دایره المعارف اسلام پدیا » ایثار امام علی (علیه السلام) در شعب ابی‌طالب
منوی اصلی

ایثار امام علی (علیه السلام) در شعب ابی‌طالب

تاریخ: ۱۱ آذر ۱۳۹۷ در باب: امام علی(ع), بزرگان, تاریخ, تاریخ اسلام, تاریخ بزرگان, تاریخ شخصیت ها, سیره, معصومین

در اواخر سال ششم هجری سران قریش از نفوذ و پیشرفت حیرت‌انگیز آیین یکتاپرستانه اسلام سخت ناراحت بودند و در فکر چاره و راه‌حلی بودند. اسلام‌آوردنِ افرادی؛ مانند حمزه، جعفر و تمایل جوانان قریش و آزادی عملی که در کشور حبشه نصیب مسلمانان شده بود، بر حیرت و سرگردانی سران قریش افزوده بود و از این که از نقشه‌های خود بهره‌ای نمی‌بردند، سخت متأثر بودند؛ از این رو به فکر نقشۀ دیگری افتادند و خواستند با محاصرۀ اقتصادی از نفوذ و گسترش اسلام بکاهند و پایه‌گذار و هواداران آن را در میان این حصار خفه سازند. به همین جهت در شب اول محرم سال هفتم بعثت، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به همراه بنی‌هاشم و بنی عبدالمطلب غیر از ابولهب و فرزندانش، در مکانی به نام شعب ابی طالب (علیه السلام) در محاصره اقتصادی سایر خاندان‌های قریش قرار گرفتند و آن دوران را که سه سال به طول انجامید با مشقت و رنج فراوان سپری کردند.[۱]

از اتفاقات مهم این دوران آن بود که ابوطالب (علیه السلام)، حضرت علی (علیه السلام) را که در سنین نوجوانی بود، شب‌ها در بستر پیامبر (صلی الله علیه و آله) می خواباند تا آن حضرت از آسیب حمله و شبیخون کفار و مشرکان محفوظ بماند.[۲]

ابن ابى الحدید می گوید: در «امالى» ابو جعفر محمد بن حبیب خوانده ام که ابو طالب در برخی از دیدارهایش با پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله)، گریان مى‏شد و مى‏گفت: هرگاه او را مى‏بینم به یاد برادرم عبداللّه مى‏افتم. او (ابو طالب) با عبد اللّه از یک پدر و مادر بودند. ابو جعفر مى‏افزاید: ابوطالب همانند عبدالمطلب، نسبت به پیامبر (صلی الله علیه و آله) خیلی محبت و مهربانی داشت. وی غالبا ترس جان پیامبر (صلی الله علیه و آله) را داشت؛ براى همین (در ایام محاصره در شعب) او را از رختخوابش بلند مى‏کرد و فرزندش على را به جاى وى مى‏خوابانید. على (علیه السلام) شبى به پدرش گفت: پدر مى‏دانم که (بالاخره در این راه) کشته خواهم شد. پدر وی را به صبر و شکیبایی فراخواند و ابیاتی را در این باره به زبان آورد. امام علی (علیه السلام) نیز در پاسخ ابیاتی را فرمود که مضمون آنها این است:

آیا مرا به شکیبایى در یارى «محمد» فرا مى‏خوانى؟ سوگند به خدا، آن چه گفتم از روى بى‏طاقتى و ناشکیبایى نبود، ولى من بسیار دوست داشتم که تو یاریم را ناظر باشى و بدانى که من همواره از تو فرمان مى‏برم. من براى رضاى خدا در یارى «محمد» این پیام‏آور هدایت و ستوده مَرد، در کودکى و بزرگى کوشش خواهم کرد.[۳]

ابن شهر آشوب می نویسد: فدا شدن و ایثار، عادت امیرالمؤمنین (علیه السلام) در شعب بود. اگر ابوبکر در غار (ثور)، سه شب ماند، علی (علیه السلام) سه سال و به روایتی چهار سال در شعب، در بستر پیامبر (صلی الله علیه و آله) خوابید.[۴]

[۱]. کاتب واقدى، محمد بن سعد، الطبقات الکبری، محقق: عطا، عبدالقادر محمد، ج ‏۱، ص ۱۶۳٫

[۲]. امین عاملى، سید محسن، أعیان الشیعه، ج ‏۱، ص ۳۳۰٫

[۳]. ابن ابى الحدید، عبدالحمید بن هبهالله‏، شرح نهج البلاغه، محقق / مصحح: ابراهیم، محمد ابوالفضل، ج ۱۴، ص ۶۴٫

[۴]. ابن شهر آشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی طالب، ج ‏۲، ص ۶۰٫




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


2 + = 10