دایره المعارف اسلام پدیا » نام‌های امام علی (علیه السلام)
منوی اصلی

نام‌های امام علی (علیه السلام)

تاریخ: ۱۵ آبان ۱۳۹۷ در باب: امام علی(ع), بزرگان, تاریخ, تاریخ اسلام, تاریخ بزرگان, تاریخ شخصیت ها, سیره, معصومین

امام اول شیعیان، امیرالمؤمنین (علیه السلام) دارای نام‌های متعددی می‌باشد که در ذیل به بعضی از آنها اشاره می شود:

در روایتی از جابر جعفی از امام باقر (علیه السلام) نقل شده است: وقتی امیرالمؤمنین (علیه السلام) از جنگ نهروان به کوفه برگشت، خطبه‌ای ایراد فرمود و در ضمن آن، نام خود را در کتب آسمانی و در نزد طوائف مختلف چنین ذکر نمود: «… نام من در انجیل (أصلى) «الیا»، در تورات «بری‏ء»، در زبور «أرىّ»، نزد اهل هند «کبکر»، نزد اهل روم «بطریسا»، نزد اهل فارس «جبتر»، نزد اهل ترک «بثیر»، نزد اهل سودان «حیتر»، نزد کاهنان «بویئ»، نزد اهل حبشه «بثریک»، نزد مادرم «حیدره»، نزد دایه‌ام «مَیمون»، نزد عرب «علی»، نزد ارامنه «فریق»‏ و در نزد پدرم «ظهیر»، می‌باشد…». جابر جعفى سپس در ادامه، تفسیر هر یک از این اسامى را ذکر می نماید.[۱] این نام‌ها به صورت‌های دیگری نیز نقل شده است.[۲]

در بعضی از منابع، امیرالمؤمنین (علیه السلام) به نام‌های علی، حیدر (حیدره) و اسد معرفی شده است[۳] که البته معروف‌ترین آنها علی (علیه السلام) است که بر اساس روایات، این نام را خداوند متعال برای آن بزرگوار برگزیده است.[۴]

در برخی از احادیث آمده است که نام امام علی و سایر امامان (علیهم السلام) بر ساق عرش مکتوب بوده است.[۵]

نام امام علی (علیه السلام) در قرآن

بعضی از دانشمندان معتقدند که نام مبارک امام علی (علیه السلام) در قرآن ذکر شده است. «عاصمی» از علمای اهل سنت قرن چهارم هجری، بنا بر تتبعی که انجام داده، معتقد است که اسامی امیرالمؤمنین (علیه السلام) در قرآن کریم، عبارت است از: الوالی، الولی، الراکع، الرکع السجّد، المؤمن، النسب، الصهر و المصلّی‏، وی سپس به آیاتی که این اسامی در آنها آمده است اشاره می‌کند.[۶] «خصیبی» از محدثان و راویان شیعه امامیه در عصر غیبت صغری‏، ابتدا نام حضرت را در قرآن، «مبین» معرفی نموده، سپس می‌گوید: آن حضرت در قرآن، سیصد نام دارد.[۷] به این تعداد نام در کتب بعضی دیگر از بزرگان نیز اشاره شده است.[۸]

ولی واقع مطلب آن است که نام امام علی (علیه السلام) در قرآن به طور صریح نیامده و آن چه درباره حضرت در قرآن ذکر شده است، از باب تطبیق و تفسیر و شأن نزول می‌باشد.[۹]

 [۱]. صدوق، محمد بن على، معانی الأخبار، محقق: غفارى، على اکبر، ص ۵۸ – ۶۱٫ لازم به ذکر است گرچه برخی از این اسم‌ها شاید الان میان این اقوام شهرت نداشته باشد، اما بر اساس این روایت در زمان های قدیم چنین اسم‌هایی در بین این ملت‌ها بوده است.

[۲]. ر.ک: طبرى، عماد الدین، بشاره المصطفى لشیعه المرتضى، ص ۱۳؛ شاذان بن جبرئیل، ابوالفضل، الفضائل، ص ۱۷۵٫

[۳]. خوارزمی، موفق بن احمد، المناقب، ص ۳۷؛ قطب راوندى‏، سعید بن عبدالله، الخرائج و الجرائح‏، ج ‏۲، ص ۸۵۷؛ إربلی، على بن عیسى، کشف الغمه فی معرفه الأئمه، ج ‏۱،ص۸۰؛ أمین عاملی، محسن، أعیان الشیعه، ج ‏۱،ص ۳۲۴٫

[۴]. معانی الأخبار، همان، ص ۵۶‏.

[۵]. خزاز، على بن محمد، کفایه الأثر فی النص على الأئمه الاثنى عشر، ص ۱۵۵ و ۱۵۶؛ مجلسی، محمد باقر، بحار الأنوار الجامعه لدرر أخبار الأئمه الأطهار (علیهم السلام)، محقق: جمعى از محققان، ج ۳۶، ص ۳۳۶ و ۳۳۷٫

[۶]. عاصمى‏، احمد بن محمد، العسل المصفى من تهذیب زین الفتى فی شرح سوره هل أتى‏، ج ‏۲، ص ۳۴۷ و ۴۲۲٫

[۷]. خصیبى، حسین بن حمدان، الهدایه الکبرى‏، ص ۹۱٫

[۸]. الفضائل، ص ۱۷۴ و ۱۷۵؛ ابن شهر آشوب، محمد بن علی، مناقب آل ابی‌طالب، ج ‏۳، ص ۲۷۵٫

[۹]. خویی، سید ابوالقاسم، البیان فی تفسیر القرآن، ص ۲۳۰٫




کلیدواژه ها: , , , , ,



ثبت نظر


+ 7 = 9