دایره المعارف اسلام پدیا » روایات اهل سنت در باره تقیه
منوی اصلی

روایات اهل سنت در باره تقیه

تاریخ: ۳۰ تیر ۱۳۹۷ در باب: کلام

روایات متعددی در کتب اهل سنت پیرامون تقیه، جواز و مشروعیت آن وجود دارد. نقل این روایات و تأیید آنها از جانب علمای اهل سنت، بیانگر این است که علاوه بر شیعه، اهل سنت نیز این قاعده عقلایی پذیرفته و در موارد متعددی به آن عمل می کنند. در این گفتار کوتاه به تعدادی از روایاتی که از طریق اهل سنت نقل شده، اشاره می شود.

  1. از ابوذر غفاری روایت شده است که رسول خدا (صلی الله علیه و سلم) فرمود: «خداوند کسانی که از امت من در مواردی اشتباه و فراموش کنند و نیز آن چه که به آن وادار (اجبار و اکراه) شوند، مورد عفو و گذشت قرار داده است».[۱]

بر اساس این روایات، شخصی که مجبور به انجام کاری شود، معذور است و خداوند از خطای او خواهد گذشت. در تقیه نیز انسان مجبور است که عقیده خود را مخفی و یا خلاف آن را اظهار نماید؛ پس معذور است. البته ناگفته نماند اینها غیر از مستثنیات تقیه در نظر اهل سنت است.

  1. ابن أبی شیبه‌، استاد بخاری در کتاب «المصنف» به نقل از محمد حنفیه فرزند امیر المؤمنین (علیه السلام) نقل می کند: «از محمد بن حنفیه شنیدم که می‌گفت: کسی که تقیه ندارد ایمان ندارد».[۲]
  2. سیوطی نیز همین روایت را از رسول خدا (صلی الله علیه وآله) نقل نموده است.[۳]
  3. عایشه می گوید: به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) عرض کردم: یا رسول الله آیا حجر اسماعیل (علیه السلام) جزء بیت الله الحرام است؟ فرمود: بله. عرض کردم: آیا بر خلاف این قواعد ابراهیم (علیه السلام) عمل شده است؟ فرمود: بله. گفتم: چرا درِ خانه کعبه حدود یک متر بالا است؟ فرمود: آیا نمی‌بینی قوم تو (عایشه) وقتی کعبه را بنا کردند، بنایی را که حضرت ابراهیم (علیه السلام) ایجاد کرده بود، کوتاه گذاشتند و برخلاف آن کعبه را بنا کردند. عرض کردم: آیا نمی‌خواهید خانه خدا را به همان شکل و اسلوبی که حضرت ابراهیم (علیه السلام) بنا کرده بود، برگردانید؟ فرمود: اگر نبود که قوم تو تازه از کفر بیرون آمده‌اند، انجام می‌دادم».[۴]

معنای این سخن این است که اگر من کعبه را به همان حالت زمان حضرت ابراهیم (علیه السلام) برگردانم، قوم تو چون تازه از کفر به اسلام آمده‌اند، دوباره به کفر برمی‌گردند و تحمل چنین کاری را ندارند. نتیجه اینکه پیامبر در این زمینه تقیه می کردند.

[۱]. ابن ماجه، محمد بن یزید، سنن ابن ماجه تحقیق: عبد الباقی، محمد فؤاد، ج ۱، ص ۶۵۹٫

[۲]. إبن أبی شیبه، عبد الله بن محمد، الکتاب المصنف فی الأحادیث والآثار، ج ۶، ص ۴۷۴٫

[۳]. سیوطی، عبد الرحمن بن أبی بکر، جامع الاحادیث (الجامع الصغیر و زوائده و الجامع الکبیر)، محقق: أحمد صقر، عباس و عبد الجواد، أحمد، ج ۸، ص ۲۸۱ ؛ سایت جامع پرتال سنت.

[۴]. بخاری، محمد بن إسماعیل، صحیح البخاری (الجامع المسند الصحیح المختصر من أمور رسول الله (صلی الله علیه و آله) و سننه و أیامه)، محقق: الناصر، محمد زهیر، ج ۲، ص ۱۴۶؛ نرم افزار المکتبه الشامله.




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


1 + = 8