دایره المعارف اسلام پدیا » سال‌های پایانی حیات امام علی (علیه السلام)
منوی اصلی

سال‌های پایانی حیات امام علی (علیه السلام)

تاریخ: ۰۵ دی ۱۳۹۷ در باب: امام علی(ع), بزرگان, تاریخ, تاریخ اسلام, تاریخ بزرگان, تاریخ شخصیت ها, حکومت, سیره, معصومین

سال‌های پایانی حیات با برکت و شریف امیرالمؤمنین (علیه السلام) برابر است با دوران خلافت ظاهری آن حضرت که بنا بر نقل یعقوبی چهار سال و ده ماه[۱] به طول انجامید. بعد از قتل عثمان، مردم در ذی الحجه سال ۳۵ و در مسجد رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با آن حضرت به عنوان خلیفه بیعت کردند.[۲]

امام علی (علیه السلام) در مدت کوتاه حکومت خود با سه نبرد سخت و سهمگین روبرو شد که در تاریخ اسلام از جهاتى بى سابقه است:

در نبرد نخست، طرف مقابل، پیمان شکنانى؛ مانند طلحه وزبیر بودند که حیثیت عایشه را، که حیثیت رسول اکرم (صلى الله علیه وآله) بود، به بازى گرفته و همراه وی، نبرد خونینى به راه انداختند و سرانجام سرکوب شدند.

در نبرد دوّم، طرف مخالف، معاویه فرزند ابوسفیان بود که انتقام و خون‌خواهى عثمان را دستاویز قرار داد و با یاغی‌گرى به مخالفت با حکومت مرکزى و امام منصوص و برگزیده از طرف خدا و برگزیده مهاجران و انصار برخاست و از جاده حق و عدالت منحرف شد.

در نبرد سوّم، طرف جنگ، یاران دیرینه امام (علیه السلام) بودند که از کثرت عبادت، پیشانی‌هایشان پینه بسته بود و آهنگ تلاوت قرآن آنان در همه جا مى پیچید، ولی جهل و حماقت و گمراهی شان آنها را به رویارویی با امامشان کشاند.

این گروه‌هاى سه گانه در تاریخ اسلام به نام‌هاى «ناکثین» (پیمان شکنان)، «قاسطین» (ستمگران و متجاوزان از خطّ حق) و «مارقین» (گمراهان و از دین بیرون رفتگان) معروف شده‌اند. سابقه این نام‌گذارى مربوط به عصر پیامبر گرامى (صلى الله علیه وآله و سلم) است. آن حضرت خود از این سه گروه چنین توصیفى کرده و به امام على (علیه السلام) و دیگران یاد آور شده بود که على (علیه السلام) با این سه گروه نبرد خواهد کرد. این سخن پیامبر (صلى الله علیه و آله) یکى از مَلاحم و خبرهاى غیبى او است که محدّثان اسلامى در کتاب‌هاى حدیث به مناسبت‌هاى مختلف از آن یاد کرده اند[۳] که به عنوان نمونه، یکى از آنها را یادآور مى شویم:

امام على (علیه السلام) از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نقل می کند که فرمود: «در آینده ای نزدیک تو با سه گروه؛ ناکثین، قاسطین و مارقین، جنگ خواهی کرد، به تعداد هر نفر از ایشان که با تو نبرد مى‏کنند، صد هزار از پیروان خود را در قیامت شفاعت خواهى کرد …».[۴]

[۱]. یعقوبى، احمد بن أبى یعقوب، تاریخ الیعقوبى، ج ۲، ص  ۲۱۳٫

[۲]. ابن طولون حنفی، شمس الدین محمد بن علی، الأئمه الاثنا عشر، محقق: المنجد، صلاح الدین، ص ۵۶٫

[۳]. سبحانى‏، جعفر، فروغ ولایت (تاریخ تحلیلى زندگانى امیرمؤمنان على علیه ‌السلام)، ص ۶۸۶ و ۶۸۷٫

[۴]. صدوق، محمد بن على، الخصال‏، محقق/ مصحح: غفارى، على اکبر، ج ۲، ص ۵۷۳ و ۵۷۴.




کلیدواژه ها: , , , ,



ثبت نظر


+ 3 = 12