دایره المعارف اسلام پدیا » آثار اعتقاد به بداء
منوی اصلی

آثار اعتقاد به بداء

تاریخ: ۰۴ اسفند ۱۳۹۷ در باب: کلام

عالمان شیعه برای اعتقاد به بداء آثاری اعتقادی و عملی ذکر کرده‌اند. بنابر آنچه در منابع آمده مهم‌ترین اثر اعتقاد به بَداء، اثبات قدرت مطلق خداوند است. همچنین با اعتقاد به بَداء، تفاوت‌های بین علم خالق و مخلوق – حتی انبیا و اوصیا – ظاهر می‌شود؛ چرا که احتمال وقوع بَداء از طرف خداوند، در آن چه پیامبر و ائمه (علیهم السلام) به آن علم دارد، وجود دارد. از بعد انسان‌شناسی نیز اعتقاد به بَداء موجب نفی جبرگرایی و ایجاد روحیه تلاش می‌شود؛ چرا که اعتقاد به تغییرپذیری سرنوشت، انسان را به سوی خدا متوجه کرده و وی را به استجابت دعا امیدوار و از ارتکاب گناه باز می‌دارد.[۱]

اگر کسى معتقد شود که، برخى از انسان‌ها که در زمره نیک‏بختان قرار گرفته‏اند هرگز حالشان عوض نگردد و هیچ‏گاه در ردیف بدبختان قرار نمى‏گیرند و برخى از انسان‌ها که در زمره بدبختان قرار گرفته‏اند هرگز حالشان عوض نشده و در ردیف نیک‏بختان درنمى‏آیند و قلم از تغییر سرنوشت انسان‌ها خشکیده و بازمانده است؛ یقینا گناهکار از گناه خویش توبه نمى‏کند که هیچ، بلکه به کار خود ادامه مى‏دهد؛ زیرا مى‏پندارد که شقاوت و بدبختى سرنوشت حتمى او است و امکان تغییر در آن نیست! از طرف دیگر، شیطان بنده نیکوکار را وسوسه مى‏کند که، تو از نیک‏بختانى و در زمره اشقیاى بدبخت نخواهى رفت و همین وسوسه کافى است که او را به سستى در عبادت و اطاعت کشاند و با او آن کند که نباید.

برخى از مسلمانان که معانى آیات و روایات وارد شده درباره «مشیّت» را به وضوح و کمال در نیافته، به دو گروه تقسیم شده‏اند: گروهى چنین پنداشته‏اند که، «انسان بر آنچه مى‏کند، مجبور است» و گروه دیگر معتقد شده‏اند: همه کارها به انسان تفویض و واگذار شده است.[۲]

 [۱]. خویی، سید ابو القاسم، البیان فى تفسیر القرآن، ص ۳۹۱ و ۳۹۲.

[۲]. عسکری، سید مرتضی، عقاید اسلام در قرآن کریم، ترجمه: کرمی، محمد جواد، ج ‏۲، ص ۵۱۵ و ۵۱۶٫




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


+ 2 = 7