دایره المعارف اسلام پدیا » ویژگی‌های سفیانی از دیدگاه روایات
منوی اصلی

ویژگی‌های سفیانی از دیدگاه روایات

تاریخ: ۰۷ مهر ۱۳۹۷ در باب: تاریخ, تاریخ شخصیت ها

نظر به این‌که سخن گفتن پیرامون سفیانی نوعی پیش‌گویی و علم غیب محسوب می‌شود؛ از این رو مطمئن‌ترین راه جهت رسیدن به اطلاعاتی در مورد شخص، شخصیت و خروج سفیانی، روایات صحیحی است که از پیامبر (صلی الله علیه و آله) و سایر معصومان (علیهم السلام) به ما رسیده است؛ زیرا تنها پیامبر (صلی الله علیه و آله) و اهل بیت (علیهم السلام) هستند که با اذن الهی از علم غیب برخوردار هستند؛ بر این اساس در این بخش، شخصیت سفیانی را در روایات مورد بررسی قرار می‌دهیم.

  1. شیخ صدوق در کتاب خود کمال الدین روایاتی را در این باب ذکر می‌کند که ما به برخی از آن اشاره می‌کنیم.

الف. ابن ابى عمیر و او از ابن اذینه روایت کرده که حضرت صادق (علیه السّلام) فرمود: پدرم فرمود: جدم امیر المؤمنین (صلوات اللَّه علیه) فرمود: پسر هند جگر خوار (سفیانى) از بیابان یابس و خشک بیرون مى‏آید. او مردى متوسط القامه، صورتش وحشتناک و سرش ضخیم است و رویش آبله دارد. اگر او را ببینى خیال می‌کنى یک چشمى است. او از اولاد ابوسفیان مى‏باشد. او خروج می‌کند و به زمین آرام (ارض ذات قرار = کوفه یا نجف) مى‏آید و بر منبر آن مى‏نشیند.[۱]

ب. عمر بن یزید روایت کرده که حضرت صادق (علیه السّلام) به وى فرمود: اگر تو سفیانى را ببینى پلیدترین مردم را دیده‏اى، رنگش سرخ و سفید و چشمش کبود است، …؛ در خباثت به جائى می‌رسد که زنِ بچه‌دار را از ترس این‌که مبادا مردم را به محل او راهنمائى کند، زنده به گور می‌کند.[۲]

ج. عبد اللَّه بن ابى منصور می گوید: از حضرت صادق (علیه السّلام) پرسیدم اسم سفیانى چیست؟ فرمود: چه کار به اسم او دارى؟ وقتى او گنج‌هاى پنجگانه شام؛ یعنى دمشق، حمص، فلسطین، اردن و قنسرین را به چنگ آورد، در آن وقت منتظر ظهور قائم باشید. عرض‌کردم: او نه ماه سلطنت مى‏کند؟ فرمود: نه! بلکه هشت ماه بدون یک روز زیادتر.[۳]

د. معلى بن خنیس از حضرت صادق (علیه السّلام) روایت می‌کند که فرمود: نخست صداى جبرئیل از آسمان و بعد صداى شیطان از زمین بلند مى‏شود، پس‏ از صداى اول پیروى کنید مبادا مفتون صداى بعدى شوید و دنبال آن بروید!.[۴]

ه. ابو حمزه ثمالى نقل می‌کند: به حضرت صادق (علیه السّلام) عرض‌کردم: امام محمد باقر (علیه السّلام) می‌فرمود: آمدن سفیانى حتمى است. فرمود: آرى این‌طور است، اختلاف میان اولاد عباس هم حتمى است و کشته شدن مردى پاکدل هم حتمى است و قیام قائم هم حتمى است. عرض‌کردم: صداى آسمانى چگونه است؟ فرمود: در اول روز منادى صدا می‌زند: آگاه باشید حق در شخص على (علیه السّلام) و شیعیان او است. آن‌گاه شیطان در آخر روز صدا می‌زند: آگاه باشید حق در شخص سفیانى و پیروان او است. در این وقت آنها که ایمان ثابتى ندارند به شک مى‏افتند.[۵]

  1. شیخ طوسی نیز در کتاب غیبت روایاتی را در این باب ذکر می‌کند که ما به تعدادی از آن اشاره می‌کنیم:

الف. عبد اللَّه بن رزین از عمار یاسر روایت نموده‌است: دولتِ خانواده پیامبر شما در آخر الزمان خواهد بود و ظهور آن دولت علاماتى دارد. موقعى که این علائم را دیدید در جاى خود نشسته و از هرگونه اقدامى خوددارى کنید تا آن علائم بگذرد. وقتى که روم و ترک بر شما حمله آوردند و لشکرها آراستند و خلیفه شما (مسلمانان) که کارش جمع‌آورى اموال بود، جان داد و مردى درست‌کار به جاى او نشست و چند سال بعد از بیعتش از خلافت خلع شد، نابودکننده دولت آنها از همان‌جا که روز نخست دولتشان به وجود آمد مى‏آید. آن‌گاه روم و ترک به جان هم مى‏افتند و جنگ‌هاى زیادی در زمین روى می‌دهد. در آن موقع کسى از قلعه دمشق صدا می‌زند: «ویل لاهل الأرض مِن شرّ قد اقترب»، «واى بر ساکنان زمین از شرّى که نزدیک است!» و سمت غربى مسجد دمشق به زمین فرو می‌رود. حتى دیوارش نیز در هم فرو می‌ریزد.

در این هنگام سه نفر در شام قد علم می‌کنند و هر سه طالب سلطنت هستند. یکى از آنها سیاه و سفید است، و دیگرى سرخ و سفید است و سومى از خاندان ابوسفیان و از نهر کلب[۶] می‌باشد و مردم را در دمشق حاضر می‌کند، و غربیان به مصر حمله مى‏آورند. وقتى‏ آنها وارد مصر شدند، همین علامت آمدن سفیانى است. قبل از آن کسى قیام می‌کند که مردم را دعوت به پیروى از آل محمد (صلّى اللَّه علیه و آله) می‌نماید، ترک‌ها در حیره (محلى نزدیک کوفه بوده) و رومیان در فلسطین فرود مى‏آیند.

در آن هنگام عبد اللَّه (دجال) قیام مى‏کند و در سر نهر قرقیساء[۷] به لشکر ترک و روم می‌رسد و جنگ سختى در می‌گیرد و پادشاه مغرب همه جا را زیر پا می‌گذارد، مردان را می‌کشد و زنان را اسیر می‌کند. آن‌گاه به قیس[۸] برمی‌گردد. سفیانى در جزیره[۹] فرود مى‏آید، و شخص یمنى نیز خروج می‌کند. هر چه شخص یمنى و سلطان مغرب به غنیمت برده‏اند، همه را سفیانى از آنها می‌گیرد و سپس به کوفه می‌رود و یاران آل محمد (علیهم السلام) را به قتل رسانده و مردى از ناموران آنها را می‌کشد.

صاحب کتاب الغیبه گزارش می‌کند: موقعی که مهدى قیام می‌کند. امیر لشکر او مردى به نام شعیب بن صالح است. وقتى‌که اهل شام دیدند شهرشان تحت حکومت پسر ابو سفیان قرار گرفت؛ همه با او به سوی مکه می‌روند در آن وقت نفس زکیه[۱۰] کشته می‌‍‌شود، برادر وى نیز در مکه می باشد، ولى به او دسترسى پیدا نمی‌کنند. آن‌گاه صدائى از آسمان شنیده مى‏شود که می‌گوید: اى مردم امیر شما فلانى است و این همان مهدى است که زمین را پر از عدل و داد می‌کند چنان که پر از ظلم و ستم شده باشد.[۱۱]

ب. عامر بن واثله از امیر المؤمنین (علیه السّلام) روایت می کند که پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: ده علامت است که پیش از قیامت باید پدید آید: سفیانى، دجال، دخان، دابه الارض، قیام قائم، طلوع آفتاب از مغرب، فرود آمدن عیسى از آسمان، فرو رفتن زمین در شرق؛ فرو رفتن زمین در جزیره العرب و آتشى که از قلب شهر عدن بیرون مى‏آید و مردم را به محشر سوق می‌دهد.[۱۲]

ج. عمر بن حنظله از امام جعفر صادق (علیه السّلام) روایت نموده که فرمود: پیش از قیام قائم پنج علامت پدید خواهد آمد. صیحه (آسمانى)، آمدن سفیانى، فرورفتگى بیابان بیداء، آمدن شخص یمنى و کشته شدن نفس زکیه.[۱۳]

  1. در غیبت نعمانى به سند دیگر هم از آن حضرت روایت کرده است.[۱۴]

در الخرائج و الجرائح راوندی آمده که آمدن این سه نفر (خراسانى و سفیانى و یمنى) در یک سال و یک‌ماه و یک روز خواهد بود. هیچ پرچمی در هدایت مانند پرچم یمنى نیست، که وی مردم را به سوى حق راهنمائى می‌کند.[۱۵]

[۱]. صدوق، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمه، ج ‏۲ ، ص ۶۵۳٫

[۲] . همان، ص ۶۵۱٫

[۳] . همان، ص ۶۵۱ و ۶۵۲٫

[۴] . همان، ص ۶۵۲٫

[۵] . همان.

[۶] . نهر الکلب محلى واقع میان بیروت و صیدا است، دوانی، علی، مهدی موعود، ص ۹۸۲٫

[۷] . قرقیسا- محلى در کنار نهر فرات بوده است، دوانی، علی، مهدی موعود، ص ۹۸۳٫

[۸] . از قدیم بلوکى از مصر واقع در سمت غربى رود نیل بوده است، دوانی، علی، مهدی موعود، ص ۹۸۳٫

[۹] . جزیره- که آن را« جزیره اقور» هم میگویند واقع در بین شط دجله و فرات است جزیره در همسایگى شام و مشتمل بر« دیار مضر» و« دیار بکر» است چون در بین دو شط دجله و فرات واقع شده لذا جزیره خوانده مى‏شود حران، رها، رفه، رأس عین، نصیبین، سنجار خابور، ماردین، آمد میافارقین و موصل از شهرهاى مهم جزیره است‏دوانی، علی، مهدی موعود، ص ۹۸۳٫

. [۱۰] این نفس زکیه که از یاوران امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است، غیر از نفس زکیه ای است که در زمان خلیفه عباسی منصور قیام نموده و به شهادت رسیده است.

[۱۱]. طوسی، محمد بن حسن، الغیبه، ص ۴۴۳٫

[۱۲] . همان، ۴۳۶٫

[۱۳] . همان، ۴۳۶ و ۴۳۷٫

[۱۴] . نعمانی، محمد بن ابراهیم، الغیبه، ص ۲۵۲٫

[۱۵]. راوندی، قطب الدین، الخرائج و الجرائح، ج ‏۳، ص ۱۱۶۳٫




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


5 + = 8