دایره المعارف اسلام پدیا » نام گذارى قم
منوی اصلی

نام گذارى قم

تاریخ: ۲۰ اسفند ۱۳۹۷ در باب: جغرافیای قم, عمومی

در وجه نامگذاری قم مواردی را بیان کردند که از میان آن به برخی اشاره می کنیم.

الف. از حضرت صادق (علیه السلام) از پدران بزرگوارش از رسول خدا (صلى الله علیه وآله ) روایت شده است که فرمود: در شب معراج که به سوى آسمان مى رفتم، جبرئیل مرا بر کتف راستش نشانده بود، در زمین جبل بقعه اى دیدم از مشک خوشبوتر و از زعفران خوش­رنگ‌تر، ناگاه دیدم پیرمردى کلاه درازى بر سر دارد؛ به جبرئیل گفتم این بقعه چیست؟ گفت: جایگاه شیعیان تو و شیعیان وصى تو على (علیه السلام) است. گفتم: این پیرمرد کیست؟ گفت: شیطان است. گفتم: از ایشان چه مى خواهد؟ گفت: مى‌خواهد آنان را از دوستى و ولایت امیر المؤمنین (علیه السلام) باز دارد و به نافرمانى خدا و گناه دعوتشان کند، گفتم: اى جبرئیل ما را به آن مکان ببر. با حرکتى سریع‌تر از برق ما را به آن­جا رسانید. گفتم: یا ملعون، قم! یعنى اى ملعون برخیز و برو، در اموال و اولاد و زنان دشمنان ایشان شرکت کن؛ زیرا به راستى تو را بر شیعیان من و شیعیان على سلطنتى نیست؛ از این رو آن مکان قم نامیده شد.[۱]

ب. بعضى قمقمه را معرب کمکم دانسته اند و گلاب پاش را نیز نوعى از قمقمه وصف کرده اند و جمع آن را قماقم نامیده اند؛ با این تفاوت که وقتى در آن نواحى علف زار و سبزه زار زیاد مى شد، چوپانان براى چرانیدن گوسفندان خود، بر گرد علف‌زارها خیمه مى زدند و خانه هایى را بنا مى کردند و خانه هاى ایشان را در فارسى، کومه نامیدند و به مرور زمان، کومه تبدیل به کم شد؛ پس آن را معرب گردانیده و قم نامیدند.[۲]

ج. شهر قم را بدین علت قم نامیدند که محل جمع شدن آب‌ها، آب تیمره[۳] و انار بوده است که چون آب در آن جا جمع مى شد و آن را هیچ منفذ و رهگذرى نبوده، در اطراف آن علف و گیاهان و نباتات فراوان مى روید و در عرب، جمع شدن آب را قم می­گویند.[۴]

 [۱]. صحفی، سید مهدی، زندگانى حضرت معصومه (سلام الله علیها)، ص ۲۳٫

[۲]. حسن بن محمد، تاریخ قم، ص ۲۲، توس، تهران، ۱۳۶۱ ش.

[۳]. تیمره را دیمره هم گفته می شود که ظاهرا از رودهاى آن زمان بوده است.

[۴]. حسن بن محمد، تاریخ قم، ص ۲۲٫




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


4 + 1 =