دایره المعارف اسلام پدیا » مهدویت اسماعیل بن جعفر
منوی اصلی

مهدویت اسماعیل بن جعفر

تاریخ: ۱۷ آبان ۱۳۹۶ در باب: اسماعیلیه

نخستین فردی که برخی از اسماعیلیان به عنوان مهدی معرفی کردند، اسماعیل بوده است. منابع اسماعیلی او را متولد سال ۱۱۰هـ در شهر مدینه و پسر بزرگ امام صادق علیه السلام دانسته اند.[۱] اسماعیل از ترس عباسیان به شام، بصره، کوفه و بلاد فارس سفر می کرد.[۲]

به هر حال، اسماعیل به مثابه نخستین امام قائم در نظر عده‌ای از اسماعیلیان متجلی شده است که معتقد بودند که او زنده و از نظرها غایب است و سرانجام با ظهور خویش، وعده الهی را تحقق خواهد بخشید.

روایت‌های بسیاری تأکید می کنند که اسماعیل در زمان حیات پدرش درگذشت و امام جعفر صادق (علیه السلام) در مسیر انتقال جسد اسماعیل از عریض تا مدینه، سه بار دستور دادند تا تابوت را بر زمین گذارند، روی آن را باز نمایند و گریه و زاری کنند.[۳]

در حقیقت امام (علیه السلام)  می خواستند مرگ اسماعیل را بر همگان ثابت کنند تا غیبت و مهدویت او در آینده مطرح نشود، با این همه، اسماعیلیان به امامت او معتقد و برای تأیید سخن خود به ذکر احادیثی متوسل گردیدند.[۴]

[۱]. برخی منابع، اسماعیل، و برخی دیگر، عبدالله را پسر بزرگ امام جعفر صادق (علیه السلام)  دانسته‌اند. دسته‌ای از شیعیان معتقد به امامت عبدالله شدند که به فطحیه معروف شدند. ر.ک: ابن هیثم، جعفر بن احمد بن محمد، المناظرات، تصحیح: مادلونگ، ویلفرد/ والکر، پاول، ص ۳۵٫

[۲]. برای اطلاع از زندگی اسماعیل مراجعه کنید به: کرمانی، حمیدالدین، المصابیح فی اثبات الامامه، تصحیح: غالب، مصطفی، ص ۱۲۹ ـ ۱۳۰؛ تامر، عارف، تاریخ الاسماعیلیه، ص ۱۱۷٫

[۳]. جوینی، تاریخ جهانگشای، تصحیح: قزوینی، محمد بن عبدالوهاب، ج ۳، ص ۱۴۸؛ صدوق، محمد بن علی، کمال الدین و تمام النعمه، ص ۷۱؛ قاضی نعمان، شرح الأخبار فی فضائل الائمه الأطهار، تصحیح: حسینی جلالی، سید محمد، ج ۳، ص ۳۹۰؛ ادریس، عمادالدین، عیون الاخبار و فنون الآثار، تصحیح: غالب، مصطفی، ج ۵، ص ۳۳۴٫

[۴]. برگرفته از: روحی میرآبادی، علیرضا (استاد یار دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوی)، «مهدویت از دیدگاه اسماعیلیان و قرمطیان»، مجله تاریخ اسلام، هفتم مهر ماه سال ۱۳۸۵، شماره بیست و هفتم.




کلیدواژه ها: ,



ثبت نظر


5 + 9 =