دایره المعارف اسلام پدیا » دلايل توجه سادات و امام­زادگان به قم
منوی اصلی

دلایل توجه سادات و امام­زادگان به قم

تاریخ: ۲۵ اسفند ۱۳۹۷ در باب: جغرافیای قم, عمومی

بسیارى از سادات، داستان هجرت عرب اشعرى از کوفه و توطن آن ها را در ناحیه قم، و نیز وضع زندگانى، استقلال، جاه و جلال و عظمتشان را در این شهر شنیده بودند و این یکى از عواملى بود که آنان را مصمم ساخت در این شهر اقامت گزینند.

توجه و عنایت زیاد وزیر آن زمان، اسماعیل بن عباد، نسبت به مردم شهر قم و بر آوردن حوائج و خواسته هاى آنان، مانند: احداث نهرهاى زیاد در داخل و خارج شهر و وقف کتاب هاى بسیارى براى طلاب و صاحبان علم، یکى دیگر از دلایل سکونت سادات در این شهر بوده است .

ارادت و توجه زیاد مردم قم – که عموماً خود شیعه اثنى عشرى و از صحابه ائمه اطهار (علیهم السلام) بودند – نسبت به سادات مهاجر و تعظیم و تکریم و فراهم آوردن وسایل رفاه و آسایش آن ها، از دیگر دلایل توجه سادات به این شهر بوده است .

از آن جا که ائمه اطهار (علیهم السلام) از شهر قم به عنوان آشیانه آل محمد و مأواى فاطمیان و جایگاه شیعه ایشان یاد کرده اند و نیز در روایتى اهل قم از انصار و یاوران اهل بیت خوانده شده اند، طبیعى است که در زمان آل عباس – که اولاد حضرت على (علیه السلام ) در شکنجه و فشار قرار مى گرفتند – این شهر یکى از پناهگاه هاى اصلى علویان واقع شود؛ از این رو، عده زیادى از آل على (علیه السلام ) به این شهر روى آورده و سکونت گزیدند. بعد از دفن حضرت فاطمه معصومه (علیهاالسلام) توجه علویان و سادات، نسبت به قم افزایش یافت و در فاصله کوتاهى عده بسیارى از فرزندان امام حسن و امام حسین و امام موسى بن جعفر و امام على بن موسى الرضا (علیهم السلام ) و از فرزندان محمد حنیفه و زید بن على بن الحسین و اسماعیل (فرزند امام صادق (علیه السلام ) از اطراف به قم روى آوردند.

امروز کثرت سادات در قم محسوس و مشهود است، به طورى که چند محله به نام علویان و سادات وجود دارد که بیشتر ساکنان آن ها سید هستند؛ مانند محله سیدان، محله موسویان و محله موسى بن مبرقع و نیز خاندان هاى سادات زیادى همانند: خاندان چاووشى، حسینى، علوى، طباطبایى، موسوى، لاجوردى و… در قم وجود دارند که مورد احترام مردم هستند.

هم چنین سادات، به ویژه سادات علوى در قرون دوم و سوم، از طرف خلفایى همچون منصور دوانیقى و متوکل، در دشمنى با اهلبیت ‍ (علیه السلام ) افراط مى کردند. آل على هم از فرصتى براى مبارزه با آل عباس استفاده مى‌کردند و با مخالفان و دشمنان آل عباس هم دست مى شدند و چون شکست مى خوردند به دنبال پناهگاهى مى گشتند و این پناهگاه در درجه اول، دیلم و قم بود. هم چنین قم براى آل على، محل امنى بود و هیچ خطرى در این جا آنان را تهدید نمى کرد در صورتى که در نواحى دیگر، گاهى خطراتى براى ایشان به وجود مى آمد تا آن جا که خونشان ریخته مى شد.

البته گذشته از قم، علویان به مازندران و دیلم و نواحى دیگر مى رفتند چرا که امروزه در هر گوشه اى از کشور ایران، قبورى از آل على با بقعه و گنبد و موقوفات فراوان وجود دارد، ولى عنایت علویان به قم، با توجه به دلایل فوق بیشتر بوده است .

در استان و شهر مقدس قم، تعداد زیادى از امام­زادگان وجود دارند که به علل مختلف به این شهر مهاجرت نموده اند. عده اى از آنان به دست مخالفان و دشمنان اسلام به شهادت رسیده اند و عده‌اى هم به مرگ طبیعى از دنیا رفته اند.[۱]

[۱] . برگرفته از سایت غدیر




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


6 + = 13