دایره المعارف اسلام پدیا » وفات مؤمن آل فرعون
منوی اصلی

وفات مؤمن آل فرعون

تاریخ: ۱۸ دی ۱۳۹۶ در باب: مؤمن آل فرعون

مؤمن آل فرعون مدتی طولانی ایمان خود به خدای یکتا را مخفی می کرد. تا اینکه بعد از حضور حضرت موسی (علیه السلام) و نشان دادن معجزه ها، او ایمان خود را آشکار کرد و به فرعونیان گفت: «شما مرا به کفر دعوت می کنید و من شما را به ایمان به خداوند عزیز غفار دعوت می کنم».[۱] سپس ادامه داد: «قطعاً آنچه مرا به سوى آن مى خوانید، نه دعوت (و حاکمیّتى) در دنیا دارد و نه در آخرت، و تنها بازگشت ما در قیامت به سوى خدا است و مسرفان اهل آتش دوزخ هستند!».[۲]

او هنگامی که ایمان خود را آشکار ساخت و خط توحیدى خویش را از خط شرک آلود آن قوم جدا کرد، یک تنه با منطق گویای خود در برابر همه آنها ایستاد و گفت: «و به زودى آنچه را به شما مى گویم به خاطر خواهید آورد! من کار خود را به خدا واگذار می کنم که خداوند نسبت به بندگانش بینا است!».[۳]

به همین دلیل نه از تهدید هاى شما مى ترسم، نه کثرت و قدرت شما و تنهائى من مرا به وحشت مى افکند؛ چرا که سر تا پا خود را به کسى سپرده ام که قدرتش بى انتها است و از حال بندگانش به خوبى آگاه است.

این تعبیر ضمنا دعاى مؤدبانه اى از این مرد با ایمان بود که در چنگال قومى زورمند و بی رحم گرفتار بود. این تقاضایى مؤدبانه از پیشگاه پروردگار بود که در این شرائط او را در کنف حمایت خویش قرار دهد. خداوند هم این بنده مؤمن مجاهد را تنها نگذاشت و همچنان که در آیه بعد آمده است: «خداوند او را از نقشه هاى شوم و سوء آنها نگه داشت …».[۴]

تعبیر به «سیئات ما مکروا» نشان مى دهد که اجمالا توطئه هاى مختلفى بر ضد او چیدند. اما این توطئه ها چه بود؟ قرآن سر بسته بیان کرده است. طبعا انواع مجازات ها و شکنجه ها و سرانجام قتل و اعدام بوده است، اما لطف الهى همه آنها را خنثى کرد.[۵]

منتهی در اینجا یک نکته قابل توجه وجود دارد و آن اینکه آیا او توسط فرعون به صلیب کشیده و کشته شد یا خیر؟ در این رابطه دو نظر وجود دارد:

الف. وی موفق شده فرار کند و خدا او را از دست فرعونیان نجات بخشد. در برخی از تفاسیر آمده: او موفق شد از دست فرعونیان فرار کرده و به موسی (علیه السلام) پیوسته و از نیل بگذرد و یا قول «قتاده» نقل می کند که او می گوید: خداوند از زشتى نیرنگ ایشان، او را نگهداشته و نجات داده است. عده اى دیگر می گویند: فرعونیان تصمیم به قتل او گرفته بودند اما وی به کوه فرار کرد، پس فرعون دو نفر را به دنبال او فرستاد؛ چون آنها وى را دیدند مشاهده کردند که ایستاده و نماز مى خواند و حیوانات وحشى به دور او صف کشیده اند؛ لذا آن دو ترسیده و پا به فرار گذاشته و بازگشتند.[۶]

ب. او به دست فرعون کشته شد. برخی از مفسرین معتقد هستند که نتیجه تفویض و توکل را که قرآن کریم از قول مؤمن آل فرعون نقل می کند،[۷]حفظ ایمان مؤمن آل فرعون بود و نه حفظ جان او.[۸] در بعضی دیگر از منابع از قول امام صادق (علیه السلام) نقل می کنند که آن حضرت فرمود: «مؤمن آل فرعون را قطعه قطعه کردند و خداوند او را از لغزش در ایمان حفظ کرد».[۹]

[۱]. غافر، ۴۲٫

[۲]. همان، ۴۳٫

[۳]. همان، ۴۴٫

[۴]. همان، ۴۵٫

[۵]. مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۲۰، ص ۱۱۳٫

[۶]. طبرسى، فضل بن حسن، مجمع البیان فى تفسیر القرآن، تحقیق: با مقدمه بلاغى، محمد جواد، ج ۸، ص ۸۱۸٫‏

[۷]. غافر، ۴۴٫

[۸]. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۱، ص ۵۱۳٫

[۹]. قمى، على بن ابراهیم‏، تفسیر القمی، محقق / مصحح: موسوى جزائرى، طیب، ج ۲، ص ۲۵۸؛ برقى، احمد بن محمد، المحاسن، محقق / مصحح: محدث، جلال الدین، ج ۱، ص ۲۱۹٫ ‏




کلیدواژه ها: , ,



ثبت نظر


9 + = 16