دایره المعارف اسلام پدیا » انشعابات در فرقه نزاریه
منوی اصلی

انشعابات در فرقه نزاریه

تاریخ: ۲۳ آذر ۱۳۹۶ در باب: اسماعیلیه

با مرگ المستنصر بالله، هیجدهمین امام فاطمیان و هشتمین خلیفه آنان، مسئله جانشینی وی بزرگ‌ترین انشقاق تاریخی را در میان اسماعیلیان فاطمی به وجود آورد. خلیفه بزرگ‌ترین پسر خود «نزار» را ولی‌عهد و امام آینده معرفی کرده بود، اما وزیر و فرمانده ارتش، افضل بدرالجمالی، دخالت کرد و المستعلی (خواهر زاده و دامادش که کوچکترین پسر مستنصر هم بود) را به خلافت رساند. نزاز هم به اسکندریه گریخت و دست به مخالفت زد، اما شورش مسلحانه‌اش درهم شکست و اعدام شد.[۱]

با اینکه اکثر اسماعیلیان مصر و تمامی جماعت اسماعیلی یمن و گجرات و بسیاری از اسماعلیان شام امامت مستعلی را پذیرفتند، اما گروه بزرگی از اسماعیلیان شام و تمامی اسماعیلیان ایران و عراق و ماوراءالنهر، نزار را نوزدهمین امام خود و جانشین بر حق پدرش قبول کردند.[۲]

تاریخ نهضت اسماعیلیان نزاری به دو مرحله تقسیم می‌شود:

مرحله نخست: مرحله‌ای که به دوره الموت به رهبری حسن صباح و جانشینانش معروف است و از حدود ۴۸۳ ق تا ۶۵۴ ق که سال سقوط این دولت در ایران بود ادامه یافت.

مرحله دوم: دوره بعد از الموت، که از ۶۵۴ ق تا زمان حاضر ادامه دارد؛ یعنی دوره‌ای که بیش از ۷۰۰ سال به درازا کشیده است.[۳]،[۴]

[۱]. هالم، هاینس، تشیع، ترجمه: اکبری، محمد تقی، ص ۳۲۱؛ تامر، عارف، تاریخ الاسماعیلیه، ج ۳، ص ۱۸۷ و ۲۲۲٫

[۲]. دفتری، فرهاد، مدخل «اسماعیلیه» از دائره المعارف بزرگ اسلامی، ج ۸، ص ۶۹۶٫

[۳]. دفتری، فرهاد، تاریخ و عقاید اسماعیلیه، ترجمه: بدره‌ای، فریدون، ص ۳۶۹ و ۴۹۷٫

[۴]. برگرفته از: سایت پژوهه.




کلیدواژه ها: , , , , ,



ثبت نظر


+ 2 = 8