دایره المعارف اسلام پدیا » ارتباط معنای اصطلاحی تقیه با معنای لغوی آن
منوی اصلی

ارتباط معنای اصطلاحی تقیه با معنای لغوی آن

تاریخ: ۱۹ تیر ۱۳۹۷ در باب: کلام, کلام قدیم

همان طور که در بحث معنای لغوی تقیه اشاره شده است، چند تعریف بسیار نزدیک به هم برای آن ذکر شده که عبارتند از:«تقیه به معنای؛ پرهیز، نگاه داری و پنهان کردن است».[۱] «تقیه به معنای؛ حفظ و نگهداری چیزی از آنچه که برای آن ضرر داشته و موجب آزار آن چیز باشد».[۲] «تقیه به معنای؛ صیانت، خودنگهداری و محافظت از خویش است».[۳] برخی از فقیهان گفته اند: « تقیه به معنای صیانت، حفظ و نگهداری از ضرر است.[۴]

در معنای اصطلاحی تقیه گفته شده تقیه عبارت است از: «مخفی کردن حق از دیگران یا اظهار خلاف آن به جهت مصلحتی که مهم‌تر از مصلحت اظهار آن باشد».[۵]

همچنین در معنای اصطلاحی تقیه گفته شده: «تقیه؛ یعنی مخفی نمودن حق و پوشاندن اعتقاد در آن و (همچنین) کتمان و پوشانیدن (اعتقاد) در برابر مخالفان و ترک اظهار حق در برابر آنها؛ به دلیل دفع ضررها و خطرهایی که به واسطه اظهار عقاید حق، در دین و دنیای انسان ممکن است به وجود آید.[۶]

با در نظر گرفتن معنای لغوی تقیه که همان «نگهداری، صیانت و محافظت» است و همچنین معنای اصطلاحی تقیه؛ یعنی «کتمان حق و اعتقاد برای حفظ جان و مال و ناموس انسان»، می توان گفت: ارتباط معنای اصطلاحی تقیه با معنای لغوی آن در «صیانت و نگهداری» است. در معنای لغوی تقیه، بحث حفظ، نگهداری و صیانت مطرح است و در معنای اصطلاحی نیز نتیجه تقیه، حفظ جان و مال و ناموس انسان است. لذا این دو از این جهت در ارتباط هستند.

[۱]. ابن منظور، محمد بن مکرم، لسان العرب، ج ۱۵، ص ۴۰۲٫

[۲]. راغب اصفهانى، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، ص ۸۸۱٫‏

[۳]. ابن اثیر، مبارک بن محمد، النهایه فی غریب الحدیث و الأثر، محقق / مصحح: طناحى، محمود محمد و زاوى، طاهر احمد، ج ۵، ص ۲۱۷‏.

[۴]. خویى، سید ابو القاسم موسوى‌، التنقیح فی شرح العروه الوثقی، مقرِّر: غروى‌، میرزا على، ج ۴، ص ۲۵۳٫

[۵]. «مقاله مبانی فقهی تقیه مداراتی» تألیف «سید محمد یعقوب موسوی «سنگلاخی» سایت مرکز فقهی ائمه اطهار (علیهم السلام)؛ صفری، نعمت الله، نقش تقیه در استنباط، ص ۵۱٫

[۶]. مفید، محمد بن محمد، تصحیح اعتقادات الإمامیه، محقق / مصحح: درگاهى، حسین‏، ص ۱۳۷٫




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


+ 9 = 14