دایره المعارف اسلام پدیا » فعالیت‌های عمرانی سلیمان نبی (علیه السّلام)‏
منوی اصلی

فعالیت‌های عمرانی سلیمان نبی (علیه السّلام)‏

تاریخ: ۰۷ فروردین ۱۳۹۷ در باب: سلیمان نبی (علیه السلام)

یکی از اقدامات اجتماعی حضرت سلیمان (علیه السلام) فعالیت‌های عمرانی آن حضرت است. ایشان به واسطه قدرتی که از جانب خداوند به وی عطا شده بود، تمام جنیان و شیاطین و موجودات دیگر در خدمت او بودند. آنان کارهایی؛ از قبیل ساختمان سازی، غواصی و … برای او انجام می داده اند.[۱] در یکی از آیات قرآن کریم به وضوح آمده: «سلیمان هر چه مى‏خواست از معبدها، و تمثال‌ها، و ظرف‌هاى بزرگ غذا که همچون حوض‏هاى بزرگ بود، و دیگ‌هاى عظیم ثابت براى او تهیه مى‏کردند».[۲] در ادامه به بعضی از اقدامات عمرانی آن حضرت، اشاره می شود:

  1. قصری از جنس بلور صاف

یکی از شاه‌کارهای دوران حضرت سلیمان (علیه السلام)، ساختن قصری است که (کف آن) از جنس بلور بوده و از زیر آن، نهر آب جاری بوده است. در قرآن کریم آمده است: «به او گفته شد: داخل حیاط (قصر) شو! هنگامى که نظر به آن افکند، پنداشت نهر آبى است و ساق پاهاى خود را برهنه کرد (تا از آب بگذرد امّا سلیمان) گفت: (این آب نیست،) بلکه قصرى از بلور صاف است».[۳]

  1. بیت المقدس

بیت المُقَدَّس (به عربی: بَیت المَقْدِس)، نخستین قبله و سومین شهر مقدس مسلمانان (پس از مکه و مدینه) و مقدس‌ترین شهر از شهرهای جهان نزد یهودیان و مسیحیان است. بنای «مسجد الاقصی» که در این شهر واقع شده، از دیگر آثار عمرانی دوران حکومت حضرت سلیمان (علیه السلام) است. بنای عظیم و تاریخی بیت المقدس که هنوز هم در سرزمین فلسطین باقی است، حوادث و وقایع بسیاری را به خود دیده است. در ساخت بیت المقدس سنگ های بسیار بزرگی به کار رفته که هر بیننده‌ای را به تعجب وامی دارد. هر بیننده‌ای با مشاهده آن اذعان می دارد که هرگز ممکن نیست انسان‌ها از طریق عادی بتوانند این سنگ‌ها را از محل‌های بسیار دور به مکان مورد نظر منتقل نمایند.[۴] نقل شده است: در زمان حضرت داوود (علیه السلام) مردم به بیماری طاعون گرفتار شدند و آن حضرت به مکان بیت المقدس رفته و دید ملائکه از آن مکان به آسمان عروج می کنند. تصمیم گرفت برای برطرف شدن آن بیماری دعا کند. پس بر بلندای صخره‌ای رفت و از خدا درخواست کرد که بیماری و بلای طاعون را از مردم بر طرف کند. خداوند دعای وی را مستجاب و برآورده نمود. بر این اساس، آن مکان را مسجد و محل عبادت قرار داد، اما قبل از آن که بنای مسجد به پایان برسد، حضرت داوود (علیه السلام) رحلت کرده و تکمیل بناء را به فرزند و جانشین خود سلیمان (علیه السلام) سفارش نمود.[۵]

وقتی که حضرت سلیمان (علیه السلام) به حکومت رسید، در صدد تکمیل بنای معبد برآمد و لشکر جنّ و شیاطین را جمع کرد و کارها را بین آنها تقسیم نمود. گروهی طلا و یاقوت را از معادن استخراج می‌کردند و عده‌ای جواهر و سنگ‌های زینتی و گران‌بها را می‌آوردند. عده‌ای نیز مشک و عنبر و سایر عطرهای خوشبو و همین‌طور عده‌ای دیگر هم سایر مصالح مورد نیاز بنا را فراهم می‌کردند. آن حضرت به کمک سایرین، مسجد را با سنگ‌های سفید، زرد، سبز رنگ و با ستون‌های بلورین بنا کرد و سقف آن را از لوح‌های جواهر پوشاند و زمین و کف مسجد را با لوح‌های فیروزه‌ای تزیین کرد. سپس مردم را جمع و اعلام نمود که امروز، روز عید شما است.[۶]

  1. هیکل

یکی از اقدامات عمرانی آن حضرت، ساختن معبدی بزرگ در شهر اورشلیم بود که در تورات از آن به عنوان «هیکل سلیمان» یاد می شود. «هیکل» در لغت؛ به معنای «بنای عظیم» است.[۷] در فرهنگ انگلیسی هم TEMPLE به معنای بنای عظیم و معبد آمده است.

در قاموس کتاب مقدس[۸] نیز آمده است:

مقصود از هیکل در بیشتر مواضع کتاب مقدس؛ «هیکل اورشلیم» است که بر کوه «موریا» بنا شده بود و شباهت به چادر جماعت می داشت.[۹] در این کتاب، مدت بنای «هیکل»، هفت سال و نیم ذکر شده که در سال ۱۰۰۵ قبل از میلاد مسیح صورت گرفته است.[۱۰]

از گزارش ابن خلدون برمی آید که «هیکل» غیر از «بیت المقدس» بوده است:

حضرت سلیمان در سال چهارم از پادشاهیش به سبب فرمانى که پدرش به او داده بود، بناى معبد بیت المقدس را آغاز کرد و همچنان تا پایان دولتش بعد از آن که شهر انطاکیه را ویران ساخت و تدمر را در بیابان بنا کرد، در کار آن بود… آن‌گاه «هیکل» را بنا کرد: بلندى آن صد ذراع و درازیش شصت ذراع و پهنایش بیست ذراع بود، و گرداگرد آن رواق‌ها ساخت و بر فراز رواق‌ها، دیدگاه‌ها و مکانى که از درون، مرصع به جواهر بود و از بیرون به قطران اندوده، براى جاى دادن تابوت عهد در آن… بناى هیکل، هفت سال طول کشید، و درى از طلا داشت. پس خانه‏اى براى جاى دادن سلاح‌ها ساخت که چهار ردیف و در هر ردیف پانزده ستون از چوب صنوبر داشت، و در آن دویست سپر زرین نهاد…[۱۱]

وی در ادامه، خرابی این معبد با شکوه را به یکی از سرداران بخت النصر نسبت می دهد.[۱۲]

 

[۱]. ص، ۳۷٫

[۲]. سبأ، ۱۲ و ۱۳٫

[۳]. نمل، ۴۴٫

[۴] . بیت المقدس از نظر جغرافیایی در نزدیکی مرکز فلسطین، حدود ۲۴ کیلومتری غرب بحرالمیت و ۵۶ کیلومتری شرق دریای مدیترانه، در آب پخشان بین جلگه مدیترانه و دره رود اردن قرار داشته و شهری کوهستانی است که ۲۵۰۰ پا از دریای مدیترانه و ۳۸۰۰ پا از بحرالمیت بالاتر است. آب و هوای این شهر، گرمسیری، نیمه خشک، همراه با تابستان های گرم و خشک و زمستان های سرد و بارانی است.

بنابر آمار سال ۲۰۰۹، جمعیت بیت المقدس ۷۸۰,۲۰۰ تن بوده که ۳۹ درصد آن، عرب‌ و بقیه مهاجران یهودی با ملیت های مختلف و نیز اقلیتی مسیحی هستند. زبان غالب مردم، عربی و عبری است. اکثریت مسلمانان بیت المقدس، اهل سنت و غالبا یهودیان ساکن این شهر، ارتدوکس و در اجرای شریعت تورات، مشهور به بنیادگرایی و تندروی هستند. گزارشهایی از نارضایتی دیگر یهودیان از فشارهای این گروه در دست است، شهر بیت المقدس، هم اکنون در اشغال کامل رژیم غاصب اسرائیل است و دولت اسرائیل این شهر را پایتخت ابدی خود می‌خواند؛ اما مردم فلسطین، مسلمانان جهان، سازمان ملل و بسیاری از کشورهای جهان، این ادعا را به رسمیت نمی‌شناسند.

بیت المقدس و برخی اماکن موجود در آن بنابر روایات شیعه، فضیلت بسیاری دارند چنان که در روایتی از امام حسن عسکری (علیه السلام)، نماز گزاردن در مسجدالاقصی در ردیف نماز گزاردن در مسجدالحرام دانسته شده و یک نماز در آن برابر با هزار نماز در دیگر مساجد است. برخی شیعیان ایرانی در قدیم به ویژه در دوره قاجار و پهلوی، زیارت اماکن مذهبی این شهر را با سفر حج همراه می‌کرده‌اند، مؤسسه دائره المعارف الفقه الاسلامی، دانشنامه جهان اسلام، ج ۱، ص ۲۳۸۰ .

[۵]. مجلسى، محمد باقر، بحار الأنوار، محقق/ مصحح: جمعى از محققان، ج ۱۴، ص ۱۴٫‏

[۶]. ر.ک: طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البیان فى تفسیر القرآن، تحقیق و مقدمه: بلاغى، محمد جواد، ج ‏۸، ص ۵۹۸ و ۵۹۹؛ بحار الأنوار، همان، ص ۷۶ و ۷۷٫

[۷]. جوهرى، اسماعیل بن حماد‌، الصحاح تاج اللغه و صحاح العربیه‌، مصحح: عبد الغفور عطار‌، احمد‌، ج ۵، ص ۱۸۵۱، حرف هاء ماده هکل.

[۸]. قاموس کتاب مقدس شامل لغات کتاب مقدس عهد عتیق (تورات) و عهد جدید (انجیل)، رسایل و نوشته‌های دینی اولیا، مذاهب یهود و مسیحیت است. ذیل هر لغت، شرحی از آن به همراه مرجع لغت آمده است. ر.ک: پارسی ویکی.

[۹]. قاموس کتاب مقدس، ترجمه: هاکس، مستر، ص۹۳۱٫

[۱۰]. اقتباس از سایت اندیشه قم.

[۱۱]. ابن خلدون‏، عبدالرحمن بن محمد، تاریخ ابن خلدون، ترجمه: آیتى، عبد المحمد، ج ‏۱، ص ۱۰۳٫

[۱۲]. همان، ص ۱۱۳٫




کلیدواژه ها: , , , ,



ثبت نظر


+ 8 = 12