیدا کرد. [۱]

با ظهور و غوغاى ادعای بابیت سیدعلی‌محمد شیرازی (باب)، او که در جمادی الاولی ۱۲۶۰ قمری، جوانی ۲۸ ساله و ساکن تهران بود همراه برادر ناتنى‏اش (یحیى صبح ازل) و تنى چند از خاندانش در پی تبلیغ نخستین پیرو باب، ملاّ حسین بشرویه‌ای معروف به «باب الباب»، در شمار نخستین گروندگان به باب درآمده و به باب پیوستند. پس از آن‌که باب به دستور میرزاتقى‌خان امیر کبیر در تبریز اعدام شد، یحیى صبح ازل که ۱۳ سال از برادرش کوچک‌تر بود به جانشینى باب برگزیده شد، البته میرزا حسین‌على هم طبق مصالحى تسلیم وى گردید، اما پس از مدتى از اطاعتش سرپیچى نمود.[۲] میرزا نخست ادعاى «مهدویت» کرد و مدعى شد که او همان کسى است که باب وعدۀ‏ ظهورش را داده است.[۳] او با گذشت زمان بر ادعاهای خود مى‏افزود. از ادعاى «رسالت و شارعیت» گرفته تا ادعاى «حلول خدا در او» با تجسد و تجسم خداوند و دعواى «انا الهیکل الاعلى»، که در جای خود به برخى از آن‌ها اشاره خواهد شد.[۴]

[۱]. نورى، یحیى، خاتمیت پیامبر اسلام، ص ۶۲ – ۶۳٫

[۲]. دانشنامۀ جهان اسلام، مقالۀ صدرى، محمود، ج ۴، ص ۷۳۴،.

[۳] از جمله تعلیمات باب که مورد سوء استفاده میرزا حسین‌على قرار گرفت، بشارت به ظهور موعودى بود با عنوان «من یظهره اللَّه»؛ یعنى کسى که خدایش او را آشکار خواهد نمود. دانشنامۀ جهان اسلام، ج ۴، ص ۷۴۳٫

[۴]. دانشنامه جهان اسلام.




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


8 + 1 =