دایره المعارف اسلام پدیا » اسم و لقب مشهور فاطمه ام البنین
منوی اصلی

اسم و لقب مشهور فاطمه ام البنین

تاریخ: ۲۲ مرداد ۱۳۹۸ در باب: بزرگان, سیره

در میان عرب‌ها، کنیه همانند نام خانوادگی امروزی اهمیت داشته و دارد. زنان نیز مانند مردان، کنیه‌هایی داشتند که گاه دامنه شهرت آن، از کنیه مردان فراتر می‌رفت؛ آن‌چنان که فرزندان را به کنیه مادرشان می‌خواندند. ام البنین نیز به عنوان کنیه فاطمه بنت حزام انتخاب شد، اما چرا این کنیه برای ایشان برگزیده شد؟

در میان عرب آن زمان، چه در عصر جاهلیت و چه در زمان اسلام، رسم بود که هرگاه زنی سه پسر یا بیش‌تر به‌دنیا می‌آورد، او را به این کنیه می خواندند. چون ام‌البنین چهار فرزند پسر داشت، او را ام البنین نامیدند. البته عرب ها رسم دیگری نیز داشتند که در آغاز تولد نوزاد، وی را به کنیه‌ای نیکو می‌نامیدند و در واقع، تفأّل به خیر می زدند. چنان‌چه به زنان دیگری، کنیه ام‌الخیر یا ام‌الکرام داده‌اند. پس چون داشتن فرزندان و پسران بیش‌تر، مایه افتخار بوده است، به نظر می آید حضرت ام البنین از کودکی به این کنیه نامیده شده باشد. امروزه هرگاه نام ام البنین برده می شود، فاطمه ام‌البنین مادر عباس بن علی (علیه‌السلام) در ذهن‌ها مجسم می‌شود؛ یعنی کنیه ایشان در واقع جایگزین نام وی شده است.[۱]

به هر حال، نام آن‌حضرت؛ فاطمه و کنیه‌اش ام‌البنین است.[۲]

در گزارش دیگری چنین آمده است: هنگامی‌که ام‌البنین پای در خانه امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) گذاشت، پس از چندی به مولا پیشنهاد داد که به جای فاطمه، که اسم اصلی وی بوده، او را ام البنین صدا زند، تا مبادا فرزندان حضرت فاطمه (سلام الله علیها) از ذکر نام او توسط علی (علیه السلام)، به یاد مادر خویش، افتاده، در نتیجه رنج بی مادری، آنها را آزار دهد.[۳]

[۱]. خطیب، مهدی سویج، ام البنین سیده نساء‌العرب، ص ۱۲٫

[۲].  سایت آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی (علیه السلام).

[۳]. ربانی خلخالی، علی، چهره درخشان قمر بنی هاشم ابوالفضل العباس (علیه‌السلام)، ج ۱، ص ۵۸ به نقل از تنقیح المقال، ج ۲، ص ۱۲۸٫




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


+ 7 = 15