دایره المعارف اسلام پدیا » امام علی (علیه السلام) و کمک به پیامبر (صلی الله علیه و آله) در امر رسالت‏
منوی اصلی

امام علی (علیه السلام) و کمک به پیامبر (صلی الله علیه و آله) در امر رسالت‏

تاریخ: ۱۰ آذر ۱۳۹۷ در باب: امام علی(ع), بزرگان, تاریخ, تاریخ اسلام, تاریخ بزرگان, تاریخ شخصیت ها, سیره, معصومین, پیامبر (ص)

یکی از اقدامات امیرالمؤمنین (علیه السلام) در سنین نوجوانی، کمک به پیامبر (صلی الله علیه و آله) در امر رسالت بود. محدث اربلی از قاسم بن ابى‌سعید، روایتی نقل می‌کند که بخشی از آن، مربوط به سنین نوجوانی امام علی (علیه السلام) است:

«روزی فاطمه زهرا (سلام الله علیها) نزد پیامبر (صلی الله علیه و آله) آمد و ضعف حال خود را اظهار کرد. آن حضرت فرمود: آیا نمى‏دانى منزلت على (علیه السلام) نزد من چه مقدار است؟ او أمر (رسالت) مرا در دوازده سالگى کفایت نمود، و …».[۱]

بعضی از اقدامات آن حضرت درباره کمک به امر رسالت رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم) عبارتند از:

  1. اعلام آمادگی برای وصایت و جانشینی پیامبر (صلی الله علیه و آله) در جریان انذار خویشاوندان، در حدیث معروف به «یوم الدار»

شیخ مفید می نویسد: حدیث الدار که همه ناقدان آثار بر صحت آن اتفاق نظر دارند، چنین‏ است: رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرزندان عبدالمطلب را که حدود چهل مرد بودند، در خانه ابوطالب (علیه السلام) گرد آورد و دستور داد غذایى که عبارت بوده از یک ران گوسفند، یک پیمانه گندم و چهار پیمانه شیر براى آنان مهیا شود. با آن که در میان آنها کسى بود که در یک نشست، یک گوسفند می خورد و نوزده جام شراب مى‏آشامید.

حضرت خواست با این غذاى اندک و نوشیدنی مختصر، معجزه‌ای نشان داده و به آنها بفهماند که او می تواند با این مقدار غذاى مختصر که خوراک یک‌نفر آنها هم نیست، عده‏اى را کاملا سیر کند. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) دستور داد غذا را نزد آنان آورده تا میل نمایند. همه از آن مقدار کم استفاده کردند تا حدی که کاملا سیر شدند و چیزى از آن کاسته نشد. این عمل آنان را مبهوت ساخته و به وسیله این معجزه و برهان الهی، نشانه نبوت او و علامت راستى و صداقت وی بر آنان روشن شد.

وقتی مهمان‌ها از خوردن غذا و شیر فارغ شدند، آن حضرت فرمود: فرزندان عبدالمطلب! خداى متعال مرا به سوى همه انسان‌ها و به طور ویژه به سوى شما مبعوث داشته و فرموده: «وَ أَنْذِرْ عَشِیرَتَک الْأَقْرَبِینَ»؛[۲] «نخست نزدیکان‏ خود را (از مخالفت با حق‌تعالی) بترسان». اینک حسب الامر، شما را به گفتن دو کلمه که بر زبان آسان و در میزان روز رستاخیز شما را گران‌بار می سازد و بدین وسیله بر عرب و عجم چیره شده و همه مردم را تحت فرمان خود قرار می دهید و وارد بهشت شده و از عذاب خدا رهایى می یابید، امر می کنم. آن دو کلمه؛ شهادت به «وحدانیت خدا» و «رسالت من» است. اینک کسى که مرا اجابت کرده، به دین و آئین من گرویده و به خواسته من قیام نماید، برادر، وصى، جانشین و وزیر من  و کارهاى پس از من به عهده او است، ولی متأسفانه کسى پاسخ نداده و اجابت نکرد.

على (علیه السلام) می‌فرماید: من که در آن روز از همه کوچک‌تر، و لاغراندام‏تر بودم، از جاى برخاستم عرض‌کردم: من در این راه پشت و مددکار شما هستم. فرمود بنشین. بار دیگر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) همان سخن را تکرار کرد، کسى پاسخ نداد. این بار هم من پیش‌قدم شدم، باز پیغمبر (صلی الله علیه و آله) نپذیرفت و بار سوم سخن را اعاده کرد. باز هم کسى اجابت نکرد، من از جاى برخاسته، براى سومین بار فرموده آن جناب را پاسخ دادم، فرمود: بنشین که تو برادر، وصى، وزیر و جانشین پس از من هستى.

در این هنگام مهمانان از جاى برخاسته به ابو طالب تبریک گفته و اضافه نمودند: هرگاه به دین فرزند برادرت درآیى، بدان که او پسرت را امیر تو قرار داده است.[۳]

  1. کتابت وحی و عهد‌نامه‌های رسول خدا (صلی الله علیه و آله)

روایات متعددی نقل شده است که امیرالمؤمنین علی (علیه السلام)، وحی نازل شده بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) را می نوشت. امام‌ علی (علیه‌السلام) می‌فرماید: «هیچ آیه‌ای بر رسول خدا (صلی ‌الله ‌علیه ‌و آله) فرود نیامد، جز آن‌ که آن‌ را بر من خوانده و املا نمود و من به خط خود می‌نوشتم».[۴]

آن حضرت وحی و سوره های قرآن را نوشت و اول کسی بود که قرآن کریم را نقطه‌گذاری نمود. لازم به ذکر است که آن حضرت، نوشتن را در سنین کودکی فرا گرفته بود.[۵]

امام علی (علیه السلام) علاوه بر وحی، عهدنامه‌ها و صلح‌نامه‌های رسول خدا را نیز می نگاشت. ایشان برای اهل نجران و غیر آنها آن‌چه را که پیامبر (صلی الله علیه و آله) برای آنها ثبت فرموده بود، نوشت. وقتی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) با اهل حدیبیه مصالحه فرمود، امام علی (علیه السلام) در صلح نامه نوشت: «محمّد رسول اللّه». مشرکان گفتند این عبارت را ننویس؛ زیرا اگر او را به رسول بودن قبول داشتیم که با وی نمی‌جنگیدیم. پیامبر (صلی الله علیه و آله) به علی (علیه السلام) فرمود: این جمله را پاک کن. امیرالمؤمنین (علیه السلام) عرض کرد: دستم به کار نمی رود که نام مبارک نبی خدا (واژه نبوت) را پاک کنم. پس رسول خدا (صلی الله علیه و آله) خود با دستش آن را پاک کرد… .[۶]

[۱]. فتال نیشابورى، محمد بن حسن‏، روضه الواعظین و بصیره المتعظین، ج ‏۱، ص ۲۷۷؛ اربلى، على بن عیسى‏، کشف الغمه فی معرفه الأئمه،ج ‏۱، ص ۳۸۵؛ شامى، یوسف بن حاتم، الدر النظیم فی مناقب الأئمه اللهامیم‏، ص ۲۴۱٫

[۲]. شعراء، ۲۱۴٫

[۳]. مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفه حجج الله على العباد، ج ۱، ص ۴۹ و ۵۰٫

[۴]. کلینى، محمد بن یعقوب، الکافی‏، محقق و مصحح: غفارى، على‌اکبر/ آخوندى، محمد، ج ۱، ص ۶۴٫

[۵]. شریف قَرشى، باقر، موسوعه الإمام أمیر المؤمنین على بن أبى طالب (علیه السلام)، ج ‏۱، ص ۸۷ و ۸۸٫

[۶]. الإرشاد فی معرفه حجج الله على العباد، ج ۱، ص ۱۱۹ – ۱۲۱؛ موسوعه الإمام أمیر المؤمنین على بن أبى طالب علیه السلام، ج ‏۱، ص ۸۷ و ۸۸٫




کلیدواژه ها: , , ,



ثبت نظر


9 + 6 =